တစ္ေန႔တာမွာ ေရွာင္လႊဲမရတဲ့ ျပႆနာကို ဒီလိုရင္ဆိုင္ပါ

.

ေရးသားသူ Aye Thi Mon
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

တစ္ေန႔တာလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို လုပ္ကိိုင္ရင္းေတြ႔ရတဲ့ ျပႆနာေတြကေတာ႔ အမ်ားၾကီးပါ။ ဒီျပႆနာေတြထဲမွာမွ လူတိုင္း ေရွာင္လႊဲလို႔မရဘဲ မျဖစ္မေနၾကံဳေတြ႔ရႏိုင္တာက စိတ္ဖိစီးမႈေပါ့။ စိတ္ဖိစီးမႈက လူ႔ဘဝရဲ႕ ဖယ္ခ်န္ထားလို႔မရတဲ့ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုပါ။ဒီလိုမ်ိဳး ေရွာင္လႊဲလို႔မရဘဲ ေန႔စဥ္ဘဝရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအေနနဲ႔ ေနရာယူထားတဲ့ Stress(စိတ္ဖိစီးမွု) ကို ျပံဳးျပံဳးေလးနဲ႔ အန္တုႏိုင္ဖို႔ ဒီနည္းေလးေတြ လုပ္ၾကည့္ေနာ္။

ေရွာင္လႊဲမရတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈ (Stress)

လူတိုင္းစိတ္ဖိစီးမႈကို ခံစားဖူးမွာပါ။ အရြယ္တိုင္းလိုိလို စိတ္ဖိစီးမႈကိုခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးမွာလည္း သူ႔အတိုင္းအတာနဲ႔သူစိတ္ဖိစီးမႈရွိပါတယ္။ ေက်ာင္းေနအရြယ္၊ တကၠသိုလ္တက္တဲ့အခ်ိန္၊ အလုပ္ခြင္ဝင္တဲ့အခ်ိန္ေတြမွာလည္း စိတ္ဖိစီးမႈက ကိုယ္ေတြနဲ႔အျမဲတစ္တြဲတြဲပဲေနာ္။ စိတ္ဖိစီးတာက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ပူပန္၊ စိတ္ညစ္ရတဲ့ ခံစားမႈတစ္ခုေပါ့။ စိတ္ဖိစီးမႈ (Stress) က အဆိုးေတြခ်ည္းပဲျဖစ္ေစတာေတာ႔ မဟုတ္ပါဘူး။ အေသးအဖြဲ စိတ္ဖိစီးမႈေလးေတြက တစ္ခါတစ္ေလမွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျမွင့္တင္မႈကိုလုပ္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈက တာရွည္ျဖစ္လာမယ္၊ အလြန္အကၽြံျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေန႔စဥ္ဘဝမွာ ထိခိုက္မႈေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက က်န္းမာေရးထိခိုက္လာႏိုင္တာပါ။ စိတ္ဖိစီးမႈ အရမး္မ်ားလာတဲ့အခါ ေခါင္းကိုက္တာ၊ ေသြးတိုးတာ၊ ႏွလံုးထိခိုက္တာ၊ ေလျဖတ္တာနဲ႔ အျခားေသာ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြကို ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေတြက စိတ္ဖိစီးမႈကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္

ေန႔စဥ္လႈပ္ရွားလုပ္ကိုင္ေနသူအဖို႔ စိတ္ဖိစီးမႈရရွိႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြက အမ်ားၾကီးပါ။ အျမဲလိုလိုစိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ရတာကေတာ့ ဒီအေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ပါ။

  •     အလုပ္ခြင္ဖိအားေတြ
  •     မိသားစုတြင္းျပႆနာေတြ
  •     မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းေတြနဲ႔ဆက္ဆံေရး မေျပလည္တာ
  •     ခ်စ္သူ၊ အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔ဆက္ဆံေရး ကေတာက္ကဆျဖစ္တာ
  •     ေငြေရးေၾကးေရးမဆင္မေျပတာေတြေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈဝင္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီစိတ္ဖိစီးမႈေတြကို အျပံဳးမပ်က္တု႔ံျပန္ႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေလးေတြက

စိတ္ဖိစီးမႈဝင္လာတဲ့အခါ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္မႈမရွိခင္မွာ အျမန္ဆံုး တံု႔ျပန္ေျဖရွင္းတာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္မွာပါ။ ဒီေတာ့ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ ဆက္ၾကည့္ရေအာင္ေနာ္။

 ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ

ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာကို စိတ္ဖိစီးမႈကို တံု႔ျပန္ႏိုင္တဲ့ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းပါ။ ေန႔တိုင္းေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေပးပါ။ ေန႔စဥ္မွန္မွန္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္သူေတြက စိတ္ဖိစီးမႈကို ေကာင္းေကာင္းတု႔ံျပန္ႏိုင္ပါတယ္တဲ့။ ကဲေလ့က်င့္ခန္းလုပ္မယ္မွတ္လား ……..

ပီေကဝါးပါ

ဒါကေတာ့ အလုပ္ခြင္ထဲမွာပါ လြယ္လြယ္ကူကူ လုပ္လို႔ရတဲ့နည္းလမ္းတစ္ခုပါ။ စိတ္ဖိစီးမႈေတြျဖစ္လာျပီ။ စိတ္ပူပန္စရာအေျခအေနေတြၾကံဳရျပီဆိုရင္ ပီေကတစ္ခုေလာက္ ေကာက္ဝါးထားလိုက္ေနာ္။ ပီေကဝါးတာက စိတ္တည္ျငိမ္မႈရရွိေစျပီး စိတ္ဖိစီးမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲကို ေသြးစီးဆင္းမႈေကာင္းေအာင္လည္း အေထာက္အပံ့ေပးပါေသးတယ္။ အိတ္ထဲမွာ ပီေကေဆာင္ထားျပီး စိတ္ဖိစီးမႈကို တာတာ႔ ျပလိုက္ေနာ္….

ရယ္ေမာလိုက္ပါ

စိတ္ဖိစီးေနပါတယ္ဆိုမွ ရယ္ႏိုင္ပါ့မလားလို႔ေတြးေနလား။ ဘယ္ရယ္ႏိုင္မလဲ ခက္ခဲတာသိတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ စိတ္ဖိစီးမႈကို အႏိုင္မေပး ခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ အားခဲျပီး ရယ္လိုက္ေနာ္။ ရယ္ေမာတာက ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြဆီကို ေအာက္ဆီဂ်င္ ပိုမိုေရာက္ရွိေစႏိုင္သလို စိတ္ဖိစီးေနတဲ့ စိတ္ကိုလည္း သက္သာရာရေစပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ၾကြက္သားေတြမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ တင္းအားေတြကိုလည္း သက္သာေစႏိုင္ပါေသးတယ္။ ေန႔စဥ္ရယ္ေမာႏိုင္ဖို႔ ၾကိဳးစားပါ ကိုယ္ခံအားကိုေရာ စိတ္ခံစားမႈကို ပါေကာင္းေစႏိုင္ပါတယ္။

စိတ္အရမ္းဖိစီးေနလို႔ မရယ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ရယ္စရာရုပ္ရွင္ၾကည့္တာျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္႔ကိုရယ္ေမာေစႏိုင္မယ့္ သူငယ္ခ်င္းနဲ႔ေတြ႔တာျဖစ္ျဖစ္၊ ရယ္စရာေကာင္းတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ဖတ္တာျဖစ္ျဖစ္လုပ္ပါ။ ေနာက္ဆံုးဘာမွမလုပ္ခ်င္ရင္ေတာင္ ၾကံဳခဲ့ရတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေျခအေနထဲက ရယ္စရာေကာင္းေလာက္တဲ့ အေျခအေနကို ျပန္ေတြးၾကည့္လိုက္ေနာ္။ အဆိုးေတြထဲမွာ အေကာင္းေလးေတြရွိေနတတ္စျမဲပါ။

အိမ္ေမြးတိရစာၦန္ေလးေတြနဲ႔ အခ်ိန္ျဖဳန္းပါ

အိမ္ေမြးတိရစာၦန္ေလးေတြက စိတ္ဖိစီးမႈကို ေျပေလ်ာ႔ေစျပီး စိတ္ခံစားမႈကိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစတဲ့ အိန္ဂ်ယ္လ္ေလးေတြပါ။ တစ္ေန႔တာလံုး စိတ္ဘယ္ေလာက္ ညစ္ညစ္ အိမ္ေရာက္လို႔ သူတို႔ေလးေတြ လာၾကိဳရင္ကို စိတ္ညစ္စရာေတြက ေပ်ာက္သြားေရာ။ တစ္ေန႔တာလ့ုး ကိုယ့္ကိုလြမ္းေနတဲ့ သူတို႔ေလးေတြရဲ႕ ခၽြဲႏြဲ႔မႈေတြက စိတ္ညစ္စရာေတြကို ေျပေပ်ာက္သြားေစတာေတာ့ အမွန္ပါ။ အိမ္ေမြးတိရစာၱန္ေလူေတြရွိတဲ့သူေတြက မရွိတဲ့သူေတြနဲ႔စာရင္ စိတ္ဖိစီးမႈကို ခံစားရႏိုင္ေျခနည္းတယ္ဆိုတဲ့ သုေတသန ရလဒ္ေတြေတာင္ရွိတယ္ေနာ္။

သီခ်င္းနားေထာင္ပါ

စိတ္အရမ္းညစ္လာျပီဆိုရင္ လုပ္ေနသမွ်ေတြကို ခဏခ်ျပီး သီခ်င္း ေအးေအးျငိမ္႔ျငိမ္႔ေလးေတြ နားေထာင္လိုက္ပါ။ သီခ်င္းနားေထာင္တာက ဦးေႏွာက္အတြက္ေရာ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ပါ အက်ိဳးရွိေစႏိုင္ပါတယ္။ သီခ်င္းနားေထာင္တာက ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို က်ဆင္းေစႏိုင္သလို စိတ္ဖိစီးမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ cortisol ပမာဏကိုေလ်ာ႔က်ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဖုန္းထဲမွာ သီးခ်င္းေအးေအးေလးေတြ ထည့္ထားျပီး စိတ္ညစ္တဲ့အခါ နားေထာင္ေပးပါ။

အသက္ဝဝရႈလိုက္ပါ

စိတ္ဖိစီးလြန္းလို႔ လုပ္ေနသမွ်ကို ဘာမွမလုပ္ခ်င္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ ျငိမ္ျငိမ္ေလးထိုင္ျပီး အသက္ကို ခပ္ျပင္းျပင္းေလးရႈလိုက္ေနာ္။ ဒီလိုလုပ္ေပးတာက စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ ႏွလံုးခုန္ျမန္တာ၊ အသက္ရႈျမန္တာ၊ ေသြးေၾကာေတြ က်ံဳ႕တာကို သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္အရမ္းညစ္တဲ့အခါ ဝင္သက္ထြက္သက္မွတ္ေပးပါ။

ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေပးပါ

ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာက စိတ္ဖိစီးမႈကို သက္သာေစႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းတစ္ခုအေနနဲ႔ လူေတြၾကားမွာ ေရပန္းစားလာေနပါတယ္။ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေဆာင္ရတဲ့ ေလ့က်င့္မႈပံုစံ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုမတူေပမယ့္ အားလံုးရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ နဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကို အေကာင္းဆံုး ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ဖို႔ပါ။ ေယာဂ ကစားတာက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာသန္စြမ္းေအာင္ အမ်ားၾကီးအေထာက္အပံံ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ေယာဂေလ့က်င့္ေပးမႈေၾကာင့္စိတ္ဖိစီးမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ cortisolပမာဏက်ဆင္းေစသလို ခႏၶာကိုယ္မွာ ေသြးတိုးတာမ်ိဳးမျဖစ္ေအာင္လည္း လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

အခုေျပာခဲ့တဲ့နည္းေလးေတြအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ၾကည့္ျပီး ေန႔စဥ္ ေရွာင္လႊဲရခက္ေလာက္ေအာင္ ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈ (Stress) ေတြကို အေကာင္းဆံုးေက်ာ္လႊားၾကရေအာင္ေနာ္။   ေအာင္ျမင္ေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ ဘဝကို ပိုင္ဆိုင္ၾကပါေစေၾကာင္း……

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။