ခ်င္းမိုင္။    ။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ ျမန္မာ့အေရး ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားတြင္ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ား၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရလွ်င္ ထိေရာက္မႈ မရွိဟု ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔တဖြဲ႔က ေျပာဆိုလုိက္သည္။

ျမန္မာျပည္တြင္ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခြင့္၊ စည္း႐ုံးခြင့္ စေသာ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ား အာမခံေရး၊ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ အင္အားစုအားလံုးႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး စေသာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ ေသာၾကာေန႔က ေတာင္းဆိုခ်က္အေပၚ ထုိင္းအေျခစုိက္ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေရးအဖြဲ႔က သံုးသပ္ ေျပာဆိုလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ကမၻာ႔ႏိုင္ငံေပါင္း ၄၆ ႏုိင္ငံကို ကုိယ္စားျပဳေသာ ေကာင္စီအစည္းအေဝးတြင္  အေၾကအလည္ ေဆြးေႏြးခဲ့ရေသာ ျမန္မာ့အေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္တြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးေရး၊ ျမန္မာျပည္၏ လက္ရွိဖြဲ႔စည္းပံုကို ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းႏွင့္အညီ ပိုမုိက်ယ္ျပန္႔ေသာ သေဘာထား ပါဝင္ခြင့္ေပးေရး၊ ျမန္မာျပည္အတြက္ ခန္႔ထားေသာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းေရးမွဴး၏ သက္တမ္းကို ေနာက္ထပ္ ၁ ႏွစ္ တိုးေပးေရးမ်ားလည္း ပါဝင္သည္။

လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန (ျမန္မာႏိုင္ငံ) HREIB ဒါ႐ုိက္တာျဖစ္သူ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ကုလသမဂၢတြင္ ျမန္မာျပည္၏ လူူ႔အခြင့္အေရး ေဆြးေႏြးမႈမ်ား က်ယ္ျပန္႔စြာ ဆက္ရွိေနသည့္ အခ်က္အေပၚ အေကာင္းျမင္သည္။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက “က်ေနာ္တို႔ ျဖစ္ခ်င္တုိင္း မျဖစ္ေပမယ့္ ကုလသမဂၢမွာ ပိုစိတ္ဝင္စားမႈေတြ၊ ေဆြးေႏြးမႈေတြ က်ယ္ျပန္႔လာတယ္။ ဒါဟာ သိပ္စိတ္အားငယ္စရာ မရွိဘူး။ ႏိုင္ငံတကာအရ ေျပာရရင္ေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈက လိုအပ္တာပဲ” ဟု ေျပာသည္။

အစည္းအေဝးအတြင္း အီးယူအဖြဲ႔၏ တင္ျပခ်က္မ်ားတြင္ အိမ္နီးနားခ်င္းမ်ားက ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ပိုမို ဖိအားေပးရန္ ပါဝင္ၿပီး၊ ယင္းေတာင္းဆိုခ်က္ကို တ႐ုတ္အပါအဝင္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားက လက္ေတြ႔လိုက္နာမွ်သာ ေကာင္စီ၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ ထိေရာက္မည္ဟု ဆိုသည္။

ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက “ျမန္မာျပည္မွာ တကယ္လို႔သာ ဒီထက္ပိုၿပီး စိတ္ဝင္းစားမႈ၊ ျမန္မာျပည္ရဲ့ ျပည္တြင္းေရးကို မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ ေျပာေနတဲ့ အစိုးရေတြ စိတ္ေျပာင္းလာရင္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ့ လုပ္ငန္းဟာ ပိုေကာင္းလာမွာပဲ။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ လူ႔အခြင့္ေရးေကာင္စီဟာ သြားမပါတဲ့ အ႐ုပ္က်ားပါးစပ္လို ျဖစ္မွာပဲ” ဟု ေျပာသည္။

အစည္းအေဝးတြင္ ဥေရာပသမဂၢ (အီးယူ) ႏိုင္ငံမ်ားကုိယ္စား တင္ျပေသာ Slovenia ႏိုင္ငံ၏ အေစာပိုင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းတြင္ ျမန္မာျပည္၏ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈအေပၚ အျပင္းအထန္ စကားလံုး သံုးစြဲထားေသာ္လည္း အာဆီယံ၊ တ႐ုတ္၊ အိႏိၵယႏွင့္ ေကာင္စီတြင္ ပါဝင္ေသာ ႏိုင္ငံအခ်ဳိ႔က ကန္႔ကြက္ခဲ့သျဖင့္ ပိုမိုေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ စကားလံုးႏွင့္ အစားထိုးခဲ့ရသည္။

လက္ရွိ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီႏွင့္ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက “ပထမဆံုး ေကာင္စီျဖစ္လာတာက အရင္က ရွိခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ထက္ ပိုေကာင္းလာတယ္။ အရင္က လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ေၾကညာခ်က္ပဲ ထုတ္လို႔ရတယ္။ အခုေနာက္ပုိင္းမွာ အရမ္းဆိုးလာရင္ အေရးေပၚ Sanction ေခၚတာ၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးကို  ႏိုင္ငံအစိုးရက ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ေတာင္းဆိုတာေတြ၊ အခုျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဆူဒန္ကိစၥမွာ စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့ လူေတြရဲ့ တင္ျပခ်က္ျဖစ္တဲ့ လက္နက္ငယ္ေတြ ပိတ္ဆို႔တာ၊ ဒီအစိုးရကို မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ တိုက္တြန္းတဲ့အခ်က္ေတြက ပိုအားေကာင္းလာတယ္” ဟု ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ အေရးအႀကီးဆံုး အခ်က္မွာ  ျပည္တြင္း လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းလႈပ္ရွားမႈမ်ား ၿငိမ္သက္သြားလွ်င္ ကုလသမဂၢက ဘာမွ တတ္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ဟုလည္း သူက ျဖည့္စြက္ ေျပာၾကားသည္။