ပ်ားလိေမၼာ္ အထြက္တိုးဖို႔ ဘယ္လို စိုက္ပ်ဳိးမလဲ

.

လိေမၼာ္သီးဟာ လူမ်ဳိးမေရြး၊ ဘာသာမေရြး၊ ႏွစ္သက္စြာစားသံုးရတဲ့အသီးတစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အရည္ရႊမ္းၿပီးအရသာ ခ်ဳိျမတဲ့အတြက္ စားသံုးရာမွာလည္း ခံတြင္းေတြ႔ေစတ့ဲအျပင္ က်န္းမာေရးကို လည္းမ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ လူႀကီးမိဘ၊ ဆရာသမားေတြကို ကန္ေတာ့တဲ့အခါမွာလည္း မ်က္ႏွာပန္းလွတဲ့အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။

လိေမၼာ္သီးကို ပံုမွန္စားသံုးေပးျခင္းျဖင့္ အေအးမိႏွာေစးျခင္း၊ တုတ္ေကြးျဖစ္ျခင္း၊ ေသြးယိုစီးျခင္း၊ မၾကာခဏ ေသြးလြန္ျခင္းတို႔မွ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ က်န္းမာ သန္စြမ္းေစၿပီး အသက္ရွည္လိုပါက လိေမၼာ္သီးကိုေန႔စဥ္ပံုမွန္ စားသံုးသင့္ပါတယ္။

လိေမၼာ္သီး ေဖ်ာ္ရည္ကလည္း အျခားအသီးေဖ်ာ္ရည္မ်ားထက္ က်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ လူရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မွာ အစာေျခဖ်က္ႏိုင္မႈစြမ္းအား ဆိုးဆိုးရြားရြားခက္ခက္ခဲခဲ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အခ်ိန္မ်ဳိးမွာ လည္း လိေမၼာ္သီးကို စားသံုးေပးသင့္ပါတယ္။ လိေမၼာ္သီးမွာ ကယ္ဆီယမ္နဲ႔ ဗီတာမင္စီဓာတ္တို႔ မ်ားစြာပါ၀င္တဲ့အတြက္ အ႐ိုးနဲ႔ သြားဘက္ဆိုင္ရာေရာဂါမ်ားအတြက္ အမ်ားဆံုးအေထာက္အကူ ျပဳပါတယ္။ သြားမ်ားတည္ေဆာက္ပံု ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ဟာလည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ ဗီတာမင္ႏွင့္ ကယ္လ္ဆီယံဓာတ္တို႔ ခ်ဳိိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လိေမၼာ္သီးကို လံုးေလာက္စြာ စားသံုးေပးပါက အဲဒီေ၀ဒနာေတြျဖစ္ပြားျခင္းမွ ေက်ာ္လြားႏိုင္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပ်ားလိေမၼာ္ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ပ်ားလိေမၼာ္စိုက္ပ်ဳိးေရးပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးခင္လွေအာင္က အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

ပ်ားလိေမၼာ္စိုက္တာကေတာ့ သက္တမ္းအားျဖင့္ ၆ ႏွစ္ခြဲေလာက္ရွိသြားပါၿပီ၊  ပ်ားလိေမၼာ္ခ်ည္း သီးျခားစၿပီးေတာ့ စိုက္ျဖစ္တာက ၆ ႏွစ္ သက္တမ္းေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ရွိသြားပါၿပီ။ ပ်ားလိေမၼာ္စိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ပ်ားလိေမၼာ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစအဆံုးသိၿပီးေတာ့ စိုက္ရတာမဟုတ္ဘူး၊ စိုက္ရင္းေလ့လာ၊ ေလ့လာရင္းစိုက္၊ စိုက္ရင္းသင္၊ သင္ရင္းစိုက္နဲ႔ အဲလိုပဲသြားရတာေပ့ါ။

အဲသလို သူကစိုက္လာတဲ့အခါ ေသေသခ်ာခ်ာသတိထားတဲ့အခါ သူ႔ရဲ႕ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ကေလးေတြ၊  သစ္ပင္ရဲ႕အေနအထား သစ္ပင္နဲ႔တစ္ေျပးညီေပါ့ေနာ္။ ဘ၀ကိုတစ္ခါတည္း သစ္ပင္နဲ႔ တစ္ေျပးညီျဖတ္သန္းတဲ့အခါက်ေတာ့ သစ္ပင္ရဲ႕လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ကေလး ေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တကယ္ဖံုးေနတဲ့ အရာေလးေတြ၊ သြယ္၀ိုက္ၿပီးေတာ့ မသိတဲ့ဟာေလးေတြ အဲဒီ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ေလးေတြ ျမင္သြားတာေပ့ါ။ ျမင္သြားတဲ့အခါက်ေတာ့ က်န္တဲ့အပိုင္းေလးေတြလည္း သံုးသပ္ေနရင္းနဲ႔ အဆင္ေျပျဖစ္သြားတာေပ့ါ။

ပ်ားလိေမၼာ္ကေတာ့ အပူခ်ိန္ ၅၅ ဒီဂရီဖာရင္ဟုိက္နဲ႔ ၁၀၀ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ၾကားဆိုရင္ ပိုၿပီးေတာ့ သင့္ျမတ္ပါတယ္။ အဲဒီထက္ နည္းနည္းပါးပါးေက်ာ္လို႔ရွိရင္ ေတာ့ တစ္ခါတစ္ေလ ေႏြးပိုင္းက်ရင္ အသီးေလးေတြ ေနေလာင္တာတို႔ ဘာတို႔ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ေျမရဲ႕အေနအထားကေတာ့ pH ၅.၅ ႏွင့္ ၇.၅ မွာဆိုရင္ေတာ့ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ သို႔ေသာ္လည္း သူ႔ထက္နည္းနည္းပါးပါးနိမ့္တဲ့ေနရာမွာလည္း စိုက္လို႔ပ်ဳိးလို႔ရပါတယ္။ တစ္ျခားနည္း ေတြနဲ႔ျပန္ၿပီး ေဒါက္ေထာက္တာတို႔ဘာတို႔ အဲလိုျဖည့္သံုးရင္ရပါတယ္။ ဆိုလိုတာက pH သိပ္နိမ့္ေန တဲ့အခါက်လို႔ရွိရင္ တစ္ျခားနည္းေတြနဲ႔ နည္းနည္းပါးပါး၀ိုင္းကူၿပီး ျပင္ေပးလို႔ရပါတယ္။

ပ်ားလိေမၼာ္ေတြ စိုက္တဲ့ေန႔ကစၿပီးေတာ့ ျပဳစုေစာက္ေရွာက္မႈ မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ ေကာင္းခဲ့မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ သံုးႏွစ္ေလာက္ဆိုလို႔ရွိရင္ အသီးစၿပီ၀င္ပါတယ္။ သံုးႏွစ္ေလာက္မွာေတာ့ ၁၅၀၊ ၂၀၀ ေလာက္ သီးမယ္၊ ေလးႏွစ္ေလာက္ၾကာလို႔ရွိရင္ သူက ၄၀၀၊ ၅၀၀ ေလာက္သီးလာမယ္၊ ငါးႏွစ္ဆိုရင္ ၇၀၀၊ ၈၀၀ ေလာက္သီးလာမယ္။ ေျခာက္ႏွစ္ႏွင့္ ေျခာက္ႏွစ္အထက္ဆိုလို႔ရွိရင္ သူက ၁၀၀၀ နဲ႔ ၁၀၀၀ အထက္မွာ သီးပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက သက္တမ္းအားျဖင့္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ႏွစ္သံုးဆယ္၀န္းက်င္ေပါ့ ေအာက္ခံပင္က ေလွ်ာက္ရင္းနဲ႔ခံမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အႏွစ္ ၂၀ ၀န္းက်င္ေလာက္ ခူးႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္ခံပင္က ရြက္သံုးလိေမၼာ္နဲ႔ ေအာက္ခံပင္လုပ္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ႏွစ္ ၃၀ ေလာက္ ခူးႏုိင္ပါ တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒုတ္ေထာက္ေရျပင္ေဘးမွာလည္း ယေန႔အခ်ိန္အခါအထိ ႏွစ္ ၁၀၀ သက္တမ္းရွိတဲ့ လိေမၼာပင္အိုႀကီးေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။

သို႔ေသာ္လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ဒီမွာ ႏွစ္ ၁၀၀ သက္တမ္းတို႔၊ ႏွစ္ ၅၀ သက္တမ္းတို႔ဆိုတာ ေလာေလာဆယ္ သက္ေသမျပႏုိင္ေသးဘူး။ ေလာေလာဆယ္ ဒါက စပ္မ်ဳိးေတြျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ႏွစ္ ၁၀၀ သက္တမ္း၊ ၅၀ သက္တမ္းဆိုတာ ကေတာ့ သက္ေသကမျပႏိုင္ေသးဘူး။ ၃၀ ေလာက္ေတာ့ ျပႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ေနာက္အပင္ သက္တမ္းေတြဆိုတဲ့ေနရာမွာလဲ စိုက္တဲ့ေတာင္သူရဲ႕ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈေပါ့ ဥပမာ အစာမေကြၽးဘူးဆိုလို႔ရွိရင္ အပင္သက္တမ္းက အိုသြားမွာပဲေလ၊ ဥပမာ ေရမေလာင္းဘူးဆိုလည္း အပင္သက္တမ္းတိုသြားမွာပဲ၊ အဲဒီအခါက်ေတာ့ အပင္သက္တမ္းကို နည္းနည္းရွည္ဖို႔ဆိုတာက လူရဲ႕ ၀ိရိယေပ့ါ ဥပမာ ပိုးမႊားကင္းေအာင္လုပ္ေပးမယ္။ မႈိေရာဂါကင္းစင္ေအာင္လုပ္ေပးမယ္။ အစာအဟာရကိုလည္း ျပည့္စံုေအာင္ေကြၽးမယ္ဆိုရင္ သူ႔ရဲ႕သက္တမ္းဟာလည္း ဒီထက္တိုးလာဖို႔ ရွိႏိုင္တာလဲ ယူဆပါတယ္။

လိေမၼာ္သီးနဲ႔ ပ်ားလိေမၼာ္ကိုေတာ့ အရင္က ရွမ္းျပည္ဘက္မွာ အစိုက္မ်ားပါတယ္။ အခုအခါမွာ ဆိုရင္ေတာ့ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ တနသၤာရီတိုင္း တို႔မွာပါ စိုက္ပ်ဳိးလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ပ်ားလိေမၼာ္ဟာ အပူခ်ိန္ ၅၅ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ႏွင့္ ၁၀၀ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ၾကားမွာ ေကာင္စြာျဖစ္ထြန္းပါတယ္။ ေရရဲ႕ pH ခ်ဥ္ငန္ဓာတ္ ၅.၅ ႏွင့္ ၇.၅ ၾကားမွာ ဆိုရင္ေတာ့ အေကာင္းဆံုးစိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ပါတယ္။ စိုက္ပ်ဳိးၿပီး သံုးႏွစ္အၾကာမွာေတာ့ စတင္ခူးဆြတ္လို႔ ရပါတယ္။ ပ်ားလိေမၼာ္ရဲ႕သက္တမ္းကေတာ့ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အထိ ခူးဆြတ္လို႔ရပါတယ္။ ပ်ားလိေမၼာ္က ေတာ့ ပူေႏြးစြပ္စိုတဲ့ ရသီဥတုမွာ စိုက္ပ်ဳိးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ မ်ားစြာျဖစ္ထြန္းပါတယ္။ ပ်ားလိေမၼာ္ စိုက္ပ်ဳိးပံု အဆင့္ဆင့္ကိုေတာ့ ပ်ားလိေမၼာ္ စိုက္ပ်ဳိးေနသူတစ္ဦးက လက္ေတြ႔အခုလို ျပသေပးခဲ့ ပါတယ္။

ဒါက အပင္ခူးတဲ့အခါမွာ ေအာက္ခံပင္ ပ်ဳိးထုပ္ထဲခူးတာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီအုန္းဆံမႈန္႔က အုန္ဆံမႈန႔္ သီးသန္႔ေပါ့ေနာ္။ ပ်ဳိးထုပ္ထဲ ထည့္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဒီအုန္းဆံမႈန္႔ကို အထဲမွာ ရွိရမည့္ ေရအစိုဓာတ္ ပမာဏက အုန္းဆံမႈန္႔ကို ဒီလိုလက္သီးနဲ႔ ဆုပ္ၿပီး ညွစ္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ေရေလးေတြက ဒီေအာက္ကို က်လာတယ္ဆိုရင္ ဒါေရမ်ားတယ္ေနာ္၊ မက်ပဲနဲ႔ လက္ၾကားထဲေတြ ေရေလးေတြမရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေနရည္းတယ္ေပ့ါ။ ကိုယ့္အားနဲ႔ ညွစ္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာေရက ဒီလက္ၾကားထဲမွာ စို႐ံုေလာက္ဆုိရင္ ေရက သင့္ေတာ္တဲ့ အစိုဓာတ္ရသြားမယ္။

မ်ဳိးကိုင္းေရြးခ်ယ္တဲ့ေနရာမွာ အရမ္းမႏုလြန္းတဲ့ အကိုင္းဆိုလည္း မရဘူး။ အရမ္းရင့္တဲ့အကိုင္းဆိုလည္း မရဘူးေပ့ါေနာ္။ ဒီဟာဆိုရင္ မႏုလြန္း မရင့္လြန္းတဲ့ အကိုင္းေပ့ါေနာ္။ အကိုင္းမွာ ေပြးေတြလည္း နည္းနည္းတက္ေနမယ္ေပ့ါေနာ္။ ဒီလိုကိုင္းကို ေရြးခ်ယ္ၿပီးခူးတာေပ့ါေနာ္။ ကိုင္းကို အေပၚယံေလး နည္းနည္းခြာလိုက္မယ္။ ေအာက္ခံမွ်င္ အတက္ပံုစံေလး ခြၽန္လိုက္မယ္ေပ့ါေနာ္။ ၿပီးေတာ့ နဂိုခြာထားတဲ့ အေခါက္ၾကားေလးထဲ ကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ထိုးထည့္မယ္ေပ့ါ။ ထိုးထည့္ၿပီးေတာ့ အေခါက္အေခါက္ခ်င္း ဆက္ေနေအာင္ ထိုးထည့္ဖို႔ေတာ့ အေရးႀကီးတယ္။

ထိုးထည့္ၿပီးေတာ့ အေပၚကေနၿပီးေတာ့ တိတ္ကေလးပတ္မယ္။ တိတ္က ေရ၀င္တာမျဖစ္ေအာင္ေပ့ါ။ ၿပီးေတာ့ ႀကိဳးေလးေတြနဲ႔ တြဲခ်ည္ထားမယ္ေပ့ါ။ ႀကိဳးေလးတဲြခ်ည္ထားေတာ့ ေလတိုက္တာတို႔ဘာတို႔ဆိုရင္ ဒီဆက္ထားတဲ့ေနရာေလး မဟသြားေအာင္ ႀကိဳးနဲ႔ ထိန္းေပးထားတဲ့ သေဘာေပ့ါ။ ဒါဆိုရင္ ကိုင္းပူးျခင္းလုပ္ငန္းက ၿပီးသြားၿပီေပ့ါေနာ္။ ၄၅ ရက္ေလာက္ၾကာတဲ့အခါမွာ ဒီအထဲမွာ အျမစ္သစ္ ေလးေတြထြက္လာမယ္။ အျမစ္သစ္ေလးေတြထြက္လာရင္ ဒါပ်ဳိးပင္ ဒီေကာင္က ဒီေအာက္ေျခ နားက ညႇပ္ၿပီးေတာ့ ပ်ဳိးပင္တစ္ပင္ရၿပီေပါ့။ ကိုင္းပိုးၿပီး ၄၅ ရက္သာၾကာတဲ့အခါမွာ မ်ဳိးထုတ္ထဲမွာ အျမစ္ကေလး ႏွစ္ေခ်ာင္းသံုးေခ်ာင္း၊ ကန္ထြက္လာတဲ့အခါမွာ ဒါပ်ဳိးထုတ္ထဲ ထည့္လို႔ရတဲ့ အဆင့္ေရာက္ၿပီးေပ့ါ။  အဲဒီက်ရင္ ဒီေအာက္ေျခကေန ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျဖတ္ေပးရပါမယ္။ ဒီေျမသားက ေျမႀကီးတစ္ဆ ဖြဲျပာတစ္စ ေရာထားတဲ့ ေျမသားပါ။ ဒါကိုပ်ဳိးထုတ္ထဲ ထည့္တဲ့အခါ မွာ ေျမႀကီးပဲထည့္တဲ့အခါမွာ ပ်ဳိးထုတ္ထဲမွာ ၾကပ္ၿပီးေတာ့ ေရ၀ပ္တာေတြဘာေတြျဖစ္တတ္လို႔ ဖြဲျပာနဲ႔ ေရာထည့္ေတာ့ ေရ၀ပ္တာေတြ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ အရင္ပ်ိဳးစ ပ်ဳိးပင္အခိုင္ေပ့ါ။ ဒီမွာဆိုရင္ အျမစ္ကေလးေတြ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီေကာင္က အခုပ်ဳိးထုတ္ထဲ ျပန္ထည့္ပါမယ္ေနာ္။

ပ်ဳိးထုတ္ထဲ ထည့္တဲ့ေနရာမွာ ဒီကိုင္းဆက္ထားတဲ့ အဆက္ကေလးကို ေျမႀကီးေပၚမွာ ထားေပးမွ ရမွာပါ။ ေျမႀကီး ေအာက္ထဲ၀င္သြားရင္ ေရာဂါ၀င္တာတို႔ အပင္နက္သြားတာတို႔ ျဖစ္တတ္လို႔ပါ။ ပ်ဳိးထုတ္ထဲမွာ တစ္ႏွစ္ေလာက္ထားရပါတယ္။ ဒါပ်ဳိးပင္ ႐ိုင္တာေတြဘာေတြမျဖစ္ေအာင္ ၿပီးေတာ့ ကိုင္းေလး ေထာက္ေပးပါမယ္။ ၿပီးတဲ့အခါမွာ ေရေလာင္းရင္ေရထြက္ေအာင္ အေပါက္ကေလးေတြ လုိက္ေဖာက္ ေပးမွာပါ။ ဒါဆိုရင္အခု အကုန္းလံုးျပည့္စံုတဲ့ ပ်ဳိးထုပ္ တစ္ထုပ္ရသြားၿပီ။

ဒါကြၽန္ေတာ္တို႔ စိုက္ဖို႔ က်င္းတူးတဲ့ေနရာေပ့ါေနာ္။ အလွ်ား ၂ ေပ၊ အနံ ၂ ေပ၊ အနက္ ၂ေပ၊ က်င္းေလးတူးေပးမယ္ေပ့ါ။ တူးၿပီးေတာ့ ထြက္လာတဲ့ေျမစာကို ဒီႏြားေခ်းရယ္ ဖြဲျပာရယ္၊ ေရာထားတဲ့ ေျမႀကီးနဲ႔ ျပန္သမ မယ္။ ဒီသမၿပီးသားေျမႀကီးကိုမွ က်င္းတူးထားတဲ့အထဲကို ျပန္ႏွပ္မယ္။  ျပန္နပ္ၿပီးေတာ့ အပင္စိုက္တာေရာက္တဲ့အခ်ိန္က်မွ ေျမႀကီးထဲ ခ်စိုက္တယ္။ ဒီေကာင္နပ္ၿပီးသား ေျမႀကီးကိုေပ့ါေနာ္။ တူးၿပီးေတာ့မွ ဒီအပင္ထဲကို ျပန္စိုက္မယ္။ ဒါက ပ်ဳိးထုတ္ထဲမွာ တစ္ႏွစ္သားရွိၿပီးသားအပင္။ ဒီေကာင္ကို အပင္စိုက္ တဲ့အခါမွာ ဒီကိုင္းဆက္ထားတဲ့အရာေလးကို ေျမႀကီးေပၚမွာ ထားေပးဖို႔လိုပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ဒီကိုင္းေလးကို အေပၚထားဖို႔ပဲ လုိတာပါ။ ေျမႀကီးထဲ၀င္ရင္ သိပ္ျပႆနာမရွိဘူးဆိုေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းက် ေတာ့ ဆက္ထားတဲ့ေနရာေလးကေနၿပီးေတာ့ ေရာဂါပိုး၀င္တတ္လို႔ပါ။

ေရက အပင္တစ္ႏွစ္သား အတြင္း ေရေလာင္းလို႔ရတယ္ေပ့ါေနာ္။ စာအရဆိုရင္ေတာ့ ပ်ားလိေမၼာ္ပင္က ငယ္စဥ္အခါမွာ ေရဂါလံ ၇ ဂါလံကေနၿပီးေတာ့ ၁၀ ဂါလံအတြင္း လိုပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ စိုက္ၿပီးပ်ဳိးၿပီးသား အပင္ေလး ရသြားၿပီေပ့ါေနာ္။

ပ်ားလိေမၼာ္မွာ က်ေရာက္တတ္တဲ့ေရာဂါမ်ားနဲ႔ ေရာဂါကာကြယ္နည္းမ်ားကိုလည္း ဦးခင္ေအာင္လွက ရွင္းျပပါတယ္။

မိ႐ိုးဖလာအေနအထားရဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ေအးစြတ္စိုုျဖစ္တဲ့ ရွမ္းျပည္မွာပဲ အမ်ားဆံုး စိုက္လို႔ရတယ္ လို႔ေတာ့ မိ႐ိုးဖလာအေနနဲ႔ သိၾကတယ္။ ကိုယ္လည္း ဒီအတိုင္းပဲသိခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ ဆရာႀကီး ေဒါက္တာခ်စ္ေရးတဲ့ လိေမၼာ္စိုပ္ပ်ဳိးျခင္းဆိုတဲ့ စာအုပ္ထဲမွာ ေသေသခ်ာခ်ာျပဌာန္းထားပါတယ္။ သူက အပူခ်ိန္ ၅၅ ဒီဂရီဖာရင္္ဟိုက္နဲ႔ ၁၀၀ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ၾကားဆိုေတာ့ ဦးေလးတို႔ ဒီ ရန္ကုန္တိုင္းတို႔၊ ပဲခူး တိုင္းတို႔ တနသၤာရီတို႔ ေနာက္တစ္ခါက်ေတာ့ မြန္ျပည္နယ္တို႔ ရခုိင္ျပည္နယ္တို႔ အဲလိုေဒသေတြဟာ စိုက္လို႔ ပိုၿပီးေတာ့ ျဖစ္ထြန္း တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔သူက တကယ့္တကယ္က်ေတာ့ လိေမၼာ္မွာ ေကာင္းျခင္းလကၡဏာေတြ ယွဥ္လိုက္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ၈ ခ်က္ရွိတဲ့ေနရာမွာ ၇ ခ်က္ခြဲေလာက္က ပူေႏြးစြတ္စိုေဒသျဖစ္တယ္။ ေအာက္ျပည္ေအာက္ရြာေတြက ပိုေကာင္းပါတယ္။

သို႔ေသာ္လည္း အစဥ္အဆက္ရွမ္းျပည္မွာပဲ စိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဦးေလးဒါကို ဒီမွာစိုက္ၾကည့္တဲ့အခါက်ေတာ့ အရင္တုန္းက ၉ ေပ ပတ္လည္ ေလာက္စိုက္ရင္ အဆင္ေျပတယ္ဆိုေပမဲ့လို႔ ၁၀ ေပ ပတ္လည္ စိုက္ၾကည့္တဲ့အခါက်ေတာ့ တစ္ကယ့္ တကယ္က်ေတာ့ ဒီမွာ ပူေႏြးစြတ္စိုေဒသကရွမ္းျပည္ထက္အပင္ေတြပိုႀကီးေတာ့ ဒီမွာ ၁၀ ေပ ပတ္လည္ေတာင္မွ အပင္ထိေနတာကို သြားေတြ႔ရတယ္။

ပ်ားလိေမၼာ္ကေတာ့ သူက အပင္ငယ္ငယ္ မွာ ရြက္ထင္းပိုးတို႔၊ ရြက္လိပ္ပိုးတို႔၊ ေနာက္တစ္ခါ ကိုက္ျဖတ္ စားေသာက္တဲ့ပိုးေကာင္ေလးေတြေပ့ါေနာ္။ လိပ္ျပာေလးေတြ ဥၿပီးေတာ့ ေဘာက္ဖတ္္ဖေလးေတြျဖစ္ ေဘာက္ဖတ္ေလးေတြကေနၿပီးေတာ့ အပင္အရြက္ကေလးေတြကို စားဆိုေတာ့ အဲလိုတစ္ခါ ၄၅ ရက္ တစ္ခါ အရြက္ႏုထြက္လိုက္ ပိုးကကိုက္လိုက္နဲ႔ဆိုရင္ မႀကီးေတာ့ဘူးေပ့ါ။ အဲဒါကို အႏုထြက္တိုင္း အႏုထြက္တိုင္းမွာ ပိုးသတ္ေဆးေလးေတြနဲ႔တြဲၿပီးေတာ့ မွန္မွန္ကန္ကန္ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မယ္ဆိုလို႔ရွိ ရင္ အပင္က ၃ ႏွစ္သားအရြယ္ဆိုရင္ အသီးတန္းစ၀င္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက အပင္က ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္မွာ အသီး၀င္ဖို႔လည္း သိပ္မသင့္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔က ၅ ေပမွာ အသီးယူလိုက္တာနဲ႔ တစ္ၿပဳိင္တည္း ေနာက္ေန႔က်ရင္သူက ၅ ေပမွာပဲ အသီးအပြင့္ျပန္ထြက္တယ္၊ ေနာက္တစ္ႏွစ္လည္းဒီလိုပဲ ၅ ေပမွာပဲ အသီးအပြင့္ျပန္ထြက္တယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ၁၀ ေပမွာ အသီးယူ လိုက္လို႔ရွိရင္ ေနာက္ေန႔က်ရင္လဲ ၁၀ ေပမွာပဲထြက္တယ္။ ေနာက္ေန႔က်ရင္ ၁၀ ေပမွာ အဲဒီေတာ့ အသီးယူၿပီးသြားရင္ အပင္ႀကီးထြားမႈမရွိေတာ့ဘူး။ အဲဒါက်ေတာ့ ၅ ေပမွာ အသီးယူလိုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ဥပမာအလံုးက ၃၀၀ ေလာက္ပဲသီးၿပီးေတာ့ ၁၀ ေပမွာအသီးယူလို႔ရွိရင္ ၁၀၀၀ ေလာက္ သီးတာေပ့ါ။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ သီးႏွံအထြက္ႏႈန္း ျပည့္ျပည့္၀၀ စံခ်ိန္စံညႊန္းမီထြက္ဖို႔အတြက္ကို အပင္ကိုလည္း ႀကီးထြားေအာင္ေပ့ါေနာ္ သူ႔အရြယ္ေရာက္ေအာင္ ေစာင့္ေပးဖို႔လုိတယ္။ အသီးေစာေစာခူးျခင္း အသီးေစာေစာထားျခင္းဟာ၊ အပင္ႀကီးထြားျခင္းကို အေႏွာက္အယွက္ ေပးတယ္။

အပင္ အပင္ခ်င္းကူးစက္တပ္တဲ့ေရာဂါကေတာ့ မိႈေရာဂါပဲေပါ့။ မိႈေရာဂါရဲ႕သဘာ၀ေတြက သူက ေဆးျဖန္းရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သိပ္ၿပီးေတာ့ ကုသ ရတာခက္တယ္ ။ အဲဒါက်ေတာ့သူက စတဲ့အခါကတည္းကိုက ေလ၀င္ေလထြက္ေကာင္းေအာင္လုပ္ ေပးရမယ္။ ေနာက္တစ္ခါက်ေတာ့  ေလ၀င္ေလထြက္မေကာင္း တဲ့ ကိုင္း႐ႈပ္ေတြ ရွင္းေပးရမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သူက မႈိေရာဂါကိုကာကြယ္တဲ့ ေဆးေတြလည္း ႀကိဳၿပီးေတာ့ ျဖန္းေတာ့ျဖန္းေပးရမွာေပါ့။ သို႔ေသာ္လိေမၼာ္ပင္က အရင္တုန္းက ဦးေလးတို႔သိတာက လိေမၼာ္ပင္ဆိုတာ သဲသဲလႈပ္ပဲေလး။ ေအာက္ျပည္ေအာက္ရြာမွာလည္း စိုက္လို႔မရဘူးဆိုေတာ့ သဲသဲလႈပ္ျဖစ္ေနၾကတယ္။ တကယ့္တကယ္က်ေတာ့ တကယ္စိုက္ၾကည့္တဲ့ အခါက်ေတာ့ လိေမၼာ္ပင္က အဲေလာက္အသဲမငယ္ဘူးသူ။ သံပုရာပင္စိုက္တာနဲ႔သာသာေလးပဲ ရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ေရာဂါပိုးမႊားဒဏ္လည္း ေတာ္ေတာ္ခံႏိုင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ တစ္ခါတစ္ရံ ေတာ့ ဘာျဖစ္တတ္လဲဆိုေတာ့ ေအာက္ကေနၿပီးေတာ့ အေခါက္ပိုးေရာဂါေလးေတြ နည္းနည္းျဖစ္ တတ္တယ္။ အဲဒီအခါက်ရင္ေတာ့ သူနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ ေဆး၀ါးေလးေတြ ရွိရမယ္။

ၿခံထြက္သီးႏွံမ်ားကို တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မျဖဴကလည္း ပ်ားလိေမၼာ္အစိမ္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေရာင္းရာမွာ ႀကံဳေတြ႔ရတဲ့အခက္အခဲေတြကို အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

ပထမက ကြၽန္မတို႔ ဒီကုန္စည္ဒိုင္မွာေပ့ါေနာ္။ ဆိုင္းခန္းတစ္ခန္းရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လည္း ေတာ္ေတာ္ ေလး ေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီမွာတင္ခ်ၿပီးေတာ့ ေရာင္းခ်ေပးရတာေပ့ါေနာ္။ လံုးေကာက္အေနနဲ႔။ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ အခုေတာ့ ကီလို နဲ႔ပဲ ေရာင္းေတာ့တယ္၊ တစ္ ကီလို ၁၅၀၀ သြင္းေတာ့၊ သံုးဆယ္ ကီိလို ေတာင္းတစ္ေတာင္းကို ေလးေသာင္းခြဲသြင္းရတာရွိတယ္။ အခုကေတာ့ ေရာင္းလို႔လဲသြက္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလက်ေတာ့ အခက္ခဲ ဒီကအသီးမ်ားမ်ားထြက္တာနဲ႔ ဟိုက  အခြန္ပြေတြ ၀င္တာနဲ႔ အခက္ခဲရွိတယ္။ ဒါေပမဲလို႔ ကိုယ့္ဆိုင္မွာ ထိုင္ေရာင္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီဆိုင္ခန္းရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အဆင္ေျပတယ္။ ကိုယ္တုိင္ပဲ ထိုင္ေရာင္းလိုက္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ေတာ့လည္း လြယ္ပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔အသီးႏွံက စားဖူးတာလူတိုင္းရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ အထားခံတယ္။ အရည္အေသြးျပည့္၀တယ္။ စားလို႔ေသာက္လို႔ ေကာင္းတယ္ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ေရာင္းလို႔လည္း သြက္ပါတယ္ရွင့္။

သစ္သီးေရာင္း၀ယ္သူမ်ားကလည္း ပ်ားလိေမၼာ္အစိမ္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္အေျခအေနကို သစ္သီးေစ်းသည္ မေမႊးကလည္း အခုလုိေျပာျပပါတယ္။

သစ္သီးေရာင္းေနတာ ေလးငါးႏွစ္ေလာက္ရွိသြားပါၿပီ၊ အစိမ္းကေတာ့ သိပ္လည္းမ၀င္ေသးဘူး။ လူသံုးလည္း မရွိဘူးေပ့ါေနာ္။ သိပ္လည္းမသံုးၾကဘူးေပ့ါ။ အ၀ါသီးဆိုတာကေတာ့ သံုးေနၾကဆိုေတာ့ အဲဒါကေတာ့ ေရာင္းရပါတယ္။ အစိမ္းသီးဆိုတာကေတာ့ သိပ္လည္း ေစ်းေတြမွာလည္း မေတြ႔ေသး ေတာ့ မတင္ျဖစ္ေသးဘူး။ သူကအရသာၾကေတာ့လည္း ခ်ဥ္တယ္သူက ႐ိုး႐ိုးအသီးနဲ႔လည္း မတူဘူး ေပ့ါေနာ္။ အ၀ါသီးကေတာ့ ခ်ဳိတယ္။

သစ္သီးေရာင္းသူ ကိုလွထြန္းကလည္း အခုလိုေျပာပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္သစ္သီးေရာင္းတာ ၁၈ ႏွစ္သားကတည္းက ေရာင္းတာ။  အစိမ္းသီးက ဒီရာသီမွာမေရာက္ေသးဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၂ လပိုင္း ၃ လပိုင္းေလာက္မွ ေရာက္တယ္။ သူ႔ရာသီနဲ႔သူကေတာ့ စားလို႔ေကာင္းပါတယ္။ ခ်ဳိတယ္ အဲဒီအခ်ိန္မွာၾကေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ မလာေသးဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဗမာျပည္ရဲ႕အသီးက။ အခုကြၽန္ေတာ္တို႔ ေအာင္ပန္းလိေမၼာ္ဆိုတာ လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ မခ်ဳိဘူးဗ်။ ရွမ္းျပည္တို႔ ေတာင္ႀကီးဘက္က လာတဲ့ လိေမၼာ္သီးရယ္ အဲေလာက္မခ်ဳိ ဘူး။ ဒီရာသီမွာၾကေတာ့ ဒီလိေမၼာ္သီးေပၚတယ္။ ေႏြေပါက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဗမာျပည္ အသီးက ခ်ဳိတယ္။ ဒီေကာင္က သိပ္မခ်ဳိဘူးဗ်။ ခ်ဳိတဲ့ေကာင္ေတြက ခ်ဳိတယ္၊ ခ်ဥ္တဲ့ေကာင္ေတြက ခ်ဥ္တယ္။ ဒီအသီးကေတာ့ အေစ့မပါဘူး။ ေစ်းကြက္အတြင္းမွာၾကေတာ့ ဗမာသီးႏွံဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီရာသီမွာၾကေတာ့ ဘယ္လိုေျပာမလဲ မိုးတြင္းဘက္ၾကေတာ့ သိပ္မေရာင္းရဘူး။ သိပ္လည္း အခ်ဳိၾက ေတာ့ ဟိုေကာင္ေတြေလာက္ မေလးဘူးေပ့ါ။ မုိးတြင္းအသီးနဲ႔ ေႏြအသီးနဲ႔ ကြာတာေပ့ါအစ္ကိုရယ္။

စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ပတ္သက္လို႔ ေတာင္သူေတြရဲ႕ အခက္အခဲကိုလည္း ေတာင္သူ ဦးခင္လွေအာင္က အခုလိုေျပာလာပါတယ္။

ဦးေလးတို႔ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ စိုက္ပ်ဳိးေရးအေနအထားအရဆိုရင္ေတာ့ မိ႐ိုးဖလာသာသာေလးေလာက္ပဲ ရွိေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဘက္မွာ ေနာက္ထပ္ ထြက္ေကာင္း ထြက္တိုးႏိုင္တဲ့ စနစ္ေတြရွိေနပါတယ္။ ရွိေနတဲ့ဟာေတြကို ေဖာ္ထုတ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အခုဦးေလးတို႔ဆိုရင္ သီးႏွံအထြက္ႏႈန္း တိုးတက္ဖို႔ ေျမခ် ေျမၾသဇာေတြ သံုးေနၾကတယ္။ ေျမခ် ေျမၾသဇာကေန သံုးေနတာဆိုေတာ့ ေျမခ် ေျမၾသဇာဆိုတာ ဒီ Supper ကသံုးတာေပ့ါ။ ဒီ Supper ဆိုတာက အသီးအပြင့္ကို အားေပးတဲ့ဘက္က ၄၆% ပဲရွိတယ္။ အဲဒါကိုေျမႀကီးထဲခ်ေကြၽးရင္ အပင္ဟာ တစ္ႏွစ္လံုးေတာင္မွာ ၁၀% ထက္ပိုၿပီးေတာ့ မစားႏိုင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ခ်ေကြၽးပါမ်ားလို႔ရွိရင္လဲ ေျမပ်က္လာတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ သူက ဒီေျမခ် ေျမၾသဇာေတြအစားကို ရြက္ျဖန္းေျမၾသဇာေတြလိုေပ့ါ % မ်ားတဲ့အစာေတြကို ရြက္ျဖန္း စနစ္နဲ႔က်င့္သံုးမယ္ဆိုရင္ သူက အမ်ားႀကီးပဲ ထြက္ႏႈန္းေတြ တိုးေစပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ ေတာင္သူေတြ က ဒီ Supper တစ္ခုပဲ သူတို႔စြဲစြဲြဲလမ္းလမ္းနဲ႔သံုးေနတယ္။ ဒီ Supper ေတြက အတုေတြလည္း မ်ားတယ္။ ဆုိတဲ့အခါၾကေတာ့ အပင္ထဲကို ၀င္တဲ့ speet ကလည္း ေတာ္ေတာ္နည္းတယ္။ တစ္ႏွစ္လံုးမွာမွ ၁၀% ထက္စာရင္ ဒါ ၈၅% ကို ႏွစ္နာရီအတြင္း ၀င္တဲ့စနစ္ေတြက ပိုၿပီးေတာ့ အဆင္ေျပပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒါေတြကိုလည္း ဦးေလးတို႔ ဒီမွာ မခြၽင္းမခ်န္ေပ့ါေနာ္ ကိုယ္တတ္တဲ့ ပညာေတြကို အားလံုးကို ေတာင္သူေတြကို သိႏိုင္ဖို႔အတြက္ကို ဦးေလးတို႔မွ်ေ၀ေပးေနပါတယ္။ အခမဲ့ ကူညီေပးေနပါတယ္။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ ဦးတို႔ဆီကို ေမးခ်င္တယ္၊ စံုဆမ္းခ်င္တယ္။လာၿပီးေတာ့ ေလ့လာခ်င္တယ္ဆိုရင္ ၿခံကိုအခ်ိန္မေရြးလည္း လာၿပီးေလ့လာလို႔ရပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဆက္သြယ္ေရး တယ္လီဖုန္းေတြကေနၿပီးေတာ့လည္း ေမးလို႔ရပါတယ္။ ဒီမွာလည္း ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းပဲ ဦးတို႔က အခါအားေလွ်ာ္စြာ စိုက္နည္းပ်ဳိးနည္းသင္တန္းေတြကို ပို႔ခ်ေပးေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မိုလို႔ အဲဒါေတြကို ၿခံနဲ႔ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ လာၿပီးေတာ့ တက္မယ္ဆိုလည္း အဆင္ေျပပါတယ္။