၂၀၁၇ ထဲမွ အခ်ဳိ႕အေကြ႕တစ္ခ်ဳိ႕အား ေကာက္ႏုတ္ျခင္း

.

ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ။             ။ ၂၀၁၇ သည္ အေျပာင္းအလဲကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေသာ ကာလ ျဖစ္သည္။ “ ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ျပီ” ကာလ အလြန္ အေျပာင္းအလဲကို “ ျပည္သူႏွင့္အတူ ” အေကာင္အထည္ေဖာ္ေသာကာလ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၇ စုတ္ခ်က္ မ်ားသည္ ခပ္သြက္သြက္ ျခယ္မႈန္းထားသည္။ တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးမွ အစ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား အလယ္၊ မီဒီယာတစ္ဖံု၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး အဆံုး သရုပ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။ သြက္လက္မႈမ်ား ႏွင့္အတူ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ၊ က်န္ရစ္ခဲ့သည္မ်ား  ရိွေနဆဲဆိုသည္ကား ျငင္းမရေသာ အခ်က္မ်ားလည္း ျဖစ္သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ (သို႔မဟုတ္ ) ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံ ေျပာေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္

၂၀၁၇ ခုႏွစ္သည္  ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္ဟု ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ က ေျပာဆိုထားသည္။ သို႔ေသာ္ ယခုႏွစ္ထဲအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတြင္ တုိက္ပြဲမ်ားက ပိုမိုျဖစ္လာေနျပီး  အထူးသျဖင့္ ညီညြတ္ေသာတုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားဖက္ဒရယ္ ေကာင္စီ (UNFC) ႏွင့္ အစိုးရ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္အၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လက္မွတ္ေရးထိုးရန္ ေဆြးေႏြးေနျခင္းမ်ားလည္း ရပ္တန္႔ခဲသည္။

ရပ္တန္႔သြားရသည့္ကိစၥမွာ UNFC ၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ ၈ ခ်က္ထဲမွ အခ်ိဳ႕အခ်က္မ်ားကို တပ္မေတာ္မွ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ခဲ႔သည့္အတြက္ေၾကာင့္ဟု ေျပာဆိုထားၾကျပီး UNFC အေနျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ႏိုင္ေသာ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္ႏွင့္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ထံ ေတြ႕ဆံုလိုေၾကာင္း စာေပးပို႔ထားေသာ္လည္း အစိုးရဘက္မွအေၾကာင္း ျပန္ၾကားျခင္း မရွိေသးေပ။

UNFC ၏ေတာင္းဆိုခ်က္ ၈ ခ်က္ကို ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ေအာင္ ေဆြးေႏြးေနျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းေရး ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ခူဦးရယ္က “ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယံုၾကည္မႈအဆင့္က ဘယ္မွာ ရွိေနလဲလို႔ေမးရင္ သုည အဆင့္မွာ ရွိေနေသးသလားလို႔ တခါတေလလည္း ကၽြန္ေတာ္ အဲ႔လို ေတြးမိတယ္”  ဟု ေျပာဆိုထားသည္။

ထိုကဲ႔သို႔ UNFC အေနျဖင့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္ရပ္လက္မွတ္ (NCA) လက္မွတ္ထိုးရန္ အႀကိတ္အနယ္ ႀကိဳးစားေနခ်ိန္တြင္ အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္ေသာ ကရင္နီ အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP) ၏တပ္သား ၄ဦးႏွင့္ တပ္မတာ္ လြိဳင္ေကာ္ ( ဒကစ ) တို႔အၾကား ကိစၥအခ်ိဳ႕ ဒီဇင္ဘာလအတြင္းက ျဖစ္ပြားခဲ႔သည္။

အဆိုပါ KNPP တပ္သား ၄ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည့္ ျပသာနာေၾကာင့္ UNFC အေနျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလက္မွတ္ထိုး ရန္ ျပည္လည္စဥ္းစားသြားႏိုင္သည္ဟု ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူမ်ားက သံုးသပ္ထားၾကသည္။

အလားတူ ရကၡိဳင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (AA)၊ တအာ၀္း/ ပေလာင္အဖြဲ႕ (TNLA) ၊ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕ (KIA) တို႔ႏွင့္ တပ္မေတာ္ တို႔ ယခုႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွ စတင္ကာ တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္တိုက္ ဆိုသလို ျဖစ္ပြားေနသည္။

UNFC ဘက္မွ NCA အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ထိုးရန္ ႀကိဳးပမ္းလာေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေန သည့္ အဖြဲ႕အမ်ားစုပါ၀င္သည့္ FPNCC ( ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံေရး ညိွႏိႈင္း ေဆြးေႏြးေရး ေကာ္မတီ ) အေနျဖင့္ NCA ကို လက္မခံဘဲ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးရန္ အစိုးရဘက္ကို အဆိုျပဳထားသည္။

FPNCC ကို “၀” အဖြဲ႕မွ ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္းခဲ႔ျခင္းျဖစ္ၿပီး တရုတ္- ျမန္မာ နယ္စပ္ အေျခစိုက္ ဝအဖြဲ႔ (UWSA) ၊ တအာ၀္းလြတ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႔(TNLA)၊ ရခုိင္အဖြဲ႔(AA)၊ ကုိးကန္႔အဖြဲ႔ (MNDAA)၊ မိုင္းလားအဖြဲ႔(NDAA)၊ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔( KIO)၊ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ(SSPP) တို႔ျဖင့္ ယခုႏွစ္ ဧၿပီလအတြင္း၌ ဖြဲ႔စည္းခဲ႔ျခင္း ျဖစ္သည္။

အလားတူ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားအေနျဖင့္ လည္း လက္မွတ္ထိုးၿပီးေနာက္ပိုင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ အခက္အခဲမ်ားရွိေနၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အပစ္ရပ္အဖြဲ႔ ၈ ဖြဲ႔က  NCA အရ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ဦးေဆာင္အဖြဲ႔ (PPST ) ဖြဲ႕စည္းကာ၂၁ ရာစုပင္လံု ညီလာခံ က်င္းပခဲ့ၿပီးေနာက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မ်ားကုိ ျပန္လည္သံုးသပ္ခဲ့ၾကသည္။

လက္ရွိ အစုိးရႏွင့္ NCA အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ေရးထုိးထားေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ ပအုိဝ္းလြတ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (PNLO)၊ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ံုး (KNU) ၊ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS)၊ ဒီမုိကေရစီအက်ဳိးျပဳ ကရင့္တပ္မေတာ္ (DKBA) ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအရံုး/ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္(ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ) (KNU/KNLA-PC)၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး(CNF)၊ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုး ဆုိင္ရာေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တစ္တပ္ဦး(ABSDF)၊ ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP)တုိ႔ ျဖစ္ၾကသည္။

ၿခံဳၾကည့္ပါက ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေျပာၾကားခဲ႔သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္ျဖစ္သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္သည္ အတက္၊ အက်၊ အနိမ့္၊ အျမင့္ မ်ားသည့္ ႏွစ္ဟုဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

မီဒီယာ လုပ္ငန္းမ်ား အခ်ဳိးအေကြ႕ ၊ စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတဲ့ ႏွစ္ တစ္ႏွစ္

 ၂၀၁၇ ခုႏွစ္သည္ ျမန္မာ့မီဒီယာေလာကအတြက္ စိတ္လႈပ္ရွားစရာအေကာင္းဆံုးႏွစ္ဟု ျမန္မာသတင္းမီဒီယာ ေကာင္စီတာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးသီဟေစာက ေျပာဆိုလိုက္သည္။

ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွ စတင္ကာ သတင္းသမားမ်ားအေနျဖင့္ ပုဒ္မအမ်ိဳးမ်ဳိးတပ္ တရားစြဲဆိုုျခင္းမ်ားကို ခံေနရၿပီး ယခု ႏွစ္ကုန္ပိုင္း၊ ဒီဇင္ဘာလအထိ ရိုက္တာသတင္းဌာန သတင္းေထာက္ ၂ ဦး ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်ား ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၃ ျဖင့္ အေရးယူ ထိန္းသိမ္းခံထားရသည္။

" အစိုးရအဖြဲ႔အတြင္းက လူတစ္ခ်ဳိ႕ဟာ သတင္းစာလုပ္ငန္းကို ဒုစရိုက္မႈလုပ္ငန္း ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ရန္သူလုိ႔ အသိအမွတ္ျပဳေနတယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာထားက ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႔ရပါတယ္။ အဲ့ဒီအေပၚမွာ ေတာ္ေတာ္စိတ္မေကာင္း ျဖစ္သလို ေတာ္ေတာ္လည္း ေဒါသထြက္မိပါတယ္ " ဟု ၀ါရင့္သတင္းစာဆရာ ဦးရဲႏုိင္မိုးက ရိုက္တာ သတင္းသမားဦး တရားစြဲဆိုခံရသည့္ကိစၥႏွင့္ ပက္သက္ၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၁၄ ရက္ေန႔က ေ၀ဖန္ေျပာဆိုသည္။

၂၀၁၇ တြင္ ႏိုင္ငံေပါင္း  ၁၈၀ အနက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အဆင့္ ၁၃၁ ရိွေနသည္ဟု  နယ္စည္းမျခားသတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႕မွ ခန္႔မွန္းသည္။

သို႔ေသာ္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အဆင့္မ်ား ေဖာ္ျပရာတြင္ အျဖဴေရာင္(ေကာင္းမြန္အဆင့္)၊ အဝါေရာင္ (အသင့္ တင့္ ေကာင္းမြန္အဆင့္)၊ လိေမၼာ္ေရာင္(ျပႆနာရွိ အဆင့္)၊ အနီေရာင္(ဆိုးရြားအဆင့္)၊ အနက္ေရာင္ (အလြန္ဆိုးရြားအဆင့္)ဟူ၍ အဓိပၸာယ္ သတ္မွတ္ေပးထားျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အနီေရာင္(ဆိုးရြားအဆင့္)၌ ရွိေနသည္။

အလားတူ ဒီမိုကေရစီအစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ သတင္းရယူမႈ ပိုခက္ခဲလာေၾကာင္း ျမန္မာသတင္းမီဒီယာ ေကာင္စီ၏ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး  ဦးသီဟေစာက ေျပာဆိုထားသည္။

 “ သတင္းက အရင္ကနဲ႔စာရင္ ပိုခက္လာတယ္။ အရင္လူေတြက ေျပာခ်င္တဲ႔ဟာကို ေျပာကိုေျပာတယ္။ မေျပာခ်င္တဲ႔ဟာဆို သိကိုမသိရဘူး။ အခုက ေျပာသင့္တာလည္း မေျပာဘူး။ မေျပာသင့္တာလည္းမေျပာဘူး။ အဲ႔ေတာ့ ေျပာသင့္တဲ႔ ဟာေတြေျပာလာေအာင္လို႔ သူတို႔ကိုေဖ်ာင္းဖ်ရတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါမ်ိဳးျဖစ္လာေအာင္ ႀကိဳးစားတယ္။ အဲ႔ဒီ ၂၀၁၇ ထဲမွာ အဲ႔လိုမ်ိဳး သတင္းရယူခြင့္နဲ႔ပက္သက္လုိ႕ သတင္းဥပေဒနဲ႔ပက္သက္လို႔ အဲ႔လိုမ်ိဳး ႀကိဳးစားမႈေတြ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြရွိလာတယ္ “ ဟု ဦးသီဟေစာက ေျပာဆိုထားသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း သတင္းသမားမ်ားကိုစြဲဆိုခဲ႔သည့္ ဥပေဒပုဒ္မအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိခဲ႔ေသာလည္လည္း ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)၊ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈ ၁၇ (၁) တို႔ကို အမ်ားဆံုး ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း အသေရဖ်က္မႈ၊ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ ဥပေဒတို႕ျဖင့္ ဖမ္းဆီးအေရးယူခံရသူမ်ားလည္းရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ကဲ႔သို႔ ေထာင္ဒဏ္ ၁၄ နွစ္ကဲ့သို႔ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ခ်ႏိုင္သည့္ ပုဒ္မမ်ားျဖင့္လည္း ႀကံဳေတြ႕ခဲ႔ရသည္။

တအာ၀္း/ ပေလာင္ (TNLA) ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမကိုသြား ေရာက္သတင္းရယူသည့္ ဧရာ၀တီႏွင့္ DVB သတင္းဌာနက သတင္းသမားမ်ားအဖမ္းခံခဲ႔ရၿပီး ေနျပည္ေတာ္လႊတ္ေတာ္အေဆာက္အဦပံုအား ဒ႐ုန္းျဖင့္႐ုိက္ကူးရန္ ျပဳလုပ္ခဲ႔သည္႔ တူရကီအေျခစိုက္ TRT သတင္းဌာနမွ မေလးရွားႏိုင္ငံသူတစ္ဦး၊ စကၤာပူႏိုင္ငံသားတစ္ဦးႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ၂ ဦးသည္လည္းအေရးယူခံခဲ႔ရသည္။

ထို႔အျပင္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားသေရာ္စာေရးသားသူတစ္ဦး ဓားျဖင့္အထိုးခံခဲ႔ရၿပီး တနသၤာရီတိုင္းတြင္လည္း သေရာ္စာေရးသားမႈေၾကာင့္ တိုင္းအစိုးရ၏ တရားစြဲဆိုမႈကို ခံေနရသည္။

အလားတူ သတင္းရယူပိုင္ခြင့္တြင္လည္း ႏိုင္ငံတကာမွ စိတ္၀င္စားေနသည့္ ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားသာ ကိုးကားေရးသားရၿပီးလက္ေတြ႕ ေျမျပင္ကြင္းဆင္းသတင္းရယူမႈ၌ အခက္အခဲ မ်ား ရွိေနသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမႈ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ထိစပ္လ်က္ရွိသည္႔ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားထဲတြင္ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္မွာ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ အဆင့္၁၃၆၊ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ၁၄၂၊ ဘဂၤလားေဒရွ္ႏိုင္ငံတြင္ ၁၄၆၊ လာအိုႏိုင္ငံတြင္ အဆင့္၁၇၀၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတြင္ အဆင့္ ၁၇၆ ရွိေန သည့္အတြက္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ စာလွ်င္ အေျခအေနေကာင္းေနေသးသည္ဟု ေျပာရမလိုလိုပင္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ျဖတ္သန္းခဲ႔ရသည့္ သတင္းမီဒီယာေလာက အေတြ႕အႀကံဳမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဦးသီဟေစာက “ သတင္းမီဒီယာ ေလာကမွာ စိတ္လႈပ္႐ွားဖြယ္ရာ အေကာင္းဆုံးႏွစ္လို႔ေတာ႔ ေျပာလို႔ရတယ္၊ အတက္အက်ေတြ အမ်ားႀကီး ႐ွိတယ္၊ တစ္ကမၻာလုံး နဲ႔ဆိုင္တဲ႔ သတင္းေတြ႐ွိတယ္၊ အရမ္းစိတ္လႈပ္႐ွားစရာ ေကာင္းတဲ႔ ႏွစ္လို႔ေတာ႔ ေျပာရမယ္”  ဟု သံုးသပ္လိုက္သည္။

  ၂၀၁၇ ကေတာ့ ကုန္ခဲ့ျပီ ။ ၂၀၁၈မွာ ဘာေတြ ၾကံဳေတြ႔ရမလဲဆိုတာ ျပည္သူမ်ား ေစာင့္ၾကည့္ျပီး သံုးသပ္အကဲျဖတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။