အာဆီယံ-အိန္ဒိယ ဆက်ဆံရေး

By နာရင်ဒြာမိုဒီ
26 January 2018
အာဆီယံ-အိန္ဒိယ ဆက်ဆံရေး

မျှဝေခံစား တန်ဖိုးများ၊ တူညီသောဘဝရှေ့ရေး

ကျွန်တော်တို့၏မြို့တော် နယူးဒေလီ၌ ယနေ့ကျင်းပသော အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံနေ့ အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်လာကြသည့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် ဆယ်နိုင်ငံမှ လေးစားအပ်ပါသော ဧည့်သည်တော် နိုင်ငံအ ကြီးအကဲများအား ၁.၂၅ ဘီလျံမျှသော အိန္ဒိယပြည်သူများက ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံခွင့် ရကြမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယမန်နေ့က အာဆီယံ- အိန္ဒိယ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံမှု စတင်ထူထောင်သည့် ၂၅ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်လာကြသည့် အာဆီယံခေါင်း ဆောင်များအား ကျွန်တော်ဧည့်ခံခွင့် ရရှိခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။

၎င်းတို့အားလုံး ကျွန်တော်တို့နှင့်အတူတကွ တက်ရောက်လာခြင်းသည် အာဆီယံနိုင်ငံများထံမှ မကြုံစဖူး ထူးခြားသည့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို ပြသသော လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ဤမွန်မြတ်သည့် စေတနာကို တုံ့ပြန်သောအားဖြင့် အိန္ဒိယပြည်သူအပေါင်းက ဆောင်းဥတု၏ နံနက်ခင်းတွင် ၎င်းတို့အား အပြန်အလှန် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုဖြင့် နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်ရန် ထွက်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဤသည်မှာ သာမန်ဖြစ်ဖြစ်စဉ်ကိစ္စမျိုး မဟုတ်ပါ။ ၎င်းမှာ အိန္ဒိယနှင့် အာဆီယံတို့အား ၎င်းတို့နိုင်ငံ အသီးသီးရှိ လူသားမျိုးနွယ်အားလုံး၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့်သော ပြည်သူဦးရေ ၁.၉ဘီလျံအတွက် ကြီးမားလှသည့် အလားအလာကောင်းကို ဖေါ်ဆောင်ပေးမည့် နက်ရှိုင်းသော မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး တစ်ရပ်ထူထောင်ဖြစ်အောင် လမ်းစဖေါ်ပေးခဲ့သည့် မှတ်သားဖွယ် ခရီးလမ်းတလျှောက်ရှိ သမိုင်း မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။

အိန္ဒိယ-အာဆီယံ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံမှုသည် သက်တမ်းအားဖြင့် ၂၅နှစ်မျှသာ ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်အာရှဒေသနှင့် ဆက်ဆံမှုများသည် လွန်ခဲ့သည့် ထောင်စုနှစ် နှစ်ခုကျော်ကပင် စတင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ချစ်ကြည်ရေး၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ ဘာသာစကားနှင့် စာပေနယ်ပယ် အသီးသီးတွင် အားသွန်ကြိုးပမ်းခဲ့မှုကြောင့် ယင်းသို့ကာလကြာမြင့်စွာ ချိတ်ဆက်မှုများသည် အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့၏ အံ့သြဖွယ် မတူကွဲပြားမှု၏ မျက်နှာစာတိုင်းတွင် ယခုတွေ့မြင်နေကြရသည် ဖြစ်ရာ ကျွန်တော်တို့၏ ပြည်သူများအကြား ထူးထူးခြားခြား စိတ်ချမ်းမြေ့မှုနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုတို့ကို ခံစားခွင့်ရရှိစေပါသည်။

လွန်ခဲ့သည့်ဆယ်စုနှစ် ၂ခုကျော်မှစ၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံကိုယ်တိုင်က ကြီးမားလှသော အပြောင်းအလဲများ ပြုလုပ်လျက် ကမ္ဘာလောကကြီးနှင့် ပွင့်လင်းစွာ ဆက်ဆံရန်ကြိုးစားလာခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ရာစုနှစ်ပေါင်း များစွာ ထိတွေ့ဆက်ဆံလာမှုအပေါ် ငြိတွယ်နေမိသည့် သံယောဇဉ်အမျိုးမျိုးကြောင့် ထုံးစံအတိုင်း အိန္ဒိ ယနိုင်ငံက အရှေ့ကမ္ဘာနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းမည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ခရီးစဉ်သစ်တစ်ရပ် စတင်ခဲ့တော့ သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံအဖို့ ကျွန်တော်တို့၏ အဓိက မိတ်ဖက်နိုင်ငံများနှင့် ဈေးကွက်အများစုသည် အာဆီယံနှင့် အရှေ့အာရှမှ မြောက်အမေရိကအထိ အရှေ့ဘက်တွင်သာတည်ရှိကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကုန်းလမ်းနှင့် ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းတို့မှ ရောက်နိုင်သော ကျွန်တော်တို့၏ အိမ်နီးချင်းများ ဖြစ်ကြသည့်အရှေ့ တောင်အာရှဒေသနှင့် အာဆီယံတို့သည် ကျွန်တော်တို့၏ “အရှေ့ဘက်ကို လှမ်းကြည့်ကြ” ဟူသော မျှော်မှန်းချက်၏ စတင်အားယူရာဒေသ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်မှစ၍ အရှေ့ဘက်နှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးမူဝါဒ၏ စတင်အားယူရာ ဒေသဖြစ်လာသည်။

အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ  အာဆီယံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့သည် ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံများ ဘဝမှ မဟာဗျူဟာကျသည့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံများဘဝသို့ ကူးပြောင်း တက်လှမ်းလာခဲ့ကြသည်။ ကျွန်တော်တို့၏ ကျယ်ပြန့်စွာ အခြေပြုထားသော မိတ်ဖက်ဆက်ဆံမှုကို  စီမံအုပ်ချုပ်မှု ယန္တရားပေါင်း သုံးဆယ်ဖြင့် အဆင့်မြင့်တင်ပေးလျက် ရှိပါသည်။ ကျွန်တော်တို့သည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတိုင်းနှင့် သံတမန်ရေးရာ၊ စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးအရ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံမှုကို တိုးမြင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။

ကျွန်တော်တို့၏ ပင်လယ် ရေကြောင်းလမ်းများ ဆက်လက် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအတွက် ကျွန်တော်တို့ အတူတကွ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ ကျွန်တော်တို့၏ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြပ်နှံမှု စီးဝင်မှု ပမာဏသည်လည်း အဆပေါင်းများစွာ တိုးပွားလာခဲ့ပါသည်။ အာဆီယံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထ အများဆုံး ကုန်သွယ်ဘက်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယသည် အာဆီယံ၏ သတ္တမအများဆုံး ကုန်သွယ်ဘက်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်ပတွင်ရင်း နှီးမြပ်နှံမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။

အာဆီယံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အဓိကရင်းနှီးမြပ်နှံမှုနယ်ပယ်ဖြစ်ပြီး စင်္ကာပူနိုင်ငံတွင် အများဆုံးဖြစ်သည်။ ဤဒေသတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူစာချုပ်များမှာ မည်သည့် ဒေသထက်မဆို သက်တမ်းအရင့်ဆုံးနှင့် ရည်မှန်းချက် အကြီးမားဆုံးဖြစ်သည်။ လေကြောင်းလိုင်းများ ခရီးစဉ် ချိတ်ဆက်မှုများကို လျင်မြန်စွာတိုးချဲ့နိုင်ခဲ့ပြီး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများကိုလည်း အရေးပေါ် အခြေအနေသစ်နှင့် ဦးစားပေး အနေအထားအရ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသတစ်ခုလုံးနှင့် ချိတ်ဆက် မိသည်အထိ ကျွန်တော်တို့ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်နေပါသည်။

နိုင်ငံအသီးသီးနှင့် ပိုမိုဆက်သွယ် လာနိုင်ခြင်းကြောင့်လည်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ပိုမိုနီးနီးကပ်ကပ် ဆက်ဆံခွင့် ရလာကြပါသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ခရီးသွား လုပ်ငန်းကို အမြန်ဆုံး တိုးတက်လာအောင် ပျိုးထောင်ပေးသည့် နိုင်ငံများထဲတွင် တစ်နိုင်ငံအဖြစ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ဤဒေသတွင် နှစ်ကာလကြာမြင့်စွာ ပြန့်ကျဲနေထိုင်လျက် ရှိကြသောပြည်ပရောက် အိန္ဒိယလူမျိုး ခြောက်သန်းကျော်သည် ကျွန်တော်တို့အကြား ထူးခြားလှသည့် လူသားချင်း ရစ်ပတ် ချည်နှောင်ထားသော သံယောဇဉ်ကြိုးတစ်မျှင်နှင့် မခြားပေ။

အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့သည် ကီလိုမီတာ ၁၆၀၀ ကျော်ရှည်လျားသည့် ကုန်းမြေ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက် ရှိသကဲ့သို့ပင် လယ်ရေကြောင်း နယ်နိမိတ်ချင်းလည်း ထိစပ်နေကြသည်။ သဘောထား အ မြင်ချင်း အလွန်နီးစပ်မှုရှိသည်ဟူသော ကျွန်တော်တို့၏ လေးနက်သည့်အသိကို အရင်းခံသော ဘာသာ ရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အစဉ်အလာများနှင့် တူညီသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များက ကျွန်တော်တို့၏ တူညီသော သမိုင်းဝင် အတိတ်ကာလက ကဲ့သို့ပင် ကျွန်တော်တို့ နှစ်နိုင်ငံကို ရင်းနှီးသည်ထက် ရင်းနှီးလာအောင် ရစ်ပတ်စည်းနှောင်ထားသည်။ မည်သည့်အရာကမျှ ရွှေတိဂုံ စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ဝင်းလက်နေသည့် စိန်ဖူးတော်ထက် ပိုမိုလင်းလက် တောက်ပအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိချေ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ရှေးဟောင်း သုတေသနဌာန၏ အကူအညီဖြင့် ပုဂံဒေသရှိ အာနန္ဒာဘုရားအား ပြန်လည်ပြင်ဆင် မွမ်းမံရန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သည်လည်း ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ကို မျှဝေခံစားခြင်း၏ အမှတ်သင်္ကေတပင် ဖြစ်ချေသည်။

ကိုလိုနီခေတ် ကာလအတွင်းက ကျွန်တော်တို့ နှစ်နိုင်ငံစလုံး လွတ်လပ်ရေးအတွက် ရုန်းကန်လှုပ် ရှားနေစဉ်အတွင်း မျှော်လင့်ချက်နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှု ရှိရမည်ဟူသော ကြီးမြတ်သည့် အသိတရားကို ထုတ်ဖော် ပြသခဲ့ကြသော ကျွန်တော်တို့၏ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များအကြား နိုင်ငံရေးအရ ပိုမိုရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံခဲ့ကြသည်။ ဂန္ဒီကြီးသည် ရန်ကုန်မြို့တော်သို့ အကြိမ်အများအပြား လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ သည်။ ဘာလ် ဂန်ဒါ တိလက်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရန်ကုန်သို့ ပြည်နှင်ဒါဏ် ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးအတွက် နေတာဂျီ ဆူဘတ်ရှ်ချန်ဒြာဘို့စ်၏ ရဲရင့်ပြတ်သားသည့် တိုက်ပွဲခေါ် သံက မြန်မာပြည်သူများစွာ၏ စိတ်ဓါတ်ကို တက်ကြွလာအောင် နှိုးဆွပေးနိုင်ခဲ့သည်။

ကျွန်တော်တို့၏ ကုန်သွယ်မှုပမာဏမှာ ပြီးခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်ကထက် နှစ်ဆကျော် တိုးလာခဲ့သည်။

ကျွန်တော်တို့၏ ရင်းနှီးမြပ်နှံမှု အနေအထားမှာလည်း ခိုင်မာအားကောင်းလျက်ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရေးတွင် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ထူးခြားသည့်

အခန်းကဏ္ဍတစ်ရပ်အဖြစ် ပါဝင်နေသည်။ ဤထောက်ပံ့ကူညီမှု အစုစု၏ တန်ဖိုးသည် လတ်တလောတွင် ဒေါ်လာ ၁.၇၃ဘီလျံကျော် သွားပြီဖြစ်ပါသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပွင့်လင်းမြင်သာသည့် ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား ဦးစားပေး အစီအစဉ် များနှင့်အညီ အကောင်အထည် ဖော်နေခြင်းဖြစ်ပြီး အာဆီယံ ဆက်သွယ်မှု၏ အသေးစိတ် စီမံကိန်းနှင့် အညီ စုပေါင်းညိနှိုင်း ဆောင်ရွက်မှု အကျိုးရလဒ်ကို ဖေါ်ဆောင်နေခြင်းလည်းဖြစ်ပါသည်။

အိန္ဒိယနှင့် အာဆီယံတို့သည်လည်း များစွာပိုမိုကြိုးပမ်း လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ အာဆီယံ ဦး ဆောင်သည့် အရှေ့အာရှ ထိပ်သီးညီလာခံ၊ ADMM နှင့် ARF ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများတွင် ကျွန် တော်တို့၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုသည် ဤဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးတို့ကို ပိုမိုခိုင်မာလာအောင် အထောက်အကူပြုနေသည်။ ဒေသဆိုင်ရာ ပြီးပြည့်စုံသော စီးပွားရေး ပူးပေါင်းမှု သဘောတူစာချုပ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည်လည်း တက်ကြွသည့် စာချုပ်ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး စာချုပ်ဝင် ၁၆ နိုင်ငံ စလုံးအတွက် ပြီးပြည့်စုံသော၊ အချိုးညီသော၊ တရားမျှတသော သဘောတူစာချုပ် တစ်ရပ်ဖြစ်အောင် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်နေပါသည်။

မိတ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများ၏ စွမ်းပကားနှင့် ခံနိုင်ရည်ရှိမှုတို့သည် အဖွဲ့ဝင်ဦးရေ အနည်းအများပေါ် တွင်သာ မူမတည်ဘဲ ရင်းနှီးချစ်ကြည်သော ဆက်ဆံရေး ကျောထောက်နောက်ခံ ရှိနေမှုကြောင့်လည်း ပေါ်ပေါက်လာရခြင်းဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနှင့် အာဆီယံနိုင်ငံများအကြား ဆက်ဆံရေးတွင် အခြေအတင် ငြင်းခုံမှုနှင့် တောင်းဆိုမှုဟူ၍ ပေါ်ပေါက်ခြင်း အလျဉ်းမရှိချေ။ ကျွန်တော်တို့တွင် အနာဂတ်အတွက် တူညီသော မျှော်မှန်းချက်တစ်ရပ် ရှိကြသည်။ ယင်းဘုံရည်မှန်းချက်ကို အားလုံးတစ်ဦးမကျန် ပါဝင်လာရေးနှင့် ပေါင်းစည်းရေးဟူသော ကတိကဝတ်၊ နိုင်ငံအားလုံး အရွယ်အစား ကြီးငယ်မဟူ တန်းတူအချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်စိုးရမည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်နှင့် လွတ်လပ်ပြီး လွယ်ကူချောမွေ့သော ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု လမ်းကြောင်းများ ဖေါ်ဆောင်ရေးအတွက် ထောက်ခံမှုတို့ကို အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။

အာဆီယံ-အိန္ဒိယ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံမှုသည် ဆက်လက် တိုးတက်နေမည်ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ      အခြေအနေ၊ စွမ်းအားနှင့် ဝယ်လိုအားစသည့် အားတက်ဖေးမမှုကြောင့် လည်းကောင်း၊ အလျင်အမြန်တိုး တက်လာကြသည့် စီးပွားရေးအင်အား တောင့်တင်းသော နိုင်ငံများကြောင့်လည်းကောင်း အိန္ဒိယနှင့် အာဆီယံတို့သည် ခိုင်မာတောင့်တင်းသော စီးပွားဖက် အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ကို တည်ဆောက် လာနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဆက်သွယ်နိုင်စွမ်းလည်း တိုးတက်လာပြီး ကုန်သွယ်မှုလည်း ကျယ်ပြန့်လာတော့ မည်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုရှိသော ဖယ်ဒရယ် ဝါဒကျင့်သုံးသည့် ခေတ်ကာလတစ်ရပ်၌ ကျွန်တော်တို့၏ ပြည်နယ်များသည်လည်း အရှေ့တောင်အာရှမှ နိုင်ငံများနှင့် ကုန်စည်ထုတ်လုပ်မှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကို ကြိုးပမ်းတည်ဆောက်လျက် ရှိကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ဒေသသည် ယခုအခါ ပြန်လည်နိုးထနိုင်ရန် အားယူနေချိန် ဖြစ်သည့်အလျောက် အရှေ့ တောင်အာရှ နိုင်ငံများနှင့် ချိတ်ဆက်မိခြင်းဖြင့် ၎င်း၏တိုးတက်မှုကို အရှိန်မြင့်တင်ပေးလိမ့်မည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် ယင်းသို့ အဆက်အသွယ်များ ရလာသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ပြည် နယ်များသည် ကျွန်တော်တို့ စိတ်ကူးထဲရှိ သာယာဖြောင့်ဖြူးသော အာဆီယံ အိန္ဒိယ ဆက်ဆံရေးအတွက် ပေါင်းကူးတံတားတစ်စင်း ဖြစ်လာပေလိမ့်မည်။

ကျွန်တော်သည် ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးအနေဖြင့် နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲ အာဆီယံ-အိန္ဒိယ ထိပ်သီးညီလာခံနှင့် အရှေ့အာရှ ထိပ်သီးညီလာခံများသို့ လေးကြိမ်တိတိ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ယင်းသို့ ပါဝင်တက် ရောက်မှုများကြောင့် ဤဒေသကို ဤမျှော်မှန်းချက်နှင့်အညီ ပုံဖေါ်နေသည့် အာဆီယံ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ အလယ်ဗဟိုကျမှုနှင့် ခေါင်းဆောင်မှုတို့အပေါ် ကျွန်တော်၏ ထင်မြင်ယူဆချက်မှာ ပိုမို ခိုင်မာလာခဲ့သည်။

ယခုနှစ်သည် သမိုင်းမှတ်တိုင်များ စုဝေးနေသည့် နှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်ပါသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည်   ယမန်နှစ်က ၇၀ နှစ် ပြည့်မြောက်ခဲ့သည်။ အာဆီယံသည်လည်း နှစ် ၅၀ ပြည့်မြောက်၍ ရွှေရတုတည်းဟူ သော သမိုင်းမှတ်တိုင်ကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်တို့ တစ်နိုင်ငံချင်းသည် ကျွန်တော်တို့၏

အနာဂါတ်ဘဝကို အကောင်းမြင်စိတ်ဖြင့် မျှော်မှန်းကြည့်နိုင်သကဲ့သို့ ကျွန်တော်တို့၏ မိတ်ဖက်အဖွဲ့ကြီး၏ အနာဂတ်ကိုလည်း ယုံကြည်စိတ်ချမှုဖြင့် မျှော်မှန်းကြည့်နိုင်ပြီဖြစ်သည်။

နိုင်ငံသက် ၇၀ နှစ်ပြည့်ချိန်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ လူငယ်ထု၏ ထက်သန်သည့် စိတ်ဓာတ်၊ တီထွင် ကြံဆမှုနှင့် စွမ်းအားတို့ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ထုတ်ဖေါ်ပြသနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး နှုန်းဖြင့် တိုးတက်လာနေသည့် အဓိကစီးပွားရေး အင်အားကြီး နိုင်ငံဖြစ်လာသည့်အလျှောက် အိန္ဒိယ နိုင်ငံသည် ယခုအခါ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်းများ  တည်ရှိရာ နယ်မြေသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေး တည်ငြိမ်နေစေရန် ထိန်းချုပ်ပေးမည့် ကျောက်ဆူးတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ တစ်ရက် ကုန်ဆုံးသွားတိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရသည်မှာ ပို၍လွယ်ကူလာပြီး ပိုမို အဆင်ပြေ ချောမွေ့လာမှန်းသိ လာရသည်။ ကျွန်တော်တို့၏ အိမ်နီးချင်းများနှင့် မိတ်ဆွေများဖြစ်သော အာဆီယံ နိုင်ငံများသည် ခေတ်သစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြောင်းလဲမှု အစီအစဉ်တွင် တစ်တပ်တစ်အား ပူးပေါင်း ပါဝင်လာကြလိမ့်မည်ဟု ကျွန်တော်မျှော်လင့်ပါသည်။

အာဆီယံအဖွဲ့၏ ကိုယ်စွမ်းကိုယ်စဖြင့် တိုးတက်လာမှုကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ လေးစားအားကျ မိပါသည်။ အရှေ့တောင်အာရှသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်လှသည့် စစ်ပွဲတစ်ပွဲ၏ စစ်မျက်နှာတစ်ခု ဖြစ်နေခဲ့ပြီး မရောရာသည့် နိုင်ငံများတည်ရှိရာ ဒေသတစ်ခုဖြစ်နေချိန်၌ စတင်ထူထောင်လာရသည့် အာဆီယံအဖွဲ့သည် တူညီသည့် ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုနှင့် မျှဝေခံစားခွင့်ရှိသော အနာဂတ်ဘဝတစ်ခုကို ကျောထောက်နောက်ခံပြုလျက် နိုင်ငံပေါင်း ၁၀ နိုင်ငံကို ညီညွတ်လာအောင် စည်းရုံးနိုင်ခဲ့သည်။

ကျွန်တော်တို့သည် ပိုမိုမြင့်မားသည့် ရည်မှန်းချက်များကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိပြီး အခြေခံ အဆောက်အအုံနှင့် မြို့ပြတည်ဆောက်ရေးမှစ၍ ရာသီဥတုနှင့် ပိုးမွှားဒဏ်များကို ခံနိုင်သောသီးနှံ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျန်းမာသန်စွမ်းသော လူ့ဘောင်လောကကြီးတစ်ခု ထူထောင်ရေးအထိ ကျွန်တော်တို့ ခေတ်ကာလတွင် ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများ (အခက်အခဲများ)ကို ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းရှိပါသည်။

ကျွန်တော်တို့သည် မကြုံစဖူး အမြန်နှုန်းနှင့် အတိုင်းအတာ အသီးသီးဖြင့် လူတို့၏ နေထိုင်မှုဘဝများကို ပြောင်းလဲပေးရန် ဒီဂျစ်တယ်နည်းပညာ၊ တီထွင်ဆန်းသစ်မှုနှင့် ဆက်သွယ်မှု စွမ်းအားကိုလည်း အသုံးချ နိုင်ပါသည်။

မျှော်လင့်ချက်၏ အနာဂတ်အတွက် ခိုင်မာသည့် ငြိမ်းချမ်းရေး အခြေခံကောင်း လိုအပ်ပါသည်၊ ဤခေတ်ကာလသည် သမိုင်းတွင် ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အပြောင်းအလဲ အဖျက်အမှောင့်များနှင့် အလှည့်အပြောင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ခေတ်တခေတ်ဖြစ်သည်။ အာဆီယံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် ကြီးမားသည့် အခွင့်အလမ်းများ ရှိနေသည်၊ ထို့အတူ ကျွန်တော်တို့၏ ခေတ်ကာလ မရေရာမှုနှင့် ဆူပူအုံကြွမှုတို့ကို ဖြတ်သန်းကျော်လွှားရင်း ကျွန်တော်တို့ဒေသနှင့် ကမ္ဘာကြီးအတွက် တည် ငြိမ်ပြီးငြိမ်းချမ်းသော အနာဂတ်ဘဝဆီသို့ ဖြည်းဖြည်းမှန်မှန် အရောက်သွားနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ရေးဆွဲပြရန် ကြီးမားသော တာဝန်လည်း ရှိနေပေသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသားများသည် တဖြည်းဖြည်း ထွက်ပြူလာသည့် နေဝန်းကြီးနှင့် အခွင့်အလမ်းများနှင့် တူသော အလင်းရောင်ကို တွေ့မြင်ခွင့်ရရန် အရှေ့အရပ်ဆီသို့ အမြဲမျှော်ငေးကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ ယခင်ကနည်းတူ အရှေ့တိုင်းသို့မဟုတ် အင်ဒိုပစိဖိတ်ဒေသသည် အိန္ဒိယ၏ အနာဂတ်နှင့် ကျွန်တော်တို့၏ တူညီသော ဘဝရှေ့ရေးအတွက် အစားထိုး၍မရနိုင်သောဒေသ ဖြစ်လာပေတော့မည်။ အာဆီယံ-အိန္ဒိယမိတ်ဖက် ဆက်ဆံရေးသည် ထိုအရာနှစ်ခုလုံးတွင် အဆုံးအဖြတ်ကျသည့် အခန်းမှ ပါလာပေလိမ့်မည်။ ထို့အပြင် ဒေလီမြို့တော်တွင် အာဆီယံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့သည် ရှေ့ဆက်ရမည့် ခရီးအတွက် ၎င်းတို့၏ကတိကို ထပ်မံအတည်ပြု ပြောကြားခဲ့ကြပါသည်။

(မှတ်ချက် - ဆောင်းပါးရှင်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူ နာရင်ဒြာမိုဒီဖြစ်သည်။)

Mizzima Weekly