စိတ္က်န္းမာေရးအထူးကုဆရာဝန္ႀကီး ပါေမာကၡစိုင္းႏွင့္ေတြ႕ဆံုျခင္းအပိုင္း (၃)

.

မွတ္ဥာဏ္ ခ်ိဳ႕ယြင္းတာေတြ၊ သတိေမ့တတ္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး 4R Health Talk က်န္းမာေရးရာအေျဖရွာ အစီအစဥ္ကေန အထူးကုဆရာဝန္ႀကီးပါေမာကၡစိုင္းနဲ႔ ေမးျမန္းထားတာေတြကိုအပိုင္း (၃) အေနနဲ႔ ျပန္လည္ ထုတ္လႊင့္ေပးလိုက္ပါတယ္။

မဇၥ်ိမ - အသက္ ၇၀၊ ၈၀၊ ၉၀ အရြယ္ ေမ့တတ္တဲ့ မိဘေတြ၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြကို ဘယ္လိုျပဳမူေဖးမသင့္ပါသလဲ ဆရာႀကီး။

Prof: Sai- ဒီလိုေရာဂါေတြကိုကုထံုးေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေဆးဝါးတခ်ိဳ႕ကိေတာ့ ေရာဂါကိုသက္သာေစပါတယ္။ ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းနဲ႔ လူနာေပၚမူတည္ၿပီးေဆးဝါးေပးဖို႔ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။ သူတို႔ကို ျပဳစုတဲ့ေနရာမွာအေရးႀကီးပါတယ္။ ေရာဂါသည္မ်ားကို ျပဳစုတဲ့ေနရာမွာမိသားစုမ်ားကိုစိတ္ရွည္ သည္းခံခြင့္လႊတ္တတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ေရာဂါခံစားေနရတဲ့ လူနာကို လံုေလာက္တဲ့ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးမႈ ေပးဖို႔နဲ႔ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္သူ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ သူခ်စ္တဲ့ ေဝဒနာသည္ တစ္ေယာက္ဟာမွန္ကန္တဲ့   ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈ   ေပးဖို႔ သူကိုယ္တိုင္လည္းဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ လူနာကိုဆက္တိုက္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္စရာမလိုဘဲအနားေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္လံုးထိုင္ၾကည့္ေနစရာ၊ လုပ္ေပးေနစရာမလိုဘူး။ အနားေပးဖို႔လည္းလိုပါတယ္။ အိမ္မွာဆိုရင္လည္းတျခားလူေတြရဲ႕ အကူအညီကိုယူရပါတယ္။ တစ္ေယာက္ထဲဆိုရင္လည္း ျပဳစုတဲ့လူရဲ႕ အကူအညီကိုယူရပါတယ္။ အိပ္ျခင္း၊ စားျခင္း၊ ကိုယ္ကာယလႈပ္ရွားျခင္းမ်ားကို ပံုမွန္   ျပဳလုပ္ခိုင္းပါ။ Activities of Daily Living ေခၚတာေပါ့။ ဥပမာ၊ မနက္အိပ္ယာထမယ္၊ အေပါ့သြားမယ္၊ အိမ္သာတက္မယ္။ မ်က္ႏွာသစ္၊ သြားတိုက္၊ ေရခ်ိဳး၊ အဝတ္လဲ၊ မုန္႔စားအဲ့တာေတြကို သူ႕ဟာသူလုပ္ဖို႔ အားေပးပါ။ ဘုရားရွိခိုးခိုင္းပါ။ ဘုရားစာေတြ ရြတ္ခိုင္းပါ။ ေမ့သြားတယ္ဆိုဘုရားစာအုပ္ေတြ ၾကည့္ၿပီးရြတ္ခိုင္းပါ။ ၾကာရင္ ေမ့သြားတယ္ေလ။

မဇၥ်ိမ - ပရိသတ္တစ္ေယာက္ကေမးလာပါတယ္ ခင္ဗ်။ ဆရာႀကီးေျပာတဲ့ အထဲမွာဗီတာမင္ေတြ မ်ားမ်ားစားရမယ္ ဆိုေတာ့ ေဆးဝါးျဖစ္ျဖစ္၊ အသီးအႏွံပဲျဖစ္ျဖစ္ အႀကံေပးပါလို႔ ေမးထားပါတယ္ ခင္ဗ်။

Prof: Sai - ေဆးေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ Multi-Vitamins ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတာပဲ။ ကိုယ္နဲ႔ အဆင္ေျပတာကိုေသာက္လို႔ ရပါတယ္။ အသီးအရြက္၊  အသား၊ ငါး မွ်မွ်တတစားသင့္တာေပါ့။

မဇၥ်ိမ - ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ အသက္က ၃၆ ႏွစ္ရွိပါၿပီတဲ့။ လုပ္ရတဲ့ အလုပ္ေတြကိုမေမ့ဘဲနဲ႔ ကိုယ္မသိတဲ့ English စာလံုးေတြကိုမွတ္ခ်င္ရင္ မမွတ္မိေတာ့ပါဘူး။ နဂိုကအဲ့လိုမဟုတ္ပါဘူးတဲ့။ ကိန္းဂဏန္းေတြကိုလည္းမွတ္မိဖို႔ ခဲယင္းေနပါတယ္ တဲ့။

Prof: Sai - သူ႔အတြက္ကေတာ့ ေဆးဝါးကူဖို႔ မလိုေသးပါဘူး။ အသက္ကငယ္ေသးတာပဲ။ မမွတ္မိေသးရင္ ထပ္ကာတလဲလဲ ျပန္ၾကည့္ေပါ့။

မဇၥ်ိမ - ဟုတ္ကဲ့ပါ ဆရာႀကီး။ မွတ္ဥာဏ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးဗဟုသုတ ျဖန္႔ေဝေပးခ်င္တာရွိရင္ ေျပာေပးပါဦးခင္ဗ်။

Prof: Sai - အခုလူငယ္ေတြကအရက္ေသာက္တယ္၊ ကြမ္းစားတယ္။ ဒါေတြကေနာင္တစ္ခ်ိန္ ႀကီးလာရင္ ဒုကၡေပးလာမွာေလဒါေတြကိုေတာ့ သတိခ်ပ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အခုေသာက္ အခုျဖစ္တာေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။

မဇၥ်ိမ - ဆရာခင္ဗ်ားအခု mizzima facebookကေန တိုက္႐ိုက္ ေမးျမန္းလာတာကေတာ့ အရမ္းစိတ္ညစ္ရတဲ့ ကာလတစ္ခုမွာ အဲ့ဒီကာလအတြင္းက လူေတြ အေၾကာင္းအရာေတြကို မေမ့သင့္ဘဲတခ်ိန္မွာ ျပန္စဥ္းစားတာကို မမွတ္မိေတာ့တာ ဘာလို႔ပါလဲခင္ဗ်ာတဲ့။ စိတ္ဖိအားမ်ားခဲ့လို႔လား ခင္ဗ်ာတဲ့။

Prof: Sai - စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလို႔ပါ။ ကာကြယ္ဖို႔ကေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူဘူးေပါ့။ တခ်ိဳ႕ကလည္းခံႏိုင္ရည္ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္းခံႏိုင္ရည္မရွိဘူး။ လူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကအေၾကာင္းအရာႀကီး ၄ ခုေပၚမွာပဲစိတ္ထိခိုက္ၾကတာေလ။ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ က်န္းမာေရးေပါ့။ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူဘူး။ ဥပမာဆိုလူတစ္ေယာက္ကဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုးရွိေနၿပီဆိုတာနဲ႔ စိတ္ဓါတ္အႀကီးအက်ယ္ သြားတာေပါ့။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ကင္ဆာရွိေနၿပီ သိရဲ႕သားနဲ႔ ဘာမွမျဖစ္သလိုေပါ့။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္းအိမ္မီးေလာင္ၿပီ ၊ စီးပြားေရးဆံုး႐ွံဳးသြားၿပီ ဆိုတာလည္း ဘာမွ မျဖစ္ဘူး။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့္လည္းလင္ကြဲ၊ မယားကြဲ၊ ရည္းစားကြဲတာနဲ႔ စိတ္ထိခုိက္တာလည္းရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္းတစ္ေယာက္ၿပီးတစ္ေယာက္ ေအးေအးေဆးေဆးပဲ။ တခ်ိဳ႕ဌာနေတြမွာဌာနဆုိင္ရာေတြ အေရးယူေတာ့မယ္ဆိုမွ သတ္ေသသြားတာေတြ  ရွိတယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔ မတူဘူး။ ခံယူခ်က္နဲ႔ စိတ္ဓါတ္ခိုင္မာတာနဲ႔ ဆိုင္တယ္။

မဇၥ်ိမ - ေနာက္တစ္ေယာက္ကအေမကအသက္ ၈၃ ႏွစ္ရွိၿပီတဲ့။ က်ေနာ့္အမ်ိဳးသမီးကိုသူ႔ပစၥည္းေတြ ယူတယ္လို႔ သံသယဝင္ေနပါတယ္။ ႏႈတ္ကလည္းေျပာပါတယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ရပါမလဲတဲ့။

Prof: Sai - သူငယ္ျပန္တဲ့ လကၡဏာပါပဲ။ သူငယ္ျပန္တဲ့လူေတြကသူတို႔ပစၥည္းေတြ သူတို႔ ဖြက္ေလ့ရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ သူတို႔ဖြက္မိမွန္းသူတုိ႔ မမွတ္မိေတာ့ ဟိုလူခိုးတယ္၊ ဒီလူခိုးတယ္နဲ႔  စြပ္စြဲတတ္ပါတယ္။ အိမ္ေဖာ္ေတြ ရွိရင္ အိမ္ေဖာ္ေတြကအခံရဆံုးေပါ့။ အိမ္ေဖာ္မဟုတ္လည္းေခၽြးမတို႔ ဘာတို႔ေပါ့။ သူငယ္ျပန္တဲ့ လူေတြမွာအမ်ားဆံုးေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ ေသေသခ်ာခ်ာေလးကုသဖို႔ လိုပါတယ္။ ေသာက္ေဆးေတြ၊ ထိုးေဆးေတြ ရွိပါတယ္။

မဇၥ်ိမ - ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ အစားအေသာက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေမးထားတာပါ ခင္ဗ်။ စားနဲ႔ အခ်ိဳမႈန္႔ေတြကမွတ္ဥာဏ္ကိုထိုင္းေစပါသလားခင္ဗ်။ ဆရာႀကီးကေတာ့ အငန္ေတြကိုစားရင္ မွတ္ဥာဏ္ကိုထိုင္းေစတယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ အခ်ိဳမႈန္႔ကေကာခင္ဗ်။

Prof: Sai - အခ်ိဳမႈန္႔တို႔ ဆားတုိ႔ကေသြးတိုးတို႔ ဆီးခ်ိဳတို႔ကို ျဖစ္ေစတယ္ေလ။ အဲ့ဒီကေနတဆင့္ ဦးေဏွာက္ေသြးေၾကာေတြ သြားထိခိုက္ေစတာေပါ့။ တိုက္႐ိုက္ထိခိုက္တာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ သူကေနေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳကို ျဖစ္ေစတယ္။ အဲ့ဒီကေနတဆင့္ မွတ္ဥာဏ္ကိုထိခိုက္ေစတယ္။

မဇၥ်ိမ -ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ အသက္ ၄၀ နားကပ္ေနတဲ့ အစ္မတစ္ေယာက္က စိတ္တိုတိုေနတတ္တာ ဘာေၾကာင့္ပါလဲတဲ့ ေသြးသားနဲ႔မ်ားဆိုင္ပါသလားတဲ့။

Prof: Sai - ေသြးမဆံုးခင္ ျဖစ္တဲ့ လကၡဏာနဲ႔ေတာ့ တူပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေစာၿပီးဆံုးတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေနာက္က်ၿပီးမွ ဆံုးတယ္။ အသက္ကလည္း ၄၀ ဆိုေတာ့ ေသြးဆံုးရင္ ျဖစ္တဲ့ လကၡဏာနဲ႔ တူပါတယ္။

မဇၥ်ိမ -ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဆရာႀကီးခင္ဗ်။

4R Health Talk က်န္းမာေရးရာအေျဖရွာအစီအစဥ္ကေနအထူးကုဆရာဝန္ႀကီးပါေမာကၡစိုင္းနဲ႔ ေမးျမန္းထားတာေတြကိုအပိုင္း (၃) အေနနဲ႔ ျပန္လည္ ထုတ္လႊင့္ေပးလိုက္ ပါတယ္။ ေနာက္ေန႔ေတြမွာလည္း အပိုင္း (၄) ကို ဆက္လက္ၾကည့္႐ွဳ႕ႏိုင္ပါတယ္။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

အပိုင္း (၁) အားေအာက္ပါတြင္ ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္-http://www.mizzimaburmese.com/article/30814

အပိုင္း (၂) အားေအာက္ပါတြင္ ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္- http://www.mizzimaburmese.com/article/30865