နယူးေဒလီ (မဇိၥ်မ)။ ။ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိမ္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တဦးသည္ ဖိလစ္ပိုင္အေျခစိုက္ ေရမြန္ မက္ဂ္ေဆးေဆးဆု ရရွိသြားသည္။
အာရွ၏ ႏုိဘယ္လ္ဆုဆုိကာ ေျပာစမွတ္ျပဳၾကေသာ ယခုဆုကို ၂၀၀၉ ခုႏွစ္အတြက္ ၆ ဦးကို ေပးအပ္ရာ ျပည္ပအေျခစိုက္ Earth Rights International အဖြဲ႔ကို စတင္တည္ေထာင္ရာတြင္ ပါဝင္ခဲ့သူလည္းျဖစ္၊ လက္ရွိ အၾကီးအကဲလည္းျဖစ္သူ ကာေဆာဝါးကို ေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
“က်ေနာ္ အင္မတန္ ဝမ္းသာဂုဏ္ယူမိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ငန္းအတြက္ ေအာင္ျမင္မႈတခုပါ။ က်ေနာ္ခံစားတာက ခုလိုရရွိလို႔ က်ေနာ္တို႔ အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ ေရွ႕လာမဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ တြင္က်ယ္ေစမဲ့ တြန္းအားတခုေပါ့ဗ်ာ” ကာေဆာဝါး ဟု ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔အလုပ္က ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့ ဘယ္တိုင္းရင္းသား လူငယ္ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးကို နားလည္ လုပ္တတ္သြားေအာင္ က်ေနာ္တို႔ သင္ေပးတာပါ” ဟု သူက ေျပာသည္။
Ramon Magsaysay Award Foundation ၏ ဥကၠဌျဖစ္သူ ကာမင္စီတာ တီ အဘဲလာက “၂ဝဝ၉ခုႏွစ္ ဆုရရွိသူေတြဟာ အာရွသူရဲေကာင္းမ်ား အမွန္စင္စစ္ျဖစ္ၿပီး၊ သူတို႔ ျပည္သူေတြအတြက္ အေရးၾကီး လိုအပ္ခ်က္ေတြကို သူတို႔သိထားတဲ့ အသိေတြနဲ႔ ကြ်မ္းက်င္မႈေတြနဲ႔ ပံ့ပိုး ေပးကူညီေပးတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု အဖြဲ႔၏ အင္တာနက္ ဝက္ဆိုဒ္တြင္ ေျပာၾကားထားသည္။
ေငြသား ေဒၚလာ ၅ ေသာင္းႏွင့္ ဆုတံဆိပ္ခ်ီးျမႇင့္မည္ျဖစ္ကာ ဆုေပးပြဲကို ၾသဂုတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၊ ယဥ္ေက်းမႈစင္တာတြင္ ျပဳလုပ္သြားမွာ ျဖစ္သည္။
“အနာဂတ္မွာ ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့ အေမွာင္က်ေနတဲ့ လူငယ္ေတြ၊ ပိုၿပီးေတာ့ အေတြးအျမင္က်ယ္ျပန္႔လာၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိန္းသိမ္းတတ္ဖို႔ကို ရည္ရြယ္ပါတယ္” ဟု ကာေဆးဝါးက ေျပာသည္။
ဖိလစ္ပိုင္ တတိယေျမာက္သမတ ေရမြန္ မက္ဂ္ေဆးေဆး၏ ဦးေဆာင္မႈကို ဂုဏ္ျပဳကာ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္တြင္ ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ကိုတည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔ကာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ပေပ်ာက္ေရး၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး၊ ျပည္သူ႔ေစာင့္ေရွာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ေဆာင္သူ အာရွသားမ်ားကို ဆုေပးခဲ့သည္။
မက္ဂ္ေဆးေဆးဆုမွာ ျမန္မာတို႔ႏွင့္ စိမ္းလွသည္ေတာ့ မဟုတ္။ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္က ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ျမိဳ႔ မဲေဆာက္ရွိ မယ္ေတာ္ေဆးခန္းမွ ေဒါက္တာစင္သီယာေမာင္က လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ဦးေဆာင္မႈဆိုင္ရာ ဆုရရွိခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသူ တီတီလုစ္ ႏွင့္ ထိုစဥ္က ေနရွင္း သတင္းစာတိုက္ပိုင္ရွင္ ဦးေလာ႐ုံတို႔ ရရွိခဲ့ဖူးသည္။
ေဒၚတီတီလုစ္မွာ ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္းဆုရရွိျပီး ဦးေလာ႐ုံက စာနယ္ဇင္း၊ စာေပ ဆိုင္ရာဆု ရရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ကြယ္လြန္သူ အာဏာရွင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ေနဝင္းကို ဆုေပးအပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ဆုယူရန္ ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။
