စစ္ေဘးေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ပို႔ေရး၊ မပို႔ေရး ေဆြးေႏြး

.

ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္က ရွမ္းစစ္ေရွာင္ ဒုကၡသည္ စခန္းတစ္ခုကို ေတြ႕ရစဥ္။ (ဓာတ္ပံု- သိဂႌထြန္း၊မဇၩိမ)

ခ်င္းမုိင္၊ ႏုိဝင္ဘာ ၁၈ ။ ။ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား စုေပါင္း၍ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း ဒုကၡသည္ (IDP) အား ေနရပ္ျပန္ပုိ႔ေရး၊ မပုိ႔ေရးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ မူဝါဒဆုိင္ရာ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲကုိ ႏုိဝင္ဘာ ၁၇ ႏွင့္ ၁၈ရက္က ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕တြင္ ႏွစ္ရက္ၾကာ ေဆြးေႏြးက်င္းပခဲ့သည္။

ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ေရးဆြဲရာတြင္ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာမူဝါဒမ်ား ခ်မွတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ စစ္ပြဲေၾကာင့္ နယ္စပ္ေဒသမ်ားသုိ႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရေသာ ဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္းမွ အုိးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရသည့္ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မူဝါဒ ခ်မွတ္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေသာ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

လာမည့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အနာဂတ္ႏုိင္ငံ တည္ေဆာက္ရာတြင္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားအေရး အသံုးခ်ႏုိင္ ရန္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစရန္အတြက္ နည္းလမ္းရွာေဖြျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ထုိအလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲ တက္ေရာက္ ေနေသာ ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ(UNFC) ဒုဥကၠဌ ႏုိင္ဟံသာက ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔ ENAC (တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားေရးရာစင္တာ(ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံ) Ethnic Nationalitice Affairs Center (Union of Burma- ENAC) အေနနဲ႔ အေျခခံ မူဝါဒပုိင္းဆုိင္ရာမွာေပ့ါေလ။ အေထာက္အကူျပဳဖုိ႔ အေၾကာင္းအရာေပါင္းစံုကုိ ေဆြးေႏြးေနတာပါ။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စုိက္ပ်ဳိးေရး၊ လူမႈကယ္ဆယ္ေရးအားလံုးကုိ လူမႈအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ညိႇႏႈိင္း တုိင္ပင္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ဆီက အျမင္သေဘာထား အၾကံဥာဏ္ေတြ ေဆြးေႏြးတာပါ။ ဒါက ဟုိႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးတဲ့ အခါၾကရင္ အေထာက္အကူျဖစ္ဖုိ႔ပါ”ဟု ႏုိင္ဟံသာက မဇၩိမကုိ ေျပာသည္။

“ဒုကၡသည္ေတြကုိ ေနရပ္ျပန္လည္ ပုိ႔ေဆာင္ေရးကိစၥအတြက္ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္ေတြ ညိႇႏႈိင္းတုိင္ပင္ၾကတာပါ။ ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့အုိင္ဒီပီေတြ၊ ေနာက္တခ်ဳိ႕ migrant worker အေနနဲ႔ ေနေနတဲ့ သူမ်ားႏုိင္ငံမွာ လ်ဳိလ်ဳိဝွက္ဝွက္ ေနေနရတဲ့ လူေတြအတြက္ အေထာက္အကူျပဳႏုိင္ဖို႔”ဟု သူက ေျပာသည္။

စစ္ေၾကာင့္ နယ္စပ္သုိ႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရေသာ ဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ေရြးေျပာင္းေနထုိင္ေနရေသာ ဒုကၡသည္မ်ား၏ လက္ရွိ အေျခအေန၊ အခက္အခဲမ်ားကုိ သံုးသပ္ျခင္း၊ အဆုိပါ ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္သုိ႔ လံုျခံဳစိတ္ခ်စြာ ျပန္ႏုိင္ေရး၊ စားဝတ္ေနေရးဖူလံုေရး စသည့္ အေျခအေနမ်ားကုိ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ခဲ့သည္ဟု သူက ေျပာသည္။

“သူတုိ႔ကုိ ျပန္ပုိ႔တဲ့အခါၾကရင္ ဘယ္လုိ အေျခခံအခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ျပည့္စံုဖုိ႔လုိတယ္။ သူတို႔အတြက္ လုံျခံဳေရးေတြ၊ သူတို႔အတြက္ ဖူလံုေရးေပါ့ေနာ္။ စားေရး၊ ေသာက္ေရး၊ ေနေရး၊ ထုိင္ေရးကုိ ဘယ္လို စီစဥ္ေပးႏုိင္မလဲ စသျဖင့္ ဘယ္လုိ အေျခအေနမ်ဳိးမွ ျပန္ဖို႔မလဲ။ အခုအေျခအေနက မေရရာေသးတဲ့အေနအထားမွာ အတင္းျပန္ပုိ႔တာမ်ဳိး မျဖစ္သင့္ဘူးစတင္ျဖင့္ေပါ့ေနာ္”ဟု သူက ဆက္လက္ ေျပာဆုိသည္။

ယင္းအလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ဒုကၡသည္မ်ား လံုျခံဳစြာ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံတကာ၏ အျမင္မ်ား၊ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား၊ မြန္ဒုကၡသည္စခန္းႏွင့္ ကရင္နီ ဒုကၡသည္ မ်ား၏ အေျခအေနမ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့သလုိ၊ ျပည္တြင္းရွိ ရွမ္းစစ္ေျပး ဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ား၊ အကူအညီမ်ား လုိအပ္ခ်က္မ်ား၊ အကူအညီမ်ားအား မည္သုိ႔ ရရွိေစရန္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္ဟု သူက ေျပာသည္။

တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားေရးရာစင္တာ(ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံ) Ethnic Nationalitice Affairs Center (Union of Burma- ENAC) အဖြဲ႔ ဦးေဆာင္၍ ယင္းအလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲကုိ ႏုိဝင္ဘာလ ၁၇ ရက္ႏွင့္ ၁၈ ရက္မ်ားတြင္ က်င္းပခဲ့ၿပီး တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား စုစုေပါင္း ၅၀ ခန္႔ တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။