(၁၂၆)
၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၂ဝ ရက္ေန႔ ….။
အမွတ္ ၅၄ ၊ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္း။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ မတရား ထိန္းသိမ္းခံေနရသည္မွာ ရက္ေပါင္း ၄၂၆ ရက္ရွိၿပီ။ လြန္ခဲ့သည့္ ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ အာဏာပိုင္တုိ႔က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ သက္တမ္း၊ ထပ္မံ၍ ၃ ႏွစ္ တုိးျမႇင့္လိုက္သည့္အေၾကာင္း ေထာက္လွမ္းေရး ဗုိလ္မႉးၾကီးမွတဆင့္ အေၾကာင္းၾကားလာ၏။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္ေန႔ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ သက္တမ္း တုိးျမႇင့္ေၾကာင္း၊ အေၾကာင္းၾကားစာ လာေပးၿပီးေနာက္ ….. ထူးျခားသည္က …. ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မိသားစုထံမွ ေပးပို႔ေနက်ျဖစ္သည့္ စာ၊ အစားအစာႏွင့္ စာအုပ္စာတမ္းမ်ားကို အာဏာပိုင္တုိ႔က ပိတ္ပင္တားဆီးလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ယခင္ကမူ မိသားစုႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေတြ႔ဆံုခြင့္ မျပဳေသာ္လည္း မိသားစုထံမွ ေပးပို႔သည့္ ပစၥည္းမ်ားကုိ အာဏာပိုင္တုိ႔က ၾကည့္ရႈေမႊေႏွာက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံ ထပ္ဆင့္၍ ေပးပို႔ခဲ့သည္။
ထိန္းသိမ္းထားသည့္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ဥပေဒအရတြင္ …… ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနႏွင့္ သူမ၏ မိသားစုဝင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခြင့္ကုိ ခြင့္ျပဳထား၏။ ဥပေဒအရ… တားျမစ္မႈတြင္ ႏုိင္ငံေရးပါတီ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ သံတမန္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ယခုမူ…. မိသားစုထံမွ ေပးပို႔ေနက် ပစၥည္းမ်ားကိုပင္ ပိတ္ဆို႔တားျမစ္လိုက္သျဖင့္ အေျခအေနသည္ တင္းမာမႈဆီသို႔ ေရြ႔လ်ားေနေလၿပီ။
ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ ထိန္းသိမ္းခံလုိက္ရသည့္ေန႔မွစ၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ သူမကိုယ္သူမ တင္းက်ပ္ေသာ စည္းကမ္းအတြင္း အသားက်စြာ ေနထုိင္ႏုိင္ရန္ လံု႔လထုတ္ခဲ့၏။ နံနက္ ၄ နာရီခြဲလွ်င္ အိပ္ယာမွထ၏။ တရားထုိင္၏။ တရားထုိင္ရသည္မွာ အစပထမတြင္မူ အခက္အခဲအေႏွာင့္အယွက္မ်ားစြာႏွင့္ ၾကံဳရသည္။
ၿပီးလွ်င္ …. ခင္ပြန္းသည္ မိုက္ကယ္ ေပးပို႔လုိက္သည့္ Gsatadaw Y Oabdata Teachings of the Buddha စာအုပ္ကုိ အၾကိမ္ၾကိမ္ဖတ္၏။ “ဘဝသံသရာမွ လြတ္ေျမာက္၍ ဗုဒၶ၏ ေဟာၾကားဆံုးမခ်က္မ်ား” ကို ေသခ်ာစြာ ေလ့လာၿပီး တရားထုိင္သည့္ အခ်ိန္တြင္ ေတြ႔ၾကံဳရမည့္ အခက္အခဲမ်ားကုိ မည္သို႔ေက်ာ္လႊားရမည္။ အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားက မည္သို႔ ….. စသျဖင့္၊ စသျဖင့္ သိလာခဲ့၏။
(၁၂၇)
နံနက္ေစာေစာ တရားထုိင္ၿပီးသည္ႏွင့္ BBC ၊ VOA အသံလႊင့္ဌာနမ်ား၏ နံနက္ပိုင္း အစီအစဥ္မ်ားကုိ နားေထာင္သည္။ ေရဒီယုိနားေထာင္သည္ကပင္ တနာရီမွ် ၾကာ၏။ ၿပီးလွ်င္ …. ကိုယ္လက္က်န္းမာေရးအတြက္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္၏။ ၿပီးလွ်င္မူ …. ဗုဒၶစာေပမ်ား ဖတ္သည္။ နံနက္ ၁ဝ နာရီခန္႔တြင္မူ ေရခ်ဳိး၏။ ကိုယ္လက္သန္႔စင္ ေရမိုးခ်ဳိးၿပီးသည္ႏွင့္ စာျပန္ဖတ္သည္။ ဂႏီၵၾကီး၏ စာမ်ားကုိ ျပန္ဖတ္ျဖစ္၏။ ၿပီးလွ်င္ ….. ဒႆနိက၊ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ အတၳဳပတၱိစာေပမ်ား ဖတ္ျဖစ္သည္။ တခါတရံတြင္လည္း အိမ္မႈကိစၥေလးမ်ားကုိ အေညာင္းေျပလုပ္၏။ ေန႔စဥ္ နံနက္ ၁၁ နာရီႏွင့္ ၁၂ နာရီၾကားတြင္မူ … ေန႔လယ္စာ ပံုမွန္စား၏။ ၿပီးလွ်င္ ….. ဒုတိယအၾကိမ္ တရားျပန္ထုိင္ …. စာဖတ္၊ ေတးဂီတ နားေထာင္ႏွင့္ အခ်ိန္ဇယားအတုိင္း ပံုမွန္လႈပ္ရွား၏။ BBC အသံလႊင့္ဌာန၏ အဂၤလိပ္ပိုင္း အစီအစဥ္မ်ားကိုမူ၊ ထုတ္လႊင့္သည့္ အခ်ိန္တုိင္းတြင္ ေရဒီယိုကုိ ဖြင့္၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နားေထာင္၏။ ညပိုင္း ….. BBC ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ ၿပီးဆံုးသည္အထိ ေရဒီယိုကုိ နားေထာင္ၿပီးမွ အိပ္ယာသို႔ ဝင္၏။ အထိန္းသိမ္းခံေနခဲ့ရသည့္ တႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္အတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ သူမကိုယ္သူမ စည္းကမ္းကန္႔သတ္မႈအတြင္း၌ အသားက်စြာ လႈပ္ရွားရင္းႏွင့္ ေန႔စဥ္ဘဝကုိ ျဖတ္သန္း၍ ေနခဲ့၏။
(၁၂၈)
ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးသည့္ေနာက္ပိုင္း …. ႏုိင္ငံေရးျဖစ္ထြန္းမႈမ်ားက မွန္မွန္ကန္ကန္ႏွင့္ သဘာဝက်စြာ ျဖစ္ထြန္းတုိးတက္မႈဆီသို႔ မေရြ႔လ်ား….။ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ….. လႊတ္ေတာ္ဖြဲ႔စည္းေရး၊ အာဏာလဲႊေျပာင္းေရး အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားသည္ လံုးဝလ်စ္လ်ဴရႈ….၊ ထုိးသိပ္ထားလိုဟန္ ရွိသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ႏွင့္ ျပည္သူလူထုၾကီး၏ ဆႏၵကို အသိအမွတ္ျပဳ၍ ေလးစားလုိက္နာလိုသည့္ဟန္က အလ်ဥ္္းမရွိ….။ ၎တို႔သည္သာ အာဏာကို ဆက္၍ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ဆုပ္ကိုင္သြားမည့္ဟန္သာ ေပၚေန၏။ သေဘာထားက တင္းတင္းမာမာ…..။
ပထမသတိထားမိသည္က …. သူမႏွင့္ တုိက္႐ိုက္သက္ဆုိင္သည့္အပိုင္း….။ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၂ဝ ရက္ေန႔တြင္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ထိန္းသိမ္းထားသည့္ သက္တမ္းျပည့္၏။ ဆက္၍ ထိန္းသိမ္းထားမည္လား….။ လႊတ္ေပးမည္လား….။
ဤေနရာတြင္ စစ္အုပ္စုအေနျဖင့္ စဥ္းစားရမည္က …. ၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးၿပီ၊ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္မ်ားအရ …. ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ျပည္သူလူထု ေထာက္ခံမႈ ၈၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ အႏိုင္ရထားသည့္ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္း၏ ေခါင္းေဆာင္….။ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး “အာဏာလႊဲေျပာင္းေရး” ကိစၥရပ္ကုိ ၿငိမ္းခ်မ္းေခ်ာေမြ႔စြာႏွင့္ အသြင္ကူးေျပာင္းမည္ဟု သေဘာထားရွိလွ်င္ ….. ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ သက္တမ္းျပည့္သည့္ေန႔တြင္ လႊတ္ေပးရမည္….။ သို႔ေသာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ သက္တမ္းထပ္မံ၍ တုိးလုိက္၏။ ၃ ႏွစ္….။ ၿပီးလွ်င္ …. ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္မီက မိသားစုႏွင့္ ဆက္သြယ္ခြင့္ ရရွိမႈမ်ားကိုလည္း ပိတ္ပစ္လုိက္၏။
ဒုတိယေတြ႔ရသည္က …. ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္လုိက္သည့္ နဝတ၏ ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၁/၉ဝ ….။ ၿပီးလွ်င္ …. ၁/၉ဝ အတုိင္း လုိက္နာၾကရန္လည္း စစ္အုပ္စုက ႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုိ အတင္းအက်ပ္ ဖိအားေပးေန၏။
တတိယအခ်က္က …. လြန္ခဲ့သည့္ စက္တင္ဘာလ ပထမအပတ္အတြင္း၌ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ ယာယီဥကၠ႒ ဦးၾကည္ေမာင္ႏွင့္ အတြင္းေရးမႉး ဦးခ်စ္ခိုင္တို႔ကုိ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းလုိက္ျခင္း ျဖစ္၏။
ဤ ၃ ခ်က္အရ …. စစ္အုပ္စုသည္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို လြယ္လြယ္ကူကူႏွင့္ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေပးလိမ့္မည္ မဟုတ္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နားလည္လုိက္၏။
ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးေျမာက္ခဲ့သည္မွာ …. ၄ လရွိခဲ့ၿပီ …။ ထိုကာလအတြင္း အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္တုိ႔ကုိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္၍သံုးသပ္ၾကည့္မိ၏။
ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္က အဖြဲ႔ခ်ဳပ္အတြင္း ညီညႊတ္မႈကုိ တည္ေဆာက္ေပးႏုိင္ခဲ့သည္။ ၿပီးလွ်င္ …. လူထုေထာက္ခံမႈက အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို ေရွ႕သို႔တုိး၍ ခ်ီတက္ရန္ တြန္းအားတရပ္ ျဖစ္ေစခဲ့သည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ယူဆမိ၏။
ဤအတြက္ပင္ … အဖြဲ႔ခ်ဳပ္သည္ … ဂႏၵီေၾကညာစာတမ္းကို ထုတ္ျပန္၍ … စက္တင္ဘာလအတြင္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူဖြဲ႔စည္းေပးေရး ေတာင္းဆို၏။ ၿပီးလွ်င္ …. ၾသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔၌ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ ဗဟုိကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔သည္ ျပည္ေထာင္စု တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၿပီး ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္း ပူးတြဲေၾကညာခ်က္ အမွတ္ ၁ ကို ထုတ္ျပန္ၿပီး …. စက္တင္ဘာလအတြင္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူဖြဲ႔စည္းေပးေရး ထပ္မံ၍ ေတာင္းဆိုသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ….. တဆင့္ၿပီးတဆင့္ ….။ တလွမ္းၿပီး တလွမ္း ၿငိမ္းေအးခ်မ္းေျမ႕စြာ အာဏာလႊဲေျပာင္းေရးအတြက္ အသြင္ကူးေျပာင္းႏုိင္ရန္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဖြဲ႔စည္းေရးကုိ ေျခလွမ္းမွန္မွန္ ေလွ်ာက္လွမ္းရင္း ေတာင္းဆုိ၍ေနခဲ့၏။ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က …. ေျခလွမ္းလည္း မွန္၍၊ ေလွ်ာက္ေသာ လမ္းလည္း မွန္၏။ ဤသို႔ပင္ …. ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နားလည္ခံယူမိသည္။
(၁၂၉)
၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔၊ ရက္စြဲႏွင့္ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၅/၉ဝ ထုတ္ျပန္သည့္ သတင္းကို BBC ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္မွတဆင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သိရသည္။ သတင္းအရမူ …. ၅/၉ဝ က ….. ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေရြးခ်ယ္ျခင္းခံရသည့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကုိ ေရးဆြဲရန္ တာဝန္ရွိသည္ … ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ပင္ သတင္းမ်ားအရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နားလည္မိ၏။ ဤတြင္ ေမးခြန္းထုတ္ရန္ ရွိလာ၏။ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္အရ ေပၚေပါက္လာမည့္ “လႊတ္ေတာ္” သည္ မည္သို႔ေသာ လႊတ္ေတာ္နည္း ….။ ဥပေဒျပဳေရးအာဏာသာ ရွိသည့္ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္လား ….။ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာ ၃ ရပ္ကို ပိုင္စုိးသည့္ “ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္” လား …. ဟူ၍ ေမးစရာမ်ားႏွင့္။ ေမးခြန္း ၂ ရပ္၊ အေျဖ ၂ ရပ္၊ အယူအဆ ၂ ရပ္ ျပႆနာမ်ားက … အဖြဲ႔ခ်ဳပ္အတြင္း ၾကီးမားလာႏုိင္သည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြးပူမိ၏။ သတင္းမ်ားအရလည္း ျပႆနာသည္ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္အတြင္း ဗဟိုမွသည္ ေအာက္ေျခအထိ ေပၚေပါက္၍ေနၿပီဟု သိရသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနႏွင့္ ရွင္းလင္းျပတ္သားစြာ ခံယူထားသည္က …. ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၊ ပုဒ္မ ခြဲ (က) တြင္က ….“ လႊတ္ေတာ္ဆိုသည္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကို ဆုိလုိသည္” ဟူ၍ ေရးသားျပ႒ာန္းထား၏။ ဤအခ်က္ေၾကာင့္ပင္ ….. ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္အရ ဖြဲ႔စည္းရမည့္ လႊတ္ေတာ္သည္ “တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ မဟုတ္…။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္” သာ ျဖစ္ရမည္။ ၿပီးလွ်င္ ….. ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူဖြဲ႔စည္းႏုိင္ေရးကို လက္လႊတ္၍ မျဖစ္…..။
စစ္မွန္ေသာ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံမ်ား၏ ေက်ာ႐ိုးသည္ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမွတဆင့္ တင္ေျမႇာက္ျခင္းခံရေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေၾကာင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေပၚေပါက္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီအေရးကို မည္ကဲ့သို႔ခြဲျခား၍မရ….။
ဤသို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျမင္၏။ ဤအတြက္ပင္ ….. လက္ငင္း ႏိုင္ငံေရးေတာင္းဆုိမႈသည္ …. ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အျမန္ဖြဲ႔စည္းေရးပင္ ျဖစ္၏။
ကိုးကား ……
- ေရႊခေမာက္မွတ္တမ္းလႊာ
- ဝင္းတင့္ထြန္း၏ အေမွာင္ၾကားက ျမန္မာျပည္
- ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားျပဳေကာ္မတီ၏ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၁ဝ ႏွစ္ေျမာက္ အထိမ္းအမွတ္ စာေစာင္
- ဦးခင္ေက်ာ္ဟန္၏ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ မွတ္တမ္း
- ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ဳိးသား ညြန္႔ေပါင္းအစိုးရ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ျခင္း ၁ဝ ႏွစ္ေျမာက္ အထိမ္းအမွတ္ စာေစာင္
- နဝတ၏ ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၁/၉ဝ
- အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဂႏၵီခမ္းမ ေၾကညာစာတမ္း
- အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားအေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ထားရွိေသာ သေဘာထားမ်ား
- ဗုိလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္း ပူးတြဲေၾကညာစာတမ္း အမွတ္ ၁
- ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ျမန္မာျပည္က လာတဲ့စာအတြဲ ၂
- Nation News Talk, Channel 9 တြင္ ထုတ္လႊင့္ခဲ့သည့္ ေနရွင္းသတင္းစာအယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဆူသီခ်ဳိင္းယြန္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္း
- အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဘီလ္ရစ္ခ်ဒ္ဆန္၊ UNDP ကုလသမဂၢ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အစီအစဥ္မွ ေဂ်ဟန္ရာဟင္မ္ႏွင့္ New York Times (NYT) သတင္းေထာက္ ဖီးလစ္ပ္ရွယ္ႏြန္တို႔ ၃ ဦးႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္း