သီဟိုဠ္ေစ့ကေပးတဲ့ က်န္းမာေရးအက်ိုးေက်းဇူးမ်ား

.

 Cashew (သီဟိုဠ္ေစ့)

ေရးသားသူ Yun Sandi Nan Mon
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

cashew (သီဟိုဠ္ေစ့)

Generic Name: Cashew (သီဟိုဠ္ေစ့)

သီဟိုဠ္ေစ့က ႏွလံုးက်န္းမာေရး၊ အာရံုေၾကာက်န္းမာေရး၊ ၾကြက္သားလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေကာင္းမြန္ေစျခင္း၊တို႔လို က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူးေတြအျပင္ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါတို႔လို   ေရာဂါအေျခအေနေတြကိုပါ သက္သာေလ်ာ့ပါးေစနိုင္တဲ့ အေစ့အဆံတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါ တယ္။ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြပါဝင္တာေၾကာင့္လည္း ေသြးနီဥဆဲလ္ျဖစ္ေပၚမႈကို ကူညီေပးျပီး ကိုယ္ခံအားကိုေကာင္းေစပါတယ္။

သီဟိုဠ္ေစ့ရဲ႕အာဟာရတန္ဖိုး

သီဟုိဠ္ေစ့မွာ အာဟာရဓာတ္ျပည့္ဝတဲ့အျပင္ ေကာ့ပါး၊ ကယ္လ္စီယမ္၊ မဂၢနီဆီယမ္၊ သံဓာတ္၊ပိုတက္စီယမ္နဲ႔ဇင့္အပါအဝင္ သတၳဳဓာတ္ေတြနဲ႔ ပရိုတင္းေတြပါဝင္ပါတယ္။ သူ႔မွာ ဗီတာမင္ C ၊B1 (thiamin)၊ B2(riboflavin) ၊B3 (niacin)၊B6၊ folate ၊ ဗီတာမင္ E (alpha-tocopherol) နဲ႔ ဗီတာမင္ K (phylloquinone) တုိ႔ပါဝင္တဲ့အျပင္ သင့္တင့္စြာ စားသံုးမယ္ဆိုရင္ monounsaturated အဆီေတြနဲ႔ polyunsaturated အဆီေတြ၊ အက်ိဳးျပဳကိုလက္စထေရာေတြကို ေကာင္းမြန္စြာထိန္းသိမ္းနိုင္ပါတယ္။

က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား

သီဟိုဠ္ေစ့ရဲ႕ က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူးေတြကေတာ့  –

(၁) ႏွလံုးေရာဂါကာကြယ္ေပးျခင္း

သီဟိုဠ္ေစ့ဟာ အဆီမွာေပ်ာ္ဝင္လြယ္တဲ့ ဗီတာမင္ A ၊ D၊ E ၊ K တို႔ကို စုပ္ယူနုိင္ ဦးေႏွာက္ဖြံ႔ျဖိဳးမႈနဲ႔ေသြးခဲပိတ္ဆို႔ျခင္းတို႔အတြက္ အေရးပါတဲ့ အက်ိဳးျပဳအဆီေတြ၊ ဦးေႏွာက္ဖြံ႔ျဖိဳးမႈနဲ႔ ေသြးခဲပိတ္ဆို႔မႈအတြက္ အဓိကက်တဲ့ အဆီအက္စစ္ေတြပါဝင္ပါတယ္။ စားသံုးပံုမွန္ကန္ မယ္ဆိုရင္ ဒီအဆီဓာတ္ေတြက ဆိုးက်ိဳးေပးတဲ့ကိုလက္စထေရာ (LDL cholesterol) ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးနိုင္ျပီး ႏွလံုးအတြက္ အက်ိဳးျပဳပါတယ္။

(၂) ၾကြက္သားနဲ႔အာရံုေၾကာအားေကာင္းေစျခင္း

သီဟိုဠ္ေစ့ေတြမွာ အရိုး၊ၾကြက္သား၊တစ္ရွဴးနဲ႔ ကိုယ္တြင္းအဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြက်န္းမာဖြံ႔ျဖိဳးမႈအတြက္ အေရးပါတဲ့ မဂၢနီဆီယမ္ပါဝင္ပါတယ္။ မဂၢနီဆီယမ္က ေသြးဖိအားကိုထိန္းညွိေပးျပီး ကိုယ္ခံအားေကာင္းေစ၊ အာရံုေၾကာလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေကာင္းေစတဲ့အျပင္ အရိုးကို သန္မာေစပါတယ္။ အင္ဆူလင္လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကိုလည္း ထိန္းညွိေပးျပီး ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ကို မွန္ကန္ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

(၃) ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳအႏၱရာယ္ေလ်ာ့နည္းေစျခင္း

သၾကားဓာတ္နဲ႔ မေကာင္းတဲ့ကိုလက္စထေရာပါဝင္မႈ နည္းပါးလြန္းျခင္းေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေဝဒနာသည္ေတြအတြက္ ေဘးဥပါဒ္ကင္းပါတယ္။ ေရာဂါမရွိေသးသူေတြမွာလညး္ အမ်ိုးအစား ၂ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္လာနိုင္တဲ့အႏၱရာယ္လည္းနည္းပါးေစတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

(၄) ကင္ဆာေဆးေတြပိုထိေရာက္ေစျခင္း

သီဟိုဠ္ေစ့မွာပါဝင္တဲ့ anacardic acids၊  cardanols နဲ႔ cardols တို႔လို ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြ ၾကြယ္ဝမႈေၾကာင့္ အက်ိတ္နဲ႔ ကင္ဆာတို႔အတြက္ ကုသမႈခံယူေနဆဲ လူနာေတြအတြက္ ထိေရာက္မႈရွိေစတယ္လို႔ သုေတသနေတြက ေတြ႔ရွိထားပါတယ္။

(၅) ေသြးနီဥဆဲလ္ ျဖစ္ေပၚမႈကို အားေပးျခင္း

သီဟိုဠ္ေစ့မွာ သံဓာတ္ရဲ႕ဇီဝျဖစ္စဥ္အတြက္ အေထာက္အကူေပးတဲ့ ေကာ့ပါးဓာတ္ၾကြယ္ဝျပီး ေသြးနီဥဆဲလ္ျဖစ္ေပၚမႈကို အားေပးကာ အရိုးနဲ႔ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို က်န္းမာေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အာရံုေၾကာစနစ္နဲ႔ ေက်ာရိုးစနစ္အတြက္လည္း အေရးပါပါတယ္။ ေကာ့ပါးဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ အရိုးပြေရာဂါ၊ ႏွလံုးခုန္မမွန္တာ၊ ေသြးအားနည္းေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။

(၆) အရိုးနဲ႔ ခံတြင္းက်န္းမာေရးေကာင္းေစျခင္း

အရိုးနဲ႔သြား ဖြံ႔ျဖိဳးမႈက်န္းမာေရးအတြက္လည္း အေရးပါတဲ့ phosphorous ဓာတ္ပါဝင္တာေၾကာင့္လည္း ပရိုတင္းခ်က္လုပ္မႈကို အေထာက္အကူေပးျပီး ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္၊ အဆီဓာတ္ေတြစုပ္ယူျခင္းနဲ႔ ကလာပ္စည္းမ်ားရဲ႕က်န္းမာေရးကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေပးပါတယ္။

(၇) ေသြးအားနည္းျခင္းကို ကာကြယ္ေပးျခင္း

သီဟိုဠ္ေစ့ေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔ ေအာက္ဆီဂ်င္ပို႔ေဆာင္ရာမွာ အေရးပါတဲ့ သံဓာတ္ၾကြယ္ဝျပီး အင္ဇိုင္းနဲ႔ ကိုယ္ခံအားစနစ္ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိ ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ေသြးအားနည္းျခင္းေတြျဖစ္ေစနိုင္ျပီး ေရာဂါကူးစက္မႈေတြ ဝင္ေရာက္နိုင္ဖို႔လြယ္ကူေစပါတယ္။

(၈) သည္းေျခေက်ာက္မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးျခင္း

သည္းေျခေက်ာက္ဆိုတာ သည္းေျခအတြင္း စုပံုလာတဲ့ ကိုလက္စထေရာအပါအဝင္ ေက်ာက္ခဲလိုလိုအနယ္အႏွစ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ သီဟိုဠ္ေစ့လို က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္တဲ့ အေစ့အဆံေတြကို မၾကာခဏစားသံုးေပးရင္ သည္းေျခေက်ာက္တည္နုိင္တဲ့ အႏၱရာယ္ နည္းပါးေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

(၉) ကိုယ္ခံအားေကာင္းေစျခင္း

ေရာဂါပိုးမႊားေတြရဲ႕ ရန္ကေန ကိုယ္ခံအားစနစ္ရဲ႕ခုခံကာကြယ္နိုင္စြမ္းကို ေထာက္ကူေပးျပီး ပရိုတင္းခ်က္လုပ္မႈနဲ႔ အနာက်က္ျမန္ျခင္းအတြက္ အေရးပါတဲ့ ဇင့္ ဓာတ္က သီဟိုဠ္ေစ့မွာ ပါရွိပါတယ္။ ဒီဓာတ္က ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာ သေႏၶသားဖြံ႔ျဖိဳးမႈအတြက္လည္း အေရးပါသလို ကေလးငယ္ရဲ႕ဖြံ႔ျဖိဳးစအသက္အရြယ္အပိုင္းအျခားေတြမွာလည္း ခႏၶာကိုယ္အေနအထားတည္ျငိမ္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းနုိင္ေစပါတယ္။

(၁၀) အဆီပါဝင္မႈ

သီဟိုဠ္ေစ့မွာ ဗီတာမင္နဲ႔ အာဟာရေတြအမ်ားၾကီးပါဝင္တယ္ဆိုေပမယ့္ အဆီဓာတ္ကလည္း မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအဆီေတြဟာလည္း အမ်ားစုက မျပည့္ဝဆီေတြနဲ႔ အက်ိဳးျပဳအဆီေတြျဖစ္ပါတယ္။
သီဟိုဠ္ေစ့ရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး

ေက်ာက္ကပ္ေက်ာက္တည္ျခင္း – သီဟိုဠ္ေစ့မွာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ကယ္လ္စီယမ္စုပ္ယူမႈကိုအေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစတဲ့ oxalate salts ေတြပါဝင္ပါတယ္။ ကယ္လ္စီယမ္ေတြကို မစုပ္ယူနုိင္ဘဲ စုပံုသြားရင္ ေက်ာက္ကပ္မွာေက်ာက္တည္ေစနိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းတဲ့သူေတြမွာ သီဟိုဠ္ေစ့ကုိ နည္းနည္းသာခ်င့္ခ်ိန္စားသင့္ပါတယ္။

ဓာတ္မတည့္ျခင္း – က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူးေတြမ်ားေပမယ့္ အေစ့အဆံေတြနဲ႔ဓာတ္မတည့္သူေတြအတြက္ကေတာ့ အႏၱရာယ္ရွိနို္င္ပါတယ္။ သီဟိုဠ္ေစ့နဲ႔ သစ္ၾကားသီးတို႔လို အေစ့အဆံေတြကို ဓာတ္မတည့္မႈဟာ အနည္းအက်ဥ္းျဖစ္ရင္ျဖစ္နိုင္သလို ျပင္းထန္တာလည္း ရွိနုိင္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ေအာက္ပါေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြ ရွိလာေစနုိင္ပါတယ္ –

  •     အစာအိိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္း ျပႆနာမ်ား – တခ်ိဳ႕မွာ မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ေအာ့အန္ျခင္း တို႔ခံစားရတတ္ပါတယ္။
  •     အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းျပႆနာ– ႏွာရည္က်ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ အသက္ရွဴမဝျခင္းတို႔ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ဒီထက္ပိုျပီးျပင္းထန္လာရင္ေတာ့ glottis edema ဒါမွမဟုတ္  anaphylaxis လို႔ေခၚတဲ့ အသက္ဆံုးရံႈးရတဲ့အထိျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးကိုေရာက္သြားနုိင္ပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။