ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တြင္ ၿဗိတိသွ်လူမ်ဳိး လင္ေယာက္်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မဟုတ္ေသာ သား ၂ ဦး ရွိသျဖင့္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္မရွိဟု အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ားအား ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးဉာဏ္ဝင္းက ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္းျဖင့္ စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဂ်ာ့ခ်္ယိုး (George Yeo) က သတင္းေထာက္မ်ားကို ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၉ ရက္ေန႔က စကၤာပူတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဤသတင္းေၾကာင့္ တကမၻာလံုး အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွာ တုန္လႈပ္ ေခ်ာက္ခ်ားသြားၾကသည္။ ဒီခ်ဳပ္၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူက ဤေျပာၾကားခ်က္သည္ ဖြဲ႔စည္းပံု အုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒေသာ္လည္းေကာင္း မရွိေသးသည့္အခ်ိန္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည့္အတြက္ ‘ဥပေဒႏွင့္မညီဘဲ’ ယခုကဲ့သို႔ေသာ အခ်ိန္မ်ဳိးတြင္ ေၾကညာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည့္အတြက္ ‘မသင့္ေတာ္ေၾကာင္း’ ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။

ဦးဉာဏ္ဝင္း၏ ‘ေၾကညာခ်က္’ သည္ အခ်ိန္ေစာလြန္းေနေၾကာင္း၊ သို႔တည္းမဟုတ္ မွားယြင္းေဖာ္ျပခဲ့ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကို ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာအီဗရာဟင္ ဂမ္ဘာရီ လာေရာက္စဥ္ ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပေရးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဝင္ ဦးေသာင္းညြန္႔က မွန္ကန္ေၾကာင္း ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ မတ္လ ၈ ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေနာက္တေန႔တြင္ ထုတ္ေဝေသာ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာတြင္ ဦးေသာင္းညြန္႔၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကို အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပ ေရးသားထားသည္။

ဤသို႔ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ခြင့္ျပဳျခင္း၊ မျပဳျခင္းသည္ ဆႏၵခံယူပြဲက်င္းပေရး ေကာ္မရွင္၏ အလုပ္မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ဤကိစၥရပ္အတြက္ တာဝန္ရွိသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမည့္ အခ်ိန္တြင္ ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ တားျမစ္ခံရသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ ထိုအမိန္႔ကို ေစာဒက တက္ႏိုင္ခြင့္ျပဳသည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ဳိး အဆိုပါ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒတြင္ ပါရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေအာက္အဆင့္မွ ခ်မွတ္သည့္အမိန္႔ကို မေက်နပ္ပါက အျမင့္ဆံုးအဆင့္အထိ အဆင့္ဆင့္ တက္၍လည္း အယူခံႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။

မစၥတာဂမ္ဘာရီ၏ ဖြဲ႔စည္းပံု မူၾကမ္းကို ျပင္ဆင္ခြင့္ေပးရန္၊ ‘အားလံုးပါဝင္ခြင့္’ က်ယ္ျပန္႔စြာ ေပးရန္ ဖိအားေပး ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကို အစိုးရက ျငင္းဆန္ခဲ့သည့္အတြက္ မီဒီယာမ်ားကလည္း အလြန္က်ယ္ျပန္႔စြာပင္ နားမလည္ႏိုင္ ျဖစ္သြားၾကသည္။ စစ္အစိုးရက ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မျပဳမည္မွာ မွန္ကန္ေၾကာင္းကို အတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဤသတင္းကို ေအအက္ဖ္ပီ AFP ႏွင့္ အာရွ ပစိဖိတ္ သတင္းဌာနတို႔က ‘ျမန္မာစစ္အစိုးရက ေဒၚစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္မျပဳသည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္ကို ျပင္ဆင္ေပးရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္’ ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

ဦးဉာဏ္ဝင္း၏ ေျပာၾကားခ်က္ ဆိုသည္မွာ တဆင့္ခံ ေဖာ္ျပခ်က္သာ ျဖစ္သည္

ဦးဉာဏ္ဝင္း၏ ‘ေျပာၾကားခ်က္’ ဆိုသည္မွာ ေအအက္ဖ္ပီ သတင္းဌာန၏ သတင္းေပးပို႔ခ်က္အရ စင္ကာပူေရျပင္တြင္ ‘အေပ်ာ္စီး သေဘၤာေပၚ၌ ညစာစားပြဲ က်င္းပစဥ္’ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု က်ေနာ္ ေျပာလိုပါသည္။  ဦးဉာဏ္ဝင္း၏ ထင္ျမင္ခ်က္မွာ အလြတ္သေဘာ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္ပံုရသည္။ ထိုသို႔ေျပာၾကားရာတြင္ ဦးဉာဏ္ဝင္း မည္သည့္ စကားလံုးကို သံုးစြဲခဲ့သည္ကို အတိအက် မသိရ၊ မေရရာပါ။ အေၾကာင္းမူ အဆိုပါ သတင္းေဖာ္ျပခ်က္တြင္ အိမ္ေထာင္ဘက္၊ သားသမီးတို႔ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ အတိအက် ျပ႒ာန္းခ်က္ ပါဝင္သည့္ သေဘာမ်ဳိး ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းေၾကာင္ ့ျဖစ္သည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒတြင္ ဤသို႔ေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ဳိး ပါဝင္ဖြယ္ မရွိပါ။ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး အေနႏွင့္ သူ၏ မွတ္ခ်က္ခ် ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကို အေသးစိတ္ ရွင္းလင္းတင္ျပမႈမ်ဳိး မလုပ္ခဲ့ပါ။ ယခုကဲ့သို႔ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပရန္ အနည္းဆံုး ၂၁ လေလာက္ လုိေသးခ်ိန္တြင္၊ ေနာက္ထပ္ ျပႆနာမ်ား ထပ္မံ ေပၚလာေစလိုသည္ကို နားလည္ႏိုင္ပါသည္။

ဦးဉာဏ္ဝင္း အေနႏွင့္ သူ၏ ပုဂၢလိကအျမင္ကို အလြတ္သေဘာ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းမွာ ဘာမွျပႆနာမရွိဟု က်ေနာ္ တဦးခ်င္းအေနျဖင့္ ထင္ျမင္ ယူဆပါသည္။ သူ ေျပာၾကားခဲ့ဖြယ္ ရွိသမွ်မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္သည္။ ေဒၚစုၾကည္ႏွင့္ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံအၾကား အဆက္အသြယ္မွာ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပခ်ိန္က အလြန္ အားေကာင္းေနေသးသည့္အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ၏ စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ စာသား ႏွစ္ခုလံုးႏွင့္ မကိုက္ညီ၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေရြးခ်ယ္ခံခြင့္မရွိ၊ ယခု ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္လည္း ဤသို႔ပင္ ျဖစ္လိမ့္မည္။ ဤသို႔ ေျပာခဲ့ဘြယ္ရွိပါသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္အနည္းငယ္ ဂ်ကာတာတြင္ ထိုအခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးဝင္းေအာင္က သူ၏ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္မွာ ေဒၚစုၾကည္အေနႏွင့္ ေနာက္တႀကိမ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္မည္ ဧကန္ ျဖစ္ပါသည္ဟု ျဖစ္သည္။ ၾကည့္ပါ။ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးတပါးက ရသည္ဟု ေျပာခဲ့ၿပီး ေနာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးတဦးက မရဟု ေျပာခဲ့ျပန္သည္။ ဦးဉာဏ္ဝင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့သည့္ သူ၏ ထင္ျမင္ခ်က္မွာ အၿပီးအျပတ္ အခိုင္အမာ မဟုတ္သည္မွာ ေသခ်ာေသာ္လည္း သတိေပးခ်က္တရပ္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

အျဖစ္မွန္။ ၁၉၄၇၊ ၁၉၈၉ ႏွင့္ ၂ဝဝ၇ စာရြက္စာတမ္းတို႔တြင္ အမွန္တကယ္ ပါရွိသည့္အခ်က္မ်ား

၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၄ (၁)(က) ၊ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ အခန္း ၅ ပုဒ္မ ၁ဝ (င) ႏွင့္ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ အေသးစိတ္ အေျခခံရမည့္မူမ်ား အခန္း ၄ အပိုဒ္ ၃၃ (င)(စ) တို႔တြင္ ပါရွိသည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားမွာ တခုတည္း အတူတူ ျဖစ္သည္။ စာသားမွာလည္း တထပ္တည္း အတူတူ ျဖစ္သည္။ ‘ႏိုင္ငံျခားအစုိးရ၏ ေက်းဇူးသစၥာေတာ္ကို ခံယူ ေစာင့္ေရွာက္ရိုေသသူ သို႔တည္းမဟုတ္ ႏိုင္ငံျခားအစုိးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုအစိုးရ၏ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သူ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုအစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံသား ေသာ္လည္းေကာင္း ခံစားရေသာ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ေက်းဇူးခံစားခြင့္မ်ားကို ခံစားႏိုင္ခြင့္ရွိသူ’ မည္သူမဆို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္) သို႔ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ ခံပိုင္ခြင့္ အရည္အခ်င္း ပ်က္ယြင္းသူ ျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္ရမည္ဟု ေဖာ္ျပပါရွိသည္။ ယခု ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒအသစ္၏ မူၾကမ္းကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာျခင္း မျပဳေသးေသာ္လည္း အႏွစ္သာရမွာ ဤအတိုင္း မေျပာင္းမလဲ တည္ရွိလိမ့္မည္ဟု ယူဆရပါသည္။

ေဒၚစုၾကည္သည္ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံသားတဦးႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့သည့္အတြက္ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံသားတဦး၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ ေက်းဇူးခံစားခြင့္မ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသူ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္တရပ္ႏွင့္ ၿငိစြန္းသည့္အတြက္ ေရြးေကာက္ခံပိုင္ခြင့္ မရွိဟု စစ္အစိုးရက ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္တြင္ ေထာက္ျပ ျငင္းဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္သည္ ဗိုလ္မႉးႀကီးလွမင္းက သူ၏ ‘ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနႏွင့္ ေဒသတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အခန္းက႑’ ၂၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ျပင္ဆင္ တည္းျဖတ္ျခင္း၊ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ထုတ္ေဝျခင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ ၃ ရပ္အနက္မွ တခု ျဖစ္သည္။

‘ေဒၚစုၾကည္သည္ ႏိုင္ငံျခားတြင္ ၂၈ ႏွစ္ေနထိုင္ခဲ့ၿပီး အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးတဦးကို လက္ထပ္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ (ထုိ႔ေၾကာင့္ သူမသည္ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံသား ခံယူခြင့္ ရွိသူျဖစ္သည္) သူ၏ သားႏွစ္ဦးမွာလည္း ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံသားလက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ထားသူမ်ား ျဖစ္သည္။ အျခားႏိုင္ငံတခု သုိ႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံျခား တိုင္းျပည္တခု၏ မေလ်ာ္ ၾသဇာခံရဘြယ္ရွိသည့္သူ တစံုတဦး အစိုးရအာဏာ ရယူလာမည္ကို ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရက မလိုလားသည္ကို နားလည္ႏိုင္ပါသည္’
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ေဒၚစုၾကည္တခ်ိန္က ဤသို႔ ခံစားခြင့္မ်ား ရွိခဲ့သည္ဆိုသည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း၊ သူမသည္ ဘယ္တုန္းကမွ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံသား မျဖစ္ခဲ့။ ဤသို႔ ျဖစ္ရန္လည္း တခါမွ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျခင္း မရွိသည့္အတြက္ မည္သည့္အခါကမွ ထိုအခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ေက်းဇူးခံစားခြင့္မ်ားကို ခံစားခြင့္ မရခဲ့ပါ။ သူမ ရရွိခဲ့သည့္ တခုတည္းေသာ ခြင့္ျပဳခ်က္မွာ ‘ယူေကႏိုင္ငံတြင္ အကန္႔အသတ္မရွိ ေနထိုင္ခြင့္’ ျဖစ္သည္။ ဤအခြင့္အေရး၏ ဆိုလိုခ်က္မွာ ေဒၚစုသည္ ယူေကႏိုင္ငံတြင္ ‘အိုးအိမ္ပိုင္ဆိုင္ခြင့္မရွိ’၊ သို႔ေသာ္ လြတ္လပ္စြာ ပညာရွာမွီးခြင့္ႏွင့္ အလုပ္လုပ္ပိုင္ခြင့္မူ ရွိသည္။ ဤျပႆနာမွာ ရႈပ္ေထြးပါသည္။ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ရွိသည့္ သူမအေနအထားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တိက်ေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္တရပ္ ျပည္ထဲေရးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ေပးရမည္ ျဖစ္သည္။

၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္အၾကား အေျခခံျခားနားခ်က္မ်ား

သကၠရာဇ္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ကို လွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္လွ်င္ ေဒၚစုၾကည္၏ အေနအထားမွာ အေျခခံအားျဖင့္ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္တြင္ သူမအေနႏွင့္ ေရြးေကာက္ခံခြင့္ မရွိေၾကာင္း အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားမွာ အေတာ္အတန္ ယုတၱိရွိပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ သူမသည္ ယူေကႏိုင္ငံတြင္ ‘အကန္႔အသတ္မရွိ ေနထိုင္ခြင့္’ မရွိေတာ့ပါ။ အေၾကာင္းမူ ထိုသို႔ေသာ အခြင့္အေရးမ်ဳိးသည္ ယူေကႏိုင္ငံတြင္ ၂ ႏွစ္ မေနထုိင္သည္ႏွင့္ အလုိလို ပ်က္ျပယ္သြားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သူမ၏ ခင္ပြန္းမွာလည္း ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္၍ သူမတြင္ ယခုအခါ ၿဗိတိသွ်လူမ်ဳိး ခင္ပြန္း မရွိေတာ့ပါ။ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည့္ သူ႔သား ၂ ဦးမွာလည္း ယခုအခါ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ခန္႔စီ ရွိေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။ သူတို႔သည္ တခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းခံခဲ့ရၿပီး ျဖစ္သည္ဟု က်ေနာ္ နားလည္ထားပါသည္။ အက်ယ္ခ်ဳပ္ဘဝျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အခ်ိန္ကုန္ဆံုးခဲ့ရသည့္ အမွတ္ ၅၄ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္း ေနအိမ္တြင္ သူမေနထိုင္လ်က္ရွိသည္ ဆိုသည္မွာလည္း သံသယျဖစ္စရာ မရွိပါ။

တိုတိုေျပာရလွ်င္ သူမ၏ လက္ရွိအေနအထားမွာ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ႏွင့္ ႏိႈင္းစာလွ်င္ လံုးဝ ျခားနားသြားခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ တခ်ိန္က ၿဗိတိသွ်လူမ်ဳိး ခင္ပြန္းရွိခဲ့သည့္အတြက္ ယခုအခါတြင္လည္း သူမသည္ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံသားတဦး၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ ေက်းဇူးခံစားခြင့္မ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသည္ဟု တဦးတေယာက္က မည္သုိ႔မည္ပံု ေျပာဆိုႏိုင္မည္ ဆိုသည္ကို က်ေနာ္ မေျပာတတ္ပါ။

မည္သုိ႔ပင္ဆိုေစကာမူ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ အေျခခံရမည့္ မူအသစ္မ်ားအရ သူမသည္ သမၼတရာထူးအတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္မရွိ ဆိုသည္ကိုမူ က်ေနာ္ လက္ခံပါသည္။ ထိုအေျခခံမူမ်ား အခန္း (၃) အပိုဒ္ ၄ (စ) တြင္ ‘ျပည္ေထာင္စု၏ သမၼတကိုယ္တိုင္ႏွင့္ ယင္း၏ မိဘ၊ အိမ္ေထာင္ဘက္၊ သားသမီးမ်ားႏွင့္ ယင္းတို႔၏ အိမ္ေထာင္ဘက္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္တခုခု၏ ႏိုင္ငံသားေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံျခားအစုိးရတခုခု၏ လက္ေအာက္ခံ ေသာ္လည္းေကာင္း မျဖစ္ေစရ။ ယင္းတို႔သည္ ႏိုင္ငံျခား အစိုးရတရပ္ရပ္၏ ေက်းဇူးသစၥာေတာ္ကို ခံယူေစာင့္ေရွာက္ ႐ိုေသသူမ်ားလည္း မျဖစ္ေစရ။ ယင္းတို႔သည္ ထိုအစုိးရ၏ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သူ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုအစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူ ေသာ္လည္းေကာင္း ခံစားရေသာ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ေက်းဇူးခံစားခြင့္မ်ားကို ခံစားႏိုင္ခြင့္ရွိသူ မျဖစ္ေစရ’ ဟု ေဖာ္ျပ ပါရွိသည္။ သူမ၏ သား ၂ ဦးအနက္ ႏွစ္ဦးလံုး မဟုတ္လွ်င္ေသာ္မွ အနည္းဆံုး တဦးသည္ အိမ္ေထာင္က်ၿပီး ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သူမမွာ ‘သားသမီးမ်ားႏွင့္ ယင္းတို႔၏ အိမ္ေထာင္ဘက္မ်ား’ ဆိုသည့္အပိုဒ္ႏွင့္ ၿငိစြန္းေနၿပီ ျဖစ္သည္။

ျပတ္ျပတ္သားသား မရွိေသာ အပိုင္းအျခား

သို႔ေသာ္ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ‘ႏိုင္ငံျခားအစုိးရ၏ ေက်းဇူးသစၥာေတာ္ကို ခံယူေစာင့္ေရွာက္႐ိုေသသူ သို႔တည္းမဟုတ္ ႏိုင္ငံျခားအစုိးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူ’ ဆိုေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ျပတ္ျပတ္သားသား မရွိလွပါ။ က်ေနာ္ သိသေလာက္ ေဒၚစုၾကည္သည္ ႏိုင္ငံျခားအစုိးရတရပ္၏ ေက်းဇူးသစၥာေတာ္ကို ခံယူေစာင့္ေရွာက္ျခင္းမရွိပါဟု ဆိုႏို္င္ေသာ္လည္း သူမသည္ ႏိုင္ငံျခားအစုိးရမ်ား၏ မူဝါဒမ်ားကို ‘ခံယူေစာင့္ေရွာက္သူ’၊ ဥပမာအားျဖင့္ အေနာက္အုပ္စု၏ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ မူဝါဒမ်ားကို ေထာက္ခံသူအျဖစ္ေကာ မစြပ္စြဲႏိုင္ေပဘူးလား? ျမန္မာဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒအေျခခံမူမ်ားမွာ ႏိုင္ငံျခား အစိုးရတခုခု၏ ‘ႀကိဳးဆြဲရာကသူ’ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုအစိုးရတရပ္ရပ္၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္သူ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ရွိသူ ဟုသာ တိုက္႐ိုက္အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္သည္။

မၾကာေသးခင္က သြားေရာက္ခဲ့သည့္ မစၥတာဂမ္ဘာရီ၏ ခရီးစဥ္က ျပသခဲ့သလိုပင္ သူမက ထိုပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈမ်ားကို ေတာင္းဆိုခဲ့သည္ ဟုတ္၊ မဟုတ္ ဟူေသာ အျငင္းပြားမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အစိုးရႏွင့္ ေဒၚစုၾကည္တို႔အၾကား လိပ္ခဲတည္းလည္း အေျခအေနမွာ ဆက္လက္ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။ သူမ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္မွ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ၿပီး ေနာက္တရက္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္ ၁၁ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည့္ ‘က်မတို႔မွာ ေရြးစရာ လမ္းႏွစ္သြယ္ ရွိပါတယ္။ ေစ့စပ္ ေဆြးေႏြးေရးလမ္းကို ေရြးမလား၊ အလံုးစံု ပ်က္သုဥ္းေရးလမ္းကို ေရြးမလား’ ဆိုသည့္ ေျပာၾကားခ်က္ကို ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းေပးရန္ စစ္အစိုးရက သူမကို ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ထိုၿခိမ္းေျခာက္ ေျပာၾကားခ်က္ကို စစ္အစိုးရက ဘယ္ေတာ့မွမေမ့။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္ ထိုစကားကို ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းေပးရမည္ဟု အစိုးရက ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ သူမအေနႏွင့္ ဘယ္တုန္းကမွ မလုပ္ခဲ့ပါဟု ေျပာဆိုထားသည့္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍လည္း ထင္ျမင္ခ်က္ တစံုတရာေပးရန္ ေဒၚစုအေနႏွင့္ မလိုလားဟု အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က အျခားတဘက္တြင္ ေျပာဆိုထားျပန္သည္။ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ဒီခ်ဳပ္၏ ‘အထူးေၾကညာခ်က္’ တြင္ ဒီခ်ဳပ္အေနႏွင့္ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈကို ‘မေတာင္းဆို’ ခဲ့ေသာ္လည္း ‘ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတခုက အျခား ႏိုင္ငံတခုတြင္ ဒီမိုကေရစီရရွိေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးမႈမ်ားကိုမူ ေဒၚစုၾကည္က ေထာက္ခံပါသည္’ ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရလွ်င္ အဆိုပါႏွစ္မ်ားအတြင္း ေဒၚစုၾကည္က ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား လုပ္ေပးရန္ အတိအလင္း ေတာင္းဆိုခဲ့သည့္ ေၾကညာခ်က္မ်ား ရွာေဖြ တင္ျပရန္ ဆိုသည္မွာ မခဲယဥ္းလွပါ။ ကင္ပိန္းအုပ္စုမ်ား၊ ယူေကပါလီမန္ႏွင့္ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္ လႊတ္ေတာ္မွ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒မ်ားကလည္း သူမ ထိုသို႔ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူေပးပါရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္ ဆိုသည္ကို မဆိုင္းမတြပင္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုၾကမည္သာ ျဖစ္သည္။

ေနာက္ေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ျပန္ၾကည့္လွ်င္ ကတိျပဳထားသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို က်င္းပ မေပးမခ်င္း စစ္အစိုးရကို လံုးဝ စီးပြားေရးသပိတ္ ေမွာက္ေပးၾကပါရန္ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားသို႔ သူမ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္ကို ဘန္ေကာက္ပို႔စ္ သတင္းစာက သူမ ေျပာစကားကို ကိုးကား၍ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔က ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ဥေရာပပါလီမန္အမတ္မ်ားက တိုင္းျပည္တြင္းမွ ‘ခိုးထုတ္ယူခဲ့သည္ဆိုသည့္ ဗီဒီယို’ ေခြတြင္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးပါရန္ ေဒၚစုက ေတာင္းဆိုခဲ့သည္ဟု နယူးေယာက္တိုင္း သတင္းစာႀကီးက ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ‘ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲမ်ား မျပဳလုပ္ဘဲ စီးပြားေရးအေျပာင္းအလဲမ်ား မျဖစ္ႏိုင္ ဆိုသည္ကို ထင္ရွားစြာ ျပသႏိုင္မည့္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ဳိးကို က်မတို႔အေနႏွင့္ လိုလားပါသည္’ ဟု အဆိုပါ ဗီဒီယိုေခြတြင္ ပါရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

ေနာက္တႏွစ္ ဇန္နဝါရီလတြင္ ပေရာ့စပက္မဂၢဇင္း (Prospect Magazine) ကလည္း ‘ယခုအခါ သူမ၏ ပိတ္ဆို႔အေရးယူရန္ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို အစုိးရ မဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား (NGO) အထိ သူမက တိုးခ်ဲ့လိုက္ၿပီ ျဖစ္သည္။ ထိုအဖြဲ႔မ်ား ရွိေနျခင္းသည္ စစ္အစိုးရကို သက္ဆိုးရွည္ေအာင္ လုပ္ေပးေနသလို ျဖစ္ေနသည္ဟု သူမက စြပ္စြဲထားသည္။ ‘အကူအညီ၊ ကုန္သြယ္ေရး သို႔မဟုတ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား မလုပ္ေရး’ ဆိုသည့္ ေႂကြးေၾကာ္သံအသစ္ ထြက္လာသည္ဟု ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ေဒၚစုၾကည္၏ ေနအိမ္သို႔ သြားေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့သူမ်ားကလည္း ပိုမိုျပင္းထန္ေသာ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို သယ္ေဆာင္၍ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ျပန္လာခဲ့ၾကသည္။ ႏို္ဘယ္စာေပဆုရွင္ ဂ်ဳိဒီဝီလီယံ Jody Williams ကလည္း ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔ထုတ္ South African Mail & Guardian သတင္းစာႀကီးတြင္ ဤသို႔ ေရးသားခဲ့သည္။

သူမႏွင့္ အယ္လီဇဘက္ဘန္းစတိန္း Elizabeth Bernstein တို႔သည္ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ေဒၚစုၾကည္၏ ေနအိမ္သို႔ သြားေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့သည္။ ‘ကမၻာတဝွမ္းလံုးသို႔ ထုတ္ျပန္ေပးရန္ သူမက က်မတုိ႔ႏွင့္ ပါးလိုက္ေသာ သတင္းစကားမွာ ဇေဝဇဝါမျဖစ္၊ ရွင္းလင္း ျပတ္သားလွသည္။ ျမန္မာျပည္တြင္ အဓိပၸာယ္ရွိေသာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ေပၚေပါက္လာေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရးမ်ား ေပၚေပါက္လာေစရန္ ကူညီသည့္အေနႏွင့္ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို အထီးက်န္ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးၾကပါ’ ။

မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ ေဒၚစုၾကည္အေနႏွင့္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား လုပ္ေပးရန္ မည္သည့္ ေၾကညာခ်က္မွ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ ေမလ ၃ဝ ရက္ေန႔ ကတည္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း မရွိပါ။ ဤကိစၥကို သူမႏွင့္ မစၥတာဂမ္ဘာရီအၾကား မည္သည့္ ေဆြးေႏြးမႈမွ မလုပ္ခဲ့သည္မွာလည္း သံသယ ျဖစ္စရာ မလိုပါ။ ထို႔အျပင္ လက္ရွိ သူမ၏ စဥ္းစားခ်က္ မည္သို႔ ရွိမည္ ဆိုသည္ကိုလည္း မသိပါ။ မည္သုိ႔ပင္ ဆုိေစကာမူ ေဒၚစု အတိတ္က ေျပာခဲ့သမွ်သည္ ယခုအခါ သူမကို ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မျပဳရန္ လက္နက္ခဲယမ္း အလံုအေလာက္ကိုမူ လိုသည္ထက္ပို၍ ေပးအပ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ ယခု အေမရိကန္၊ ကေနဒါႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢတို႔၏ မူဝါဒမ်ား၏ ရင္းျမစ္သည္ သူမ ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ ပိ္တ္ဆို႔ အေရးယူမႈမ်ား ျဖစ္သည္။

ေဒၚစုၾကည္၏ အေနအထားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းလင္းခ်က္ေပးမည့္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရ ေၾကညာခ်က္၏ အေရးပါပံု

ဤသို႔ဆိုလွ်င္ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ ဘာလုပ္စရာ ရွိပါေသးသနည္း? ေဒၚစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မျပဳရန္ စစ္အစိုးရက ႀကိဳးစားဦးမည္ ဆိုသည္မွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ယခုတႀကိမ္တြင္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံမူမ်ားကို အေျခခံထားသည့္ သူတို႔အေနအထားမွာ အင္အားခ်ိနဲ႔လွသည္။ ႏိုင္ငံတကာအေနႏွင့္လည္း လက္ခံႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။

ယူေက ဥပေဒအရ သူမ၏ အဆင့္အတန္းကို ယူေကအာဏာပိုင္မ်ားက အဓိပၸာယ္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ျပဳလုပ္ေပးမည္ဆိုလွ်င္ သူမ၏ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ရွိသည့္ အဆင့္အတန္းကို မီးေမာင္းထိုး သတ္မွတ္ေဖာ္ျပေပးလိမ့္မည္ဟု က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါသည္။ အျခားတဘက္တြင္လည္း ေဒၚစု၏ အေနအထားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက စိတ္ဝင္စားမႈမ်ား ပိုမို ျပသလာသည္ဆိုလွ်င္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ စစ္အစိုးရကလည္း ေဒၚစုသည္ အေနာက္အုပ္စု နယ္ခ်ဲ့ႏိုင္ငံမ်ား၏ ႐ုပ္ေသး႐ုပ္သာ ျဖစ္သည္ဟု ပိုမို စြပ္စြဲ ေျပာဆိုစရာ ရရွိသြားမည့္ အႏၱရာယ္လည္း ရွိပါေသးသည္။