Get ဒစ္ဂ်စ္တယ္စီးပြားေရးပလက္ေဖာင္း၏ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ ကိုၿငိမ္းခ်မ္းစိုး၀င္း

.

ၾသဂုတ္ ၂၄ ။           ။ ျမန္မာ-အိႏၵိယ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာနယ္စပ္ဂိတ္ တမူး-မိုေရး နယ္စပ္ဂိတ္ကို စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးတမူးၿမိဳ႕၊ ႏွစ္ႏိုင္ငံခ်စ္ၾကည္ေရးသံတံတားအနီး ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ျခမ္းတြင္ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္ေန႔၌ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ႔သည္။ အိႏၵိယ-ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကားနယ္စပ္ျဖတ္သန္းသြားလာေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ေနျပည္ေတာ္၌ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ႔ၿပီး ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္း ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ခဲ႔ျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္း တမူး-မိုေရး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာနယ္စပ္ဂိတ္ ဖြင့္လွစ္ပြဲႏွင့္ပတ္သက္၍ တက္ေရာက္ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ႔သည့္ Get ဒစ္ဂ်စ္တယ္စီးပြားေရးပလပ္ေဖာင္း၏ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ ကိုၿငိမ္းခ်မ္းစိုး၀င္း ကို နယ္စပ္ဂိတ္မွ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ သက္ေရာက္ႏုိင္သည့္အေျခအေနမ်ားအား မဇၥ်ိမမွ သတင္းေထာက္ မ်ဳိးျပည့္သင္းက ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားသည္။

ေမး။ ။ အိႏၵိယျမန္မာနယ္စပ္  တမူး-မိုေရး ဂိတ္ဖြင့္ပြဲတက္ေရာက္ခဲ႔တဲံ အေျခအေန ဘယ္လိုရွိပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ဂိတ္ဖြင့္ပြဲကေတာ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ပထမဦးဆံုး ပတ္စ္ပို႔နဲ႔ ဗီဇာနဲ႔သံုးၿပီးေတာ႔ တမူး-မိုေရးဂိတ္ကို ပထမဦးဆံုး ျဖတ္ခဲ႔တာေပါ့ေနာ္။ ဒီဘက္ တမူးဘက္မွာေတာ႔ ေတာ္ေတာ္ေလးတိုးတက္ေနပါတယ္။ ပထမဦးဆံုးျဖတ္ရတဲ႔အေတြ႕အႀကံဳကေတာ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး ရင္ခုန္စရာေကာင္းပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ႔ တမူး-မိုေရးဂိတ္က အိႏၵိယကိုထြက္တဲ႔ အေရးႀကီးတဲ႔ ထြက္ေပါက္တစ္ခုျဖစ္လို႔ပါ။

ေမး ။ တမူး-မိုေရး နယ္စပ္ဂိတ္ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ ႏွစ္ႏုိင္ငံသေဘာတူညီခ်က္ ဘယ္လိုရွိလဲ။

ေျဖ။ ။ တမူး-မိုေရးဂိတ္ကို ဖြင့္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာၾကာပါၿပီ။ အဓိကက မဇၥ်ိမက ဦးစိုးျမင့္တို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳးစားေနတာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေနပါၿပီ။ အဓိကကေတာ႔ မဏိပူရဘက္ကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္ကို အမ်ားႀကီးဖြင့္ခ်င္ပါတယ္။ သူတို႔မွာ Act East Policy ရွိပါတယ္။ အဓိကက အေရွ႕ဘက္ကိုၾကည့္ဆိုတဲ႔ ေပၚလစီရွိပါတယ္။ မဏိပူရ၊ အာသံ အစရွိတဲ႔ အေရွ႕ေျမာက္ျပည္နယ္ ၇ ခုဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံထဲမွာဆုိေသာ္လည္း အိႏၵိယျပည္မႀကီးနဲ႔ ဆက္သြယ္တဲ႔ေနရာက အင္မတန္မွခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေရွ႕ဘက္ကို တံခါးဖြင့္ဖို႔အတြက္က သူတို႔အတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးအရ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယႏွစ္ႏုိင္ငံၾကားထဲမွာရွိေနတဲ႔အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီနယ္စပ္ကလည္း တ႐ုတ္ ျမန္မာ-အိႏၵိယကုန္သြယ္မႈအတြက္ အလြန္အေရးႀကီးတဲ႔လမ္းေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။

 

ေမး။ ။ ဒီလို တမူး-မိုေရး နယ္စပ္ဂိတဖြင့္လွစ္လိုက္တဲ့အတြက္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြအေျခအေန ဘယ္လို ရွိလာႏုိင္လဲ။

ေျဖ။ ။ Tourism အေနနဲ႔ကေတာ႔ မဏိပူရနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔က လူရဲ႕အသြင္အျပင္လကၡဏာကအစ အတူတူပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မဏိပူရသြားလိုက္တယ္ဆုိရင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕တျခားနယ္ထဲေရာက္သြားသလိုပဲ။ လူေတြရဲ႕ အသားအေရာင္၊ မ်က္ႏွာအေနအထားကအစ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရွမ္းေတြ၊ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ၊ ကခ်င္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ပုံစံအတိုင္းပါပဲ။ အဲဒီဘက္မွာလည္း ျမန္မာျပည္ထဲမွာလိုပဲ၊ ခ်င္းေတြ၊ နာဂေတြ ၊ ရွမ္းမ်ိဳးႏြယ္ေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ႔ သူတို႔ကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာျပည္ကို အမ်ားႀကီး လာလည္ခ်င္တယ္။ လာၾကည့္ခ်င္တယ္။ ေနာက္တစ္ခါ မဏိပူရအမ်ိဳးေတြဆိုရင္လည္း မႏၱေလးမွာ ငယ္ငယ္က သိထားတဲ့ ပုဏၰားေတြေပါ့ေနာ္။ ဘုရင္ေခတ္တည္းက ေခၚလာတဲ႔ပုဏၰားေတြ ဒီမွာလာၿပီးအေျခခ်ေနတာရွိပါတယ္။ သူတို႔ဘက္ကလည္း လာလည္ခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္ကလည္း သူတို႔ဆီမွာ ဗုဒၶဂါယာအထိ သြားလို႔ရတယ္။ နီေပါ-ဘူတန္ အထိ သြားမယ္ဆိုရင္ သြားလို႔ရတဲ႔ ေတာက္ေလ်ာက္ လမ္းေပါက္သြားပါတယ္။ အဲဒီေတာ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းအေနနဲ႔ေတာ႔ အမ်ားႀကီးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ခရီးသြားလုပ္ငန္းရဲ႕အစမွာျဖစ္ေလ႔ရွိတဲ႔အတိုင္း အစပိုင္းကၽြန္ေတာ္တို႔ေတာ႔ Business Traveler ေပါ့ေနာ္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအလားအလာေတြရွာဖို႔အတြက္သြားတဲ႔လူေတြလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ စလာပါလိမ္႔မယ္။ ဒီဘုရားဖူး လို႔ေခၚတဲ႔ ဘုရားဖူးသမားေတြလည္း သြားပါလိမ္႔မယ္။

ေမး။ ။ အိႏၵိယ-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ကုန္သြယ္ေရးအလားအလာက ဘယ္လိုျဖစ္လာႏုိင္လဲ။

ေျဖ။ ။ ပတ္စ္ပို႔နဲ႔ ဗီဇာနဲ႔ ျဖစ္သြားတဲ႔အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ သူတို႔ကလည္း ျမန္မာတစ္ျပည္လုံးကုိ သြားလို႔ ရပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ပတ္သတ္လို႔လည္း အေရွ႕ျပည္နယ္ေတြက တ႐ုတ္-ျမန္မာက တင္ပို႔တဲ႔ ကုန္ပစၥည္းေတြကို အမ်ားႀကီး အားထားလာႏုိင္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ၿမိဳ႕ကိုေရာက္ဖို႔အတြက္ တ႐ုတ္ျပည္ကေနတစ္ပတ္ႀကီးေပါ့ေနာ္။ မလကၠာ ေရလက္ၾကားကိုျဖတ္ၿပီးေတာ႔ ျမန္မာျပည္၊ ကလကတၱား အထိ ပုိ႔ရတယ္။ ကလကတၱားမွာ ကားတစ္တန္နဲ႔တစ္ခါ သူတို႔ဆီသြားရတယ္။ အဲဒီေတာ႔ အင္မတန္မွ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းက ၾကာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ပုံမွန္ခရီးသြားမယ္ဆိုရင္ မဏိပူရရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္တဲ႔ အင္ဖာကို သြားမယ္ဆိုရင္ ကလကတၱားကို သြားရပါတယ္။ ကလကတၱား မွာ တစ္ညအိပ္ ေနာက္ေန႔မနက္မွ အင္ဖာကို ေလယာဥ္စီး။

အခု အင္ဖာကေနၿပီးေတာ႔ ရန္ကုန္ကို ျပန္လာၾကည့္ေတာ႔ မနက္ ၆ နာရီခြဲ ထြက္ပါတယ္။ ရန္ကုန္ကို ညေန ၆ နာရီမွာ ေရာက္ပါတယ္။ ဆိုေတာ႔ ခရီးေတာ္ေတာ္ေလး က်ဳံ႕သြားပါတယ္။ အဲဒီလိုဆိုေပမယ္႔ ပတ္သြားရတာရွိလို႔ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို ေလေၾကာင္းလိုင္းေရာ၊ ေရလမ္းေၾကာင္းထက္စာရင္ အမ်ားႀကီး က်ဳ႕ံသြားပါတယ္။ ဒါက ကုန္သြယ္မႈအတြက္ အရမ္းအေရးပါတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကေလး-တမူး လမ္းမွာလည္း အိႏၵိယ-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရးအေနနဲ႔ ေဖာက္ထားတဲ႔လမ္းျဖစ္တဲ႔အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အေတာ္ကိုေကာင္းတဲ႔လမ္းပါ။

ေမး။ ။ ျမန္မာခရီးသြားေတြက မဏိပူရျပည္နယ္ကေနတစ္ဆင့္ အိႏၵိယႏုိင္ငံကို ဘာအတြက္ သြားေလ႔ရွိလဲ။

ေျဖ။ ။ မဏိပူရ၊ အင္ဖာမွာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာင့္မႈက အိႏၵိယရဲ႕တျခားေနရာမွာလိုပဲ။  က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈက အရမ္းကို ေကာင္းပါတယ္။ အရင္ကတည္းက ကုိယ႔္ရဲ႕အဆက္အသြယ္ေလးေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတ္ာတို႔ ေဆးသြားကုတာ ရွိပါတယ္။ လူမ်ိဳးအေနနဲ႔လည္း သိပ္မကြာတဲ႔အခါက်ေတာ႔ တစ္ဦးခ်င္း၊ တစ္ေယာက္ခ်င္းအေနနဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိရင္လည္း သြားရတာအဆင္ေျပပါတယ္။ ေရရွည္မွာေတာ႔ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကိုလည္း လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ ပို႔လို႔ရမယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ အခု ေလာေလာဆယ္မွာေတာ႔ မိုေရးကေန အင္ဖာေပါ့ေနာ္။ အိႏၵိယမွာရွိတဲ႔လမ္းအဆက္အသြယ္ကေတာ႔ တကယ္တမ္း ေျပာမယ္ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္ေလာက္ မေကာင္းေသးပါဘူး။ နည္းနည္းျပဳျပင္ဖို႔ လိုပါလိမ္႔မယ္။ ၿပီးရင္ေတာ႔ပိုၿပီးေတာ႔ ေခ်ာေမြ႕သြားပါလိမ္႔မယ္။

ေမး။ ။ နယ္စပ္ဂိတ္ကေနတစ္ဆင့္ အိႏၵိယကိုသြားေရာက္ဖို႔အတြက္ ဘာေတြလိုအပ္ႏုိင္လဲ။

ေျဖ။ ။ စနစ္ကေတာ႔ ပတ္စ္ပို႔န႔ဲ ဗီဇာရွိဖို႔ပါပဲ။ ဗီဇာကေတာ႔အခုေလာေလာဆယ္ ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၱေလးမွာရွိတဲ႔ ေကာင္စစ္၀န္႐ုံးေတြကေန ထုတ္ေပးေနပါတယ္။ နယ္စပ္မွာ ေကာင္စစ္၀န္႐ုံးထားရွိႏုိင္ဖုိ႔လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ အဲဒါဆိုရင္ေတာ႔ ပတ္စ္ပို႔နဲ႔ပဲလာ၊ ဗီဇာယူၿပီးတာနဲ႔ ဟုိဘက္ကမ္းကို ကူးလို႔ရပါၿပီ။ အိႏၵိယ ဘက္ကေန စၿပီးလာေနတဲ႔သူေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ေနရပါၿပီ။

ေမး။ ။ အိႏၵိယ- ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား နယ္စပ္ဂိတ္ကို ဖြင့္လွစ္လိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျဖည့္စြက္ေျပာေပးပါဦး။

 ေျဖ။ ။ ျပန္ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ႔ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးေပါ့ေနာ။ အိႏၵိယနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္ဆိုတဲ႔ အင္အားႀကီးႏွစ္ႏုိင္ငံ လူဦးေရလည္းအမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ႔ တိုင္းျပည္ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကားမွာ ေနေနတာပါ။ အဲဒီေတာ႔ ဒီႏွစ္ခုကို အေကာင္းဆံုး အသံုးခ်ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အလားအလာေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ တမူး-မိုေရး နယ္စပ္ဖြင့္ေပါက္က တစ္ခ်ိန္တုန္းကရွိခဲ႔တဲ႔ တမူး-အင္ဖာလမ္း၊ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ တ႐ုတ္ျပည္ကေန ဆက္ၿပီးေတာ႔ လာမယ္ဆုိရင္ စတီး၀ဲ( Stilwell) လမ္းေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ႔ အဲဒီလမ္းေၾကာင္းကို ဆက္ၿပီးေတာ႔ လာမယ္ဆုိရင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအလားအလာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ အခု ေလာေလာဆယ္ ျဖစ္သြားတဲ႔ ျမန္မာ႔စီးပြားေရးအေျခအေနနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး ေျပာမယ္ဆုိရင္ အခုေလးတင္ပဲ သၾကားတင္ပို႔မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ႔ ရပ္ဆိုင္းလိုက္တဲ႔အတြက္ေၾကာင့္ သၾကားကုန္သည္ေတြမွာ နစ္နာမႈရွိသလို တိုင္းျပည္အေနနဲ႔ေတာ႔ ေဒၚလာေစ်းကို ထိန္းခ်ဳပ္သြားႏုိင္တဲ႔ အေနအထားမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အဲဒီဟာ ဘာျဖစ္လို႔ ျဖစ္ရတာလဲဆိုရင္ Re export စနစ္ကိုသံုးလို႔ပါ။ Re export စနစ္ဆိုတာက တျခားတစ္ႏုိင္ငံေန၀ယ္ၿပီး ျပန္ၿပီးေတာ႔ေရာင္းတဲ႔ စနစ္ျဖစ္ေနလို႔ပါ။ အဲဒီလိုမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ကၽြန္ေတ္ာတို႔က Third Countries Transit Trade ကို သံုးမယ္ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေဒၚလာေတြလည္း မရင္းရဘဲနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕၀န္ေဆာင္မႈေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ Services ေတြကို သံုးတဲ႔ အခေၾကးေငြကို ရၿပီးေတာ႔၊ ဒီတိုင္းျပည္ႀကီးႏွစ္ျပည္ၾကားမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ၀င္ေငြေတြ အမ်ားႀကီး ရလာႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ႔ သက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနေတြအေနနဲ႔ လည္း ဒီ Transit Trade စနစ္ကုိ အမ်ားႀကီး ဖြင့္လွစ္ေပးဖို႔အတြက္ စဥ္းစားေစခ်င္ပါတယ္။