နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ဥေရာပသမဂၢ EU အဖြဲ႔ဝင္ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ခ်က္ႏုိင္ငံက ဦးေဆာင္ေတာင္းဆိုသည့္ ျမန္မာစစ္အစိုးရ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ ဆိုးရြားေသာ ရာဇဝတ္မွႈမ်ားအေပၚ ကုလသမဂၢမွ ေကာ္မရွင္တရပ္ဖဲြ႔ကာ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ တုိက္တြန္းခ်က္အား အျခားအဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံမ်ားလည္း ေထာက္ခံၾကပါရန္ ဘားမားကင္ပိန္း (ၿဗိတိန္) က ေျပာၾကားလိုက္သည္။
စစ္အစုိးရ၏ လူသားခ်င္းစာနာမွႈ ကင္းမဲ့စြာ က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ ရာဇဝတ္မွႈမ်ားကုိ ကုလ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္တရပ္က စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ေထာက္ခံသည့္ ခ်က္သမၼတႏုိင္ငံ၏ ရပ္တည္ခ်က္အား လန္ဒန္ၿမိဳ႕ အေျခစုိက္ ဘားမားကင္ပိန္း (ၿဗိတိန္) က ယေန႔ ခ်ီးက်ဴးလိုက္ကာ အျခား EU အဖဲြ႔ဝင္မ်ားပါ ေထာက္ခံၾကရန္ ေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္သည္။
“ဒီလို ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မွႈေတြကုိ စီရင္ဖုိ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႔ေရးကို အေလးအနက္ စဥ္းစားသင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္” ဟု ဘာမားကင္ပိန္း (ယူေက) ၏ ဝက္ဘ္ဆိုဒ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
သတင္းေထာက္၏ ေမးခြန္းကုိ ေျဖၾကားရာတြင္ ခ်က္ႏုိင္ငံၿမိဳ႕ေတာ္ Prague အစိုးရက “ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အဆက္မျပတ္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မွႈေတြကုိ ခ်က္အေနနဲ႔ အထူးစုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္မိပါတယ္။ စစ္အစုိးရက ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံအျဖစ္ လမ္းျပေျမပံုအတိုင္း သြားေနတယ္လုိ႔ ဆိုေနေပမယ့္ က်င္းပမယ္လို႔ ေျပာတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ မမွ်တမွႈေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးဖိႏွိပ္မွႈေတြ၊ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြကုိ ရက္ရက္စက္စက္ ဖိႏွိပ္မွႈေတြဟာ ေရာမ သေဘာတူညီခ်က္ ဥပေဒစုထဲမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မွႈေတြ ျဖစ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခံု႐ံုးကုိ တင္ႏိုင္တဲ့ က်ဴးလြန္မွႈေတြပါပဲ” ဟု ေျဖၾကားခဲ့သည္။
ခ်က္ႏုိင္ငံ၏ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးဌာနမွ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဖိလစ္ကန္ဒါအား မဇၥ်ိမက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခဲ့ရာတြင္လည္း ခ်က္အစုိးရအဖြဲ႔၏ ရပ္တည္ခ်က္ကို အတည္ျပဳခဲ့သည္။
ေရာမ ဥပေဒစုသည္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားမွ သေဘာတူညီထားေသာ ဥပေဒစုတခုျဖစ္ၿပီး ကုလ အေထြေထြညီလာခံ၏ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ ေရာမၿမိဳ႕တြင္ အစည္းအေဝးအျပီး ၎စာခ်ဳပ္အရ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခံု႐ံုး (ICC) ကုိ ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ ၎ဥပေဒစုသည္ ၂ဝဝ၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္သက္ဝင္ခဲ့သည္။
၂ဝဝ၉ ခု ေအာက္တိုဘာလအထိ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၁ဝ မွ ပါဝင္ၾကၿပီး ၃၈ ႏုိင္ငံသည္ လက္မွတ္ ေရးထုိးခဲ့ေသာ္လည္း တကယ္တမ္း အတည္ျပဳႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။ ၎ဥပေဒစုတြင္္ လူမ်ဳိးတံုး သတ္ျဖတ္မွႈမ်ားႏွင့္ အျခားျပင္းထန္ေသာ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မွႈ က်ဴးလြန္သူမ်ားအား အေရးယူရန္အတြက္ တာဝန္ႏွင့္ ဥပေဒမ်ား၊ တရားစီရင္ပံုစနစ္မ်ား၊ ခံု႐ံုး၏ ဖြဲ႔စည္းပံုမ်ားကုိ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆို ေဖာ္ျပထားသည္။
ခ်က္ႏုိင္ငံသည္ စစ္အစိုးရ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ စစ္ရာဝတ္မွႈမ်ားႏွင့္ လူသားခ်င္း စာနာမွႈကင္းမဲ့စြာ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ ရာဇဝတ္မွႈမ်ားအေပၚ ကုလသမဂၢမွ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႔ စစ္ေဆးရန္ တတိယေျမာက္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္ ႏုိင္ငံျဖစ္သည္။ ခ်က္၏ ေတာင္းဆိုမွႈ မတိုင္ခင္ ထုိကဲ့သုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့သည့္ ႏုိင္ငံမ်ားမွာ ၾသစေၾတးလ်ႏွင့္ ၿဗိတိန္တို႔ ျဖစ္သည္။
