အစုိးရသစ္ႏွင့္ ေဆးစဲြသူတို႔ကို ေထာင္ခ်သည့္ အစဥ္အလာေဟာင္း

.

မူးယစ္ေဆး စဲြသူအမ်ားအျပားကို ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်မည့္အစား လူနာမ်ားအျဖစ္ သေဘာထားၿပီး ကုသမႈေပးရန္ အစိုးရသစ္ကုိ ေတာင္းဆိုေနၾကသည္။

ရန္ကုန္ (Myanmar Now) -   ဇူလိုင္လလယ္ပိုင္း နံနက္ခင္းတစ္ခုတြင္ ရန္ကုန္၊ သဃၤန္းကြ်န္းစံျပေဆး႐ံုမွ မက္သဒုန္းေခၚ မူးယစ္ေဆးအစားထိုး ေဆးဝါးယူၿပီး ျပန္လာမည့္သူတစ္ေယာက္ကို မိတ္ေဆြတခ်ဳိ႕က ေဆး႐ံုေရွ႕ ဝင္ေပါက္အနီး ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကသည္။ ေဆး႐ံုေနာက္တြင္လည္း ရဲဝန္ထမ္းတစ္စုက ေနရာယူထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ အခ်ိန္အတန္ၾကာၿပီးေနာက္တြင္ သူတုိ႔ ေစာင့္ဆိုင္းေနသည့္ လူငယ္ အဖမ္းခံလိုက္ရၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာေပါက္လိုက္ၿပီး ထိုေနရာမွ ခြာလိုက္ၾကသည္။

“မက္သဒုန္းေဆး လာယူတဲ့ လူငယ္တစ္ေယာက္ကို ရဲက ဖမ္းသြားပါတယ္” ဟု ေဆး႐ံုေရွ႕ သြားေရာက္ ေစာင့္ဆိုင္းသူမ်ားထဲမွ ကိုစိုးေမာင္ကMyanmar Now ကိုေျပာျပသည္။ သူ႔စာရင္းစာအုပ္ကိုဖြင့္ၿပီး လူငယ္၏ အမည္ေနရာကို ေဘာပင္ျဖင့္ ျခစ္လုိက္သည္။

ကိုစိုးေမာင္မွာ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ Burnet Institute အေထာက္အပံ့ျဖင့္ မူးယစ္ေဆး ျဖတ္လိုသူမ်ားကုိ မူးယစ္ေဆးအစား  အစားထိုး ေသာက္သံုးရသည့္ မက္သဒုန္းေဆး တိုက္ေကြ်းရာတြင္ ပိုမိုလြယ္ကူေစရန္ အကူအညီေပးေရးအစီအစဥ္တြင္ ပါဝင္သူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံအႏံွ႔တြင္ မူးယစ္ေဆး စြဲေၾကာင္းမွတ္ပံုတင္ထားၿပီး မက္သဒုန္းေဆးျဖင့္ ကုသမႈခံယူေနသူ ႏွစ္စဥ္ ၇,ဝဝဝေက်ာ္ရွိေနသည္။ မွတ္ပံု တင္ထားေသာ္လည္း ဆက္လက္သံုးစြဲေနေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရိွပါက ဥပေဒအရ ေထာင္ဒဏ္ ၃ႏွစ္မွ ၁ဝႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ျခင္းခံရႏုိင္သည္။
မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူတို႔ကို ရာဇဝတ္သားမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္၍ အျပစ္ေပး ေထာင္ခ်ျခင္းထက္ မက္သဒုန္း စင္တာမ်ား၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စခန္းမ်ား တိုးခ်ဲ႕ဖြင့္လွစ္ၿပီး က်န္းမာေရးျပႆနာတစ္ရပ္ အျဖစ္ ေျဖရွင္းျခင္းက ပိုမိုထိေရာက္သည္ဟု ေဆးစဲြသူတို႔ကို ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပးေရး လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ေနသူမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးသမားတခ်ဳိ႕၊ ေဆးစဲြေနသူမ်ားက ေျပာသည္။

ေဆးစဲြသူတို႔သာ ပစ္မွတ္ျဖစ္ေန

ႏိုင္ငံတကာ သုေတသနႏွင့္ မူဝါဒေျပာင္းလဲေရး ေလွ်ာက္လဲတင္ျပသည့္ အဖြဲ႔အစည္းTransnational Institute က ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဘိန္းစိုက္ပ်ိဳးမႈ  ႏွစ္ဆတိုးလာသည္မွာ ဆယ္ႏွစ္ရိွၿပီျဖစ္ၿပီး အာဆီယံေဒသတြင္း မူးယစ္ကင္းစင္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ကို စိန္ေခၚေနသည္ဟု ဆိုသည္။ အစိုးရ အာဏာသက္ေရာက္မႈ နည္းပါးသည့္ နယ္စပ္ေဒသမ်ားမွ ျမစ္ဖ်ားခံသည္ဟု ယူဆထားၾကေသာ စိတ္ႂကြေဆးအပါအဝင္ မူးယစ္ေဆးမ်ဳိးစံုသည္ ႏိုင္ငံတလႊား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည္။

ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားအရ အစိုးရသစ္ စတင္သည့္ ဧၿပီ ၁ မွ ဇူလိုင္ ၃၁ အတြင္းမူးယစ္ေဆးႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနသူ ၄,၇၆၁ ဦးကို ထိန္းသိမ္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ စိတ္ႂကြေဆးျပား ၃ဝ.၃ သန္း၊ ဘိန္းျဖဴ ကီလို ၆ဝ ေက်ာ္၊  ဘိန္းမည္းကီလို ၂ဝဝ ေက်ာ္ ဖမ္းဆီးရရွိခဲ့သည္။

ကိုစိုးေမာင္သည္  ႏိုင္ငံအႏံွ႔ မက္သဒုန္းေဆးေပးေဝသည့္ ေဆး႐ံု ၄၆ခုထဲတြင္ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည့္ သဃၤန္းကြ်န္း စံျပေဆး႐ံုတြင္ မူးယစ္ေဆးျဖတ္ရန္ ႀကိဳးစားေနသူမ်ားထဲမွ မက္သဒုန္းေဆး ပိုမိုရယူလိုသူတို႔ကို ရြာသာႀကီး စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ံု၊ စိတ္ႏွင့္မူးယစ္ဌာနသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးရန္ တာဝန္ရိွသူျဖစ္သည္။

အစိုးရသစ္၏ ရက္ ၁ဝဝ စီမံကိန္းကာလ မူးယစ္ေဆး ႏွိမ္ႏွင္းမႈတြင္ လက္ကား သမားမ်ား၊ မူးယစ္ရာဇာမ်ား လြတ္ေျမာက္ေနၿပီး လက္လီ ေရာင္းခ်သူမ်ား၊ မူးယစ္ေဆးျဖတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသူမ်ားသာ ဖမ္းဆီးခံ ေနရသည္ဟု သူက ေဝဖန္လိုက္သည္။ “ရက္ ၁ဝဝ စီမံခ်က္ထဲမွာ မူးယစ္ေဆးျဖတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့၊ မက္သဒုန္းေဆး ေသာက္ေနတဲ့ လူငယ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အဖမ္းခံေနရပါတယ္”ဟုသူက မခံခ်ိမခံသာ ျဖစ္ေနသည့္ေလသံျဖင့္ ေျပာသည္။

တနသၤာရီ တုိင္းေဒသႀကီး အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးဥကၠာမင္းသည္ ႏုိင္ငံ၏ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာတြင္ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈမ်ားႏွင့္ လြဲမွားသည့္ မူဝါဒမ်ားရွိေနသည္ဟု ယံုၾကည္သူျဖစ္သည္။ “လက္ရွိ သံုးစြဲေနသူေတြကိုပဲ လိုက္ဖမ္းေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ တစ္ႏုိင္ငံလံုးမွာ ရွိသမွ် အက်ဥ္းေထာင္ေတြေတာင္ ဆံ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး”ဟုသူကေျပာသည္။ မူးယစ္ေဆးသည္ အထက္တန္းေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား ၾကားတြင္ပင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔လ်က္ရွိၿပီး စာသင္ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနသည္ဟု သူကMyanmar Now ကိုေျပာသည္။

ဥပေဒျပင္ဆင္၊ ေဆး႐ံုတိုးခ်ဲ႕

မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရးကို ၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွ စတင္ၿပီး ၅ ႏွစ္ စီမံကိန္းမ်ားျဖင့္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္လ်က္ရွိသည္။ ယခင္စီမံကိန္းမ်ားတြင္ လူနာ တစ္ေသာင္းေက်ာ္သာရွိၿပီး စတုတၳ ၅ ႏွစ္ စီမံကိန္းတြင္ တစ္ေသာင္း သံုးေထာင္ေက်ာ္အထိ ရွိလာသည္။ မူးယစ္စြဲ ေဝဒနာကုသမႈ ခံယူသူ အေရအတြက္ တိုးျမင့္လာေသာ္လည္း ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာအရ မက္သဒုန္း တိုက္ေကြ်းေရးစင္တာ ၄၆ ခု၊ မူးယစ္ေဆးျဖတ္ ေဆး႐ံု ၇၃ ႐ံု ရွိသည္။
မူးယစ္ေဆးျဖတ္ ေဆး႐ံု ၇၃ ႐ံုတြင္ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည့္ ရန္ကုန္ စိတ္က်န္းမာေရး ေဆး႐ံုတြင္ အက်ယ္အဝန္း ကန္႔သတ္ခ်က္အရ လူနာ ၅ဝ သာ လက္ခံႏုိင္သည္။ ထိုေဆး႐ံုမွ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ဦးလွေဌးက ထိုေနရာတြင္ ေဆးျဖတ္လူနာတို႔အတြက္ ပိုမိုက်ယ္ဝန္းသည့္ မူးယစ္ေဆးျဖတ္ ေဆး႐ံုတစ္ခု လိုအပ္သည္ဟု ေျပာသည္။

ပိုမိုထိေရာက္သည့္ ကုသမႈ ေပးႏိုင္သည့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စခန္း၊ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းမ်ားစြာ လိုအပ္လ်က္ရွိေသာ္လည္း ကြ်မ္းက်င္လုပ္သား ရွားပါးမႈ၊ ေငြေၾကးလိုအပ္မႈတို႔မွာ ျပႆနာျဖစ္ေနသည္ဟု ေဒါက္တာ ဦးလွေဌးက သူ၏႐ံုးခန္းတြင္ Myanmar Now ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ေျပာျပသည္။

ရန္ကုန္ သဃၤန္းကြ်န္းေဆး႐ံုႀကီးတြင္ နံနက္ ၈နာရီမွ ၁၁နာရီအတြင္းသာ မက္သဒုန္း ေပးေဝႏုိင္သည့္အတြက္ ႐ံုးဝန္ထမ္းမ်ား၊ ေဆး႐ံုႏွင့္ ေဝးလံသည့္ေနရာမ်ားတြင္ ေနထိုင္သူတို႔ ေဆးရရိွေရး ခက္ခဲေနသည္ဟု ရန္ကုန္မွ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ားကို ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူ ဦးဝင္းမင္းကေျပာသည္။ “ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းက်တဲ့ အေနာက္ပိုင္းေဆး႐ံုႀကီးမွာ မက္သဒုန္းေပးေဝေရး ဌာနတစ္ခုဖြင့္ဖို႔ တင္ျပထားေပးမယ့္ ခုထိေတာ့ မထူးျခားေသးပါဘူး”ဟုသူကရွင္းျပသည္။

၁၉၉၃ မူးယစ္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္ စိတ္အားထက္သန္သူမ်ားထဲတြင္ ရဲမွဴးႀကီး ျမင့္ေအာင္လည္း ပါဝင္သည္။ မူးယစ္ဥပေဒ ျပင္ဆင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ စိတ္ကို ေျပာင္းလဲေစတတ္ေသာ ေဆးဝါးမ်ားအႏၱရာယ္ ကာကြယ္ေရး ဗဟိုအဖဲြ႔မွ ရဲမွဴးႀကီး ျမင့္ေအာင္ကေျပာသည္။

“ဥပေဒၾကမ္းကို ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုးကို ပို႔ဖို႔ရွိတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ လႊတ္ေတာ္အသီးသီးမွာ ေဆြးေႏြးသြားမယ္။ ေနာက္ဆံုး အဆင့္ကေတာ့  ျပည္သူလူထုကို ခ်ျပသြားမွာပါ” ဟုသူကေျပာသည္။ “မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲသူေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ လက္ရွိဥပေဒအရ ဆိုရင္ေတာ့ ျပစ္မႈျဖစ္တယ္။ ေနာက္ျပင္မယ့္ ဟာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပစ္မႈေၾကာင္းအရ အေရးယူတာမ်ဳိး မဟုတ္ေတာ့ဘဲ က်န္းမာေရး ႐ႈေထာင့္အရ ေဆးဝါးကုသတာေတြ၊ ျပန္လည္ထူေထာင္တာေတြနဲ႔ဲ႔ ပိုၿပီးထိေရာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ရွိပါတယ္”

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အႀကီးဆံုး မူးယစ္ေဆးျဖတ္ ေဆး႐ံုျဖစ္သည့္ ရန္ကုန္ စိတ္က်န္းမာေရး ေဆး႐ံုအတြင္း ေသာ့ခတ္ထားသည့္ သံတံခါး တစ္ခုကိုေက်ာ္ၿပီး ၾကည့္လိုက္လွ်င္ စိတ္ႏွင့္မူးယစ္ဌာနအတြင္း ေဆးျဖတ္ေနသူမ်ား ဥပဒဟို သြားလာေနသည္ကို ေတြ႔ျမင္ေနရသည္။ အုပ္စုဖြဲ႔ စကားေျပာဆို ေနၾကသူမ်ား ရိွသလို တစ္ဦးတည္း ထိုင္ေငးေနၾကသူမ်ားလည္းရွိသည္။ ေဆး႐ံု၏ အလယ္ဗဟိုတြင္ရွိသည့္ ဘက္စကက္ေဘာ ကစားကြင္းမွာ ေဆာ့ကစားသူမရွိ၊ တိတ္ဆိတ္ေနၿပီး အေလးမ ႐ံုမွာလည္း ထိုနည္းလည္းေကာင္းပင္။

ဝင္ေပါက္ရွိ ႐ံုးခန္းအတြင္းတြင္ ေဒါက္တာဦးလွေဌးက ေခတ္မမီေတာ့သည့္ မူးယစ္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ၿပီးလွ်င္ ပိုမိုေကာင္းမြန္မည့္ ေဆး႐ံုသစ္၊ ပိုမိုေကာင္းမြန္လာႏုိင္သည့္ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ား၏ အနာဂတ္အေၾကာင္းတုိ႔ကုိ ေျပာျပသည္။“ဥပေဒၾကမ္း အတည္ျဖစ္သြားရင္ေတာ့ မူးယစ္ေဆးစြဲသူေတြကို ရဲကေတြ႔ရင္ ေဆးျဖတ္ဖို႔ တိုက္တြန္းရမယ္။ အရင္လိုဖမ္းၿပီး ေထာင္ခ်တာမ်ဳိး လုပ္လို႔မရေတာ့ဘူး”ဟု ေဒါက္တာဦးလွေဌးက ေျပာခဲ့သည္။