ေရက် ေနာက္စိုက္စပါး အထြက္တိုးဖို႔ ဘာေတြလိုအပ္သလဲ

.

စိုက္ပ်ဳိးေရးႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ ေတာင္သူသမားေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ႏိုင္ငံတိုးတက္ဖို႔အတြက္ကေတာ့ ေျမယာက႑ဟာ အလြန္ပဲ အေရးပါလွပါတယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတို႔ဟာ ဆန္စပါးကို အမ်ားဆံုးစိုက္ပ်ဳိးတဲ့ေနရာေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

စပါးစိုက္ပ်ဳိးေတာ့မယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ေဒသနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ စပါးမ်ဳိးကို ေရြးခ်ယ္စိုက္ပ်ဳိးတာဟာ အေကာင္းဆံုးပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ေရြးခ်ယ္ရသလဲဆိုေတာ့ သီးႏွံပင္သန္စြမ္းဖို႔ အထြက္ႏႈန္းေကာင္းဖို႔ ေစ်းကြက္ရဖို႔နဲ႔ ႀကိတ္ခြဲရာမွာ ဆန္ထြက္ေကာင္းဖို႔အတြက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ပိုးမႊားဒဏ္ခံႏိုင္မယ္။ ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္ဒဏ္နဲ႔ မုိးေခါင္ဒဏ္ကိုခံႏုိင္တဲ့ စကားမ်ဳိးေတြကိုသာ ေရြးခ်ယ္ရမွာပါ။

အခုအခါမွာဆိုရင္ စပါးကို မိုးစပါး၊ ေႏြစပါးအျဖစ္ တစ္ႏွစ္မွာ ၂ ႀကိမ္ခန္႔စိုက္ပ်ဳိးလ်က္ ရွိၾကပါတယ္။ စပါးစိုက္ပ်ဳိးရာမွာေတာ့ စပါးမ်ဳိးေပါင္း မ်ားစြာရွိတဲ့အထဲက မိမိေဒသနဲ႔ သင့္ေတာ္ရာစပါးမ်ဳိးကိုသာ ေရြးခ်ယ္စိုက္ပ်ဳိးရမွာပါ။ စပါးစိုက္ပ်ဳိးရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မ်ဳိးေစ့အေကာင္းေတြကိုသာ ေရြးခ်ယ္စိုက္ပ်ဳိးသင့္ပါတယ္။ မ်ဳိးေစ့ေကာင္းေတြကို ေရြးခ်ယ္စိုက္ပ်ဳိးျခင္းအားျဖင့္ အပင္ႀကီးထြားႏႈန္းျမန္ဆန္ျခင္း၊ ပိုးမႊားေရာဂါဒဏ္ေတြကို ခံႏုိင္ျခင္းတို႔ ေၾကာင့္ သာမန္စပါးမ်ဳိးေစ့နဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးျခင္းထက္ အထြက္ႏႈန္းမွာ ၅% မွ ၂၀% အထိ ပိုမိုထြက္ရွိႏုိင္ပါတယ္။

ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးရဲ႕ ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈဧရိယာ ဧကတစ္သိန္းေက်ာ္ခန္႔ရွိခဲ့ေပမယ့္ ခုႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္သာ ပ်က္စီးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ အခ်ိန္မီစုိက္ပ်ဳိးႏိုင္ဖို႔အတြက္ စိုက္ပ်ဳိးေရး ဦးစီးဌာနက ဘယ္လိုျပန္လည္လုပ္ေဆာင္ေနတယ္ဆိုတာကို စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူ ဦးစိန္ေအာင္ျမင့္က အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

ဒီ ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္သြားၿပီး ထိခိုက္တဲ့ေနရာေတြမွာေပ့ါေနာ္။ ဘယ္ေနရာေတြမွာ အဓိကထားၿပီး ျဖစ္တာလဲဆိုတာကို သိဖို႔အတြက္ေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္မွာ ရွိတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနမွာရွိတဲ့ ၀န္းထမ္းေတြက ကြင္းဆင္း၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္မွာ ရွိတဲ့စိုက္တိုးျမွင့္အဖြဲ႔ေတြ ဦးေဆာင္ၿပီး ေက်းရြာအလုိက္ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့ စာရင္းဇယားေတြကို ေကာက္ရပါတယ္။ ေကာက္ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့မွ သက္ဆုိင္ရာ ဒီတာ၀န္ရွိသူမ်ားနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ဒီကြင္းဆင္းပညာေပးတဲ့ လုပ္ငန္းကိုလုပ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက ေရႀကီးၿပီးတဲ့ အခါမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ပ်က္စီးတဲ့ဧက  ခုႏွစ္သိန္းေက်ာ္ရွိတယ္လို႔  ေနာက္ဆံုးမွာ ဖုိင္နယ္စာရင္းေကာက္ရတာေပ့ါေနာ္။ ပထမပိုင္းမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ပုသိမ္ခ႐ိုင္ ေဒသဟာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းကလည္း ေရႀကီးမႈပံုမွန္ခံေနရပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ပုသိမ္ခ႐ိုင္ အတြင္းမွာရွိတဲ့ သာေပါင္း၊ ေရၾကည္၊ ေက်ာင္းကုန္း၊ ကန္ႀကီးေတာင့္၊ ပုသိမ္ ဒီၿမိဳ႕ေတြ ဟာ ႏွစ္စဥ္ေရႀကီးျမဳပ္ဒဏ္ကိုခံရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီေတာင္သူေတြမွာေတာ့ ဒီေရျမဳပ္တဲ့ အေတြ႔အႀကံဳဟာ ရရွိၿပီးေတာ့ ဒီေတာင္သူေတြမွာ စနစ္တစ္က် မ်ဳိးေစ့ေတြကို အဆင္သင့္အရန္သင့္ သိုေလွာင္ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က လက္ရွိကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီေနရာမွာ ႏွစ္သီးစိုက္ႏိုင္တဲ့ေနရာေတြ မွာ ႏွစ္သီးမီေအာင္ ပထမ ကြၽန္ေတာ္တို႔က စိုက္ရမယ့္္စပါးေတြကို ရာသီအခ်ိန္မီ   ေနာက္တစ္သီးအခ်ိန္မီ စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းျပဳလုပ္ေနၾကတဲ့ဟာေတြ ေစာၿပီးေတာ့  အရန္မ်ဳိးေတြ စၿပီးပ်ဳိးေထာင္ခိုင္းတဲ့လုပ္ငန္းေတြ ကြၽန္ေတာ္တို႔က လုပ္ပါတယ္။ အရင္ဆံုးေတာ့ ပ်ဳိးေထာင္မႈေတြလုပ္ရ ပါတယ္။

အဲဒီပ်ဳိးေထာင္မႈေတြ မလုပ္ခင္မွာပဲ ဒီ မ်ဳိးေတြကို ေသခ်ာတယ္။ အထြက္ႏႈန္းေတြ ေလ်ာ့က်မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အထြက္ႏႈန္း မေလ်ာ့ေအာင္ဆုိၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဒီစိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာန မွာရွိတဲ့ နယ္မွာရွိတဲ့ ကြင္းဆင္း ၀န္ထမ္းေတြ ေနာက္တစ္ခါ သက္ဆိုင္ရာ စိုက္တိုးျမွင့္အဖြ႔ဲေတြ ဦးေဆာင္မႈေတြနဲ႔ ဒီမ်ဳိးေတြကိုလည္း မ်ဳိးေစ့မွန္ကန္မႈရွိမရွိ၊ မ်ဳိးပင္မ်ဳိးေပါက္ႏႈန္း ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ကြၽန္ေတာ္ တို႔က စစ္ေဆးေရးေတြရွိပါတယ္။

အဲဒီေတာ့  ဒီေနရာမွာ ႏွစ္ခ်က္စဥ္းစား ပါတယ္။ ဒီေနရာဟာ ဒုတိယတစ္သီးျပန္ရႏုိင္သလား၊ မရႏုိင္ဘူးလား၊ ရႏုိင္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒုတိယသည္ ျပန္ရႏုိင္တဲ့ သီးႏွံသည္ စပါးျဖစ္သလား။ ထိုနည္းမဟုတ္ ေနာက္တစ္နည္းသည္ ပဲဘဲရေတာ့မလား ဒါေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က ကြင္းဆင္းၿပီး့ သံုးသပ္ရပါတယ္။

 အခုကြၽန္ေတာ့္ဒီပုသိမ္ခ႐ိုင္ထဲမွာရွိတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ထဲကေနၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းကုန္း၊ ေရၾကည္၊ က်ံဳေပ်ာ္ရယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ႏွစ္ျမဳပ္မႈ ဧရိယာပမာဏထဲမွာဆိုရင္ က်ံဳေပ်ာ္ဆိုရင္ ဧရိယာရဲ႕ ၅ ခ်ဳိး ၂ ခ်ဳိး ေလာက္ပဲ စပါးျပန္စိုက္ႏုိင္ၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ ၃ ခ်ဳိး ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ပဲမ်ဳိးစံုးသီးႏွံကို ေျပာင္းလဲသြားတာရွိ ပ ါတယ္။ ဒါေတြကလည္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ကြက္လပ္မက်န္ျပန္လည္စိုက္ဖို႔အတြက္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ က အခုခ်ိန္မွာလည္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာရွိတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရး၀န္ထမ္းေတြလည္း၊ နယ္၀န္ထမ္းေတြလည္း အကုန္လံုးကြင္းဆင္းျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူပဲ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က တိုင္းခ႐ိုင္ရဲ႕ အေပၚမွာရွိတဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြနဲ႔ အခ်ိန္နဲ႔တစ္ေျပးညီ ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့  ကြၽန္ေတာ္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

စပါးပင္ရဲ႕အပင္ႀကီးထြားေျပာင္းလဲမႈကိုေတာ့ အပိုင္းသံုးပိုင္း ပိုင္းႏိုင္ပါတယ္။ စပါးေစ့အပင္ေပါက္မွာ မိႈကပ္သည့္အခ်ိန္အထိ အပင္ႀကီးထြားမႈအပိုင္း မႈိကပ္သည့္အခ်ိန္မွ အႏံွအပြင့္ပြင့္တဲ့အထိ သေႏၶႀကီး ထြားမႈအပိုင္း အႏွံအပြင့္ပြင့္သည့္အခ်ိန္မွ ရင့္မွည့္သည့္အခ်ိန္အထိ သံုးပိုင္းခြဲျခားထားပါတယ္။

အပင္ ႀကီးထြားမႈအပိုင္းမွာေတာ့ ပ်ဳိးေထာင္ျခင္းလုပ္ငန္း၊ ပ်ဳိးႏုတ္ျခင္းလုပ္ငန္း၊ ေကာက္စိုက္ျခင္းလုပ္ငန္းတို႔ ကို ျပဳလုပ္ေပးရပါတယ္။ ပ်ဳိးပင္မ်ားကိုေတာ့ စတင္ပ်ဳိးသည့္ေန႔မွစၿပီး၊ ရက္ ၂၀ နဲ႔ ၂၅ အတြင္းထဲမွာ စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ပါတယ္။

ေကာက္ပင္စိုက္ရန္အတြက္ သမန္းကို ထြန္ျဖင့္ညက္ေအာင္ ထြန္ယက္ျခင္း၊ ၾကမ္း တုံးတုိက္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေပးရပါတယ္။ စိုက္ခင္းတမန္းညက္ေအာင္ျပဳလုပ္ရာမွာ စိုက္ခင္းကို ထယ္ထိုးၿပီး သံုးရက္ခန္႔ ေရေလွာင္ထားေပးရပါတယ္။ ထြန္ေရးကိုေတာ့ အနည္းဆံုး ရွစ္စပ္ နယ္ေပးရပါတယ္။ ဒါမွသာ စိုက္ပ်ဳိးတဲ့အခါမွာ တမန္းေကာင္းကိုရရွိၿပီး အဆင္ေျပေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  

ေကာက္ပင္စိုက္ပ်ဳိးတဲ့အခါမွာလည္း ငါးပြင့္ဆိုင္၊ ေလးကြက္က်ား၊ ေထာင့္မွန္စတုဂံ စတဲ့စနစ္တြကို အသံုးျပဳၿပီးစိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ပါတယ္။ ေကာက္ပင္တစ္ပင္နဲ႔တစ္ပင္ အေႏွာက္အယွက္မျဖစ္ေစရန္အတြက္ အကြာအေ၀းကိုေတာ့ ခ်န္႔ခ်ိန္စိုက္ပ်ဳိးေပးရမွာပါ။

ေကာက္ပင္စိုက္ပ်ဳိးၿပီး ဒုတိယအပတ္မွစၿပီး အပင္ပြားႏႈန္းဟာ ျမန္ဆန္လာပါတယ္။ ေကာက္ပင္စုိက္ၿပီး ရက္ ၃၀ အတြင္းမွာေတာ့ ေပါင္းျမက္္ ကင္းစင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္အျပင္ ေက်ာက္ဆူးပိုး၊ ရြက္လိပ္ပိုးတို႔ကိုလည္း သတိျပဳသင့္ပါတယ္။

ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီးရဲ႕ စပါးစိုက္ ဧရိယာမ်ားမွာ က်ေရာက္တတ္တဲ့ေရာဂါပိုးေတြကို ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ ဘယ္လိုႀကိဳတင္ကာကြယ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး စိုက္ပ်ဳိးေရး ဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚလဲ့လဲ့ခိုင္ က အခုလိုေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီး စပါးသီးႏွံမွာ အဓိကက်ေရာက္တာကေတာ့ ျဖဳတ္၊ ဂ်ပိုး၊ စစ္ပိုး၊ ေနာက္တစ္ခါက်ေတာ့ ရြက္လိပ္ပိုးေတြ က်ေရာက္ပါတယ္။ ေရာဂါအေနနဲ႔ကေတာ့ ဘက္တီးရီး ယား နဲ႔ဆုိင္တဲ့ေရာဂါ  ဆက္တိုက္က်ေရာက္တတ္တယ္ေနာ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ မစိုက္ခင္ကတည္းက ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ရိုးျပတ္ေတြကိုမီး႐ႈိ႕တာ ေနာက္တစ္ ခါက်ေတာ့ တမန္းပုတ္ေအာင္လုပ္တာ။ ေနာင္ဖယ္ခြဲေျမလွန္တာ ဒီကိစၥေတြကို ေဆာင္ရြက္ရပါတယ္။   ေနာက္တစ္ခါက်ေတာ့ ဒီေျမအခံအေနနဲ႔ ဒီေျမႀကီးထဲမွာ ပိုတက္တို႔ ေက်ာက္မႈန္႔တို႔ ထည့္ေပးရ ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခါ ဒီစိုက္ၿပီး တစ္လၾကာအေရာက္လို႔ရွိရင္ စတင္ၿပီးေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ပိုးကို ေသေသခ်ာခ်ာစစ္ေဆးရပါတယ္။ ေရျပင္အထက္မွာရွိတဲ့ ေရာဂါပိုးစတင္က်ေရာက္တဲ့ လကၡဏာကို ေတြ႔တဲ့အခါမွာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္နိမ္းနင္းႏုိင္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္။ အဲလိုမွမဟုတ္ပဲနဲ႔ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့မွ အရြက္ေတြ တြန္႔လာမွ အႏွံေတြလိပ္လာမွဆိုလို႔ရွိရင္လည္း မထိေရာက္ပါ။ ၿပီးေတ့ာ ဒီေရာဂါမ်ိဳးက ေရနဲ႔မိုင္ေပါင္းမ်ားစြာ ကူးဆက္ တတ္ၿပီးေတာ့ ျပန္႔ႏွံ႔တတ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တကယ္လို႔ေရလႊမ္းသြားမယ္ ဒီေရ၀င္သြားတယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ အဲဒီႏွစ္ကေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ မေသခ်ာပါဘူး။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ထားေပမဲ့လည္း ကူးခ်င္ရင္လဲ ကူးစက္သြားႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါတိုက္႐ိုက္ျပႆနာပါ။
စပါးပင္မွာေတာ့ က်ေရာက္တတ္တဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကေတာ့ ငါးေျမာင္ေတာင္၊ စစ္ပိုး၊ ႏံွျဖတ္ပိုး၊ ရြက္လိပ္ပိုး၊ ရြက္ျဖတ္ပိုး၊ ခုိေမြးစုတ္၊ ေလာင္မီးပိုး၊ ၾကက္သြန္ၿမိတ္ပိုး၊ ရြက္ကပ္ပိုး၊ ႏွံစုတ္ပုိး၊ ျဖဳတ္ဆီပိုး၊ တိုင္းပိုးတို႔ က်ေရာက္တတ္တဲ့အျပင္ မႈိေရာဂါမ်ားကိုလည္း သတိထားေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စပါးပင္မွာ ပိုးမႊားေတြမက်ေရာက္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းနဲ႔ ပိုးမႊားကာကြယ္ျခင္း ေတြကိုလည္း အထူးဂ႐ုျပဳလုပ္ေပးဖို႔ေတာ့ လိုအပ္ပါတယ္။

စပါးသီးႏွံေအာင္ျမင္ျဖစ္ထြန္းေစဖို႔အတြက္ သီးႏွံကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ႀကိဳတင္ေဆာင္ရြက္ ထားရွိပံုမ်ားကိုလည္း စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚလဲ့လဲ့ခိုင္က ဆက္ၿပီး ရွင္းျပပါတယ္။

ကြၽန္မတို႔ကေတာ့ အဓိကပညာေပးလုပ္ငန္းကို ဦးစားေပးၿပီး ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ဒီ တုိင္း၊ ခ႐ိုင္ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ေပ့ါေနာ္။ ပညာေပးေတြကို ေက်းရြာအေရာက္သြားေရာက္ၿပီးေတ့ာ ေဆာင္ရြက္ပါ တယ္။ ဒီဧရာ၀တီတိုင္းဆိုလို႔ရွိရင္ farmar free school ဆိုတဲ့ ရာသီတစ္ေလွ်ာက္ ဘက္စံုကာကြယ္ ေရးသင္တန္းကိုလည္း တစ္ႏွစ္ကို ၂ ႀကိမ္ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခါက်ေတာ့ ရက္တို ၂ ရက္သင္တန္းဆိုလို႔ရွိရင္လည္း မိုးတစ္ခါ၊ ေႏြတစ္ခါ။ ေကာက္ပဲမ်ဳိးစံုရာသီတစ္ခါ အဲလိုေဆာင္ရြက္ေပး ပါတယ္။

အဲလိုေဆာင္ရြက္ေပးတာေတာ့ ေဆြးေႏြးပဲြနဲ႔မတူဘူးေပ့ါ။ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကေတာ့ အခ်ိန္ျပည့္ နီးပါးပဲ။ ေရာက္တဲ့ေနရာမွာ ေတာင္သူေတြနဲ႔ လက္ဘက္ရည္ၾကမ္းေဆြးေႏြး၀ိုင္းပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေတာင္သူေတြကို ရသေလာက္ စုစည္းတဲ့ ေဆြးေႏြး၀ိုင္းပဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ဳိးစံုလုပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင္တန္းအေနနဲ႔ဆိုရင္ ကြၽန္မတုိ႔က အနည္းဆံုး ႏွစ္ရက္သင္တယ္ဆိုရင္ ပထမတစ္ေန႔က စာေတြ႔။
စာေတြ႔ေတြကို ေတာင္သူေတြနဲ႔ေဆြးေႏြးတယ္။ ေတာင္သူေတြရဲ႕ ေဒသျပႆနာေတြကို ေမးျမန္းတယ္။ ေတာင္သူကို ေပးရမယ့္ information ေတြ message ေတြကို ေပးတယ္။ ေနာက္ တစ္ေန႔ၾကေတာ့ ေတာင္သူေတြနဲ႔အတူ ကြင္းဆင္းတယ္။ ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့ ကြင္းထဲမွာ ေတာင္သူ ေတြ ေတြ႔ေနၾကဟာ သူတို႔ျမင္ေနေပမဲ့ သူတို႔ဘာမွန္းမသိဘူး။ ဘာလုပ္ရမွန္းမသိဘူးဆိုတာ   ေတာင္သူေတြက ကြၽန္မတို႔ထက္ပိုၿပီးေတာ့ ကြင္းကို ကြၽမ္းက်င္တယ္။ သို႔ေသာ္ဘာမွန္းကိုမသိတာ။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ ေတာင္သူေတြနဲ႔ ကြၽန္မတို႔ ေဆြးေႏြးတာ ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့ ေတာင္သူေတြကို နည္းပညာေပးတယ္။ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္ၿပီးေတာ့ ဒီဥစၥာကို ဘယ္လိုနိမ္ႏွင္းရမလဲ ေပ့ါေနာ္။ အဲဒီဟာေလးလုပ္တဲ့အခါ ေတာ္ေတာ္ေလးေအာင္ျမင္ပါတယ္။

အဲလို ႏွစ္ရက္သင္တန္းမ်ဳိး ကြၽန္မတို႔ ေႏြတစ္ခါ မိုးတစ္ခါ ေဆာင္းရာသီပဲႏုတ္ခ်ိန္မွာ တစ္ခါလုပ္ပါတယ္။ ေနာက္ရာသီတစ္ ေလွ်ာက္ farmar free school ကေတာ့ တစ္ရာသီလံုးမွာ ၈ ႀကိမ္လုပ္တာရွင့္။ ၁၅ ရက္ျခား တစ္ႀကိမ္ ေပ့ါ။ ပထမတစ္ေန႔က အဲဒီလိုပဲ စာေတြ႔၊ ဒုတိယေန႔က်ေတာ့ ကြင္းလက္ေတြ႔ ကြင္းဟာကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ကြၽန္မတို႔ discus လုပ္တယ္။

သင္တန္းတစ္ႀကိမ္ကို ကြၽန္မတို႔ ေတာင္သူ ၃၀ ပဲ လုပ္တာ။ ေတာင္သူ ၃၀ ကို Group ေလးေတြခြဲၿပီးေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ အနီးကပ္ႀကီးၾကပ္တဲ့ ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ စနစ္တစ္က်  ေတာင္သူေတြကို   ေလ့က်င့္ေပးလိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီေတာင္သူေတြက ၀န္ထမ္းေလာက္ ကို နားလည္ တတ္ကြၽမ္းသြားတယ္။ သူ႔ရဲ႕စပါးသီးႏွံလည္း စပါးသီးႏွံနဲ႔ ဆိုင္လို႔ရွိရင္ ၀န္းထမ္းေလာက္ ကို တတ္ကြၽမ္းသြားတဲ့အခါၾကေတာ့ သူတို႔ သူ႔ရဲ႕ရြာမွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ ဦးေဆာင္ႏိုင္သြားတယ္။

ဒီပိုးမႊား ေရာဂါနဲ႔ ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္မို႔လို႔ရွိရင္ ေတာင္သူေတြက တစ္ခုခုဆိုရင္ ပိုးမွန္းမသိဘူး။ ပိုးမႊားေရာဂါလား မခြဲတတ္ဘူး။ မခြဲတတ္ေတာ့ သူတို႔ေတြက ေဆးဆိုင္သြားမယ္။   ေဆးဆိုင္ကလည္း ကိုယ့္ဆီေရာက္တဲ့ ေစ်း၀ယ္သူကို ျပန္မလႊတ္ခ်င္ဘူးေပ့ါေနာ္။ သင့္ေတာ္တဲ့ ေဆးေပမဲ့လည္း သြယ္၀ိုက္ၿပီးသင့္ေတာ္တဲ့ ေဆးေတြနဲ႔လည္း သူတို႔ေရာင္းတာေပ့ါ။ ဒါေပမဲ့ သင္တန္း ေသေသခ်ာခ်ာေပးထားၿပီးတဲ့ ေတာင္သူကေတာ့ အဲလိုမ်ဳိး မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ က်က်နနခြဲျခား တတ္မယ္။ ဒါပိုးသတ္ေဆးသံုးရမွာလား ဘက္တီးရီးယားေဆးသံုးရမွာလား ဒါမွမဟုတ္ရင္ ဒါအာဟာရ ျပႆနာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေဆးမသံုးရပဲနဲ႔ တစ္ျခားနည္းေတြ လုပ္ရမွာလား။ ေျမၾသဇာသံုးရမွာ လား အဲဒါေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ ခြဲျခားတတ္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ စနစ္တက်ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေဘးပတ္၀န္းက်င္က ေတာင္သူေတြလည္း ျပန္ၿပီးေတာ့ ေျပာလို႔ရပါတယ္။

ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး ပုသိမ္ခ႐ိုင္အတြင္းမွာ ရွိတဲ့ ေရက်ေနာက္စိုက္ လယ္သမားတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးျမေသာင္းကလည္း ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျဖစ္ေပၚခံစားရပံုမ်ားကို အခုလိုေျပာျပလာပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ လက္ရွိအေနအထားအရဆိုလို႔ရွိရင္ ကြၽန္ေတာ္ ဧက ၃၀ စိုက္ပ်ဳိးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိ ႏုိင္ငံေတာ္က ခ်မွတ္တဲ့ နည္းစနစ္ေတြနဲ႔ တစ္ခ်ဳိ႕ တစ္၀က္ပါသလို မိမိရဲ႕ မိ႐ိုးဖလာနဲ႔ပဲ မိမိလယ္နဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ စိုက္ပ်ဳိးရတဲ့ အေျခအေနလည္း ရွိပါတယ္။ ႏြားနဲ႔မႏိုင္တဲ့အတြက္ အျခားစက္ယႏၱရား ကိုလည္းပဲ အခုေခတ္ေပၚေနတဲ့ ဒိန္းေဒါင္းတို႔ ဂြန္ေဒါင္း ငွါးၿပီးေတာ့ ထြန္ယက္စိုက္ပ်ဳိးရပါတယ္။ ကြာျခားမႈပံုသ႑ာန္ကေတာ့ မိမိ၏ႏြားနဲ႔ တစ္ေန႔လုပ္ရတဲ့ လုပ္ငန္းတစ္ခုကို စက္နဲ႔ကေတာ့ နာရီ၀က္ အတြင္း ပီးစီးႏိုင္တဲ့အတြက္ စက္ယႏၱရားနဲ႔လုပ္ရတာကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ထိေရာက္မႈပိုရွိပါတယ္။ စိုက္ပ်ဳိးေရးနည္းပညာမ်ားကေတာ့ လာၿပီးေတာ့ သူတို႔ကေတာ့ တစ္ႏွစ္ကို ဒီေနရာမွာ ႏွစ္ထပ္ ေလးထပ္အျပင္ စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ရန္သူတို႔ လာေရာက္ၿပီးေတာ့ ပို႔ခ်ေပးပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စိုက္ပ်ဳိးတဲ့ေနရာမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ေျမအေနအထားအရ ေရႀကီးနစ္ျမဳတ္တဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာက တစ္သီးသာစိုက္လို႔ရတဲ့အတြက္ ယခုလက္ရွိ ျမင္ေတြ႔ေနရတာကေတာ့ ေရက် ေနာက္စိုက္စနစ္အျပင္ မိမိတို႔ရဲ႕ နည္းပညာနဲ႔ တစ္ခ်ဳိ႕လည္းပဲ စိုက္ပ်ဳိးပါတယ္။ အခုလက္ရွိအေနအထား အရ ေရက်ေနာက္စိုက္ စိုက္ပ်ဳိးေနရတဲ့အတြက္ မိမိရဲ႕ မိ႐ိုးဖလာအရ အထြက္ေကာင္းေအာင္ ႀကဲခင္းတစ္ခ်ဳိ႕ စိုက္ခင္းတစ္ခ်ဳိ႕နဲ႔ပဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရပါတယ္။

အခက္အခဲႀကံဳမႈကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီမိုးဦးက် ဆိုလို႔ရွိရင္ အခုလက္ရွိ အခ်ိန္မွာ ေနာက္ပိုင္း တစ္သီးထပ္မွီပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ဆိုလို႔ရွိရင္အခု ပထမတစ္ခါ မိုးဦးက် စိုက္ပ်ဳိးလိုက္ပါတယ္။   ေနာက္ေရတစ္ခါေလွ်ာ့သြားတဲ့အတြက္ ႀကဲခင္းတစ္ခါ ထပ္ၿပီးေတာ့ ႀကဲလိုက္ပါ တယ္။ ေနာက္ထပ္တစ္ခါ ဒုတိယေရ ထပ္မံၿပီးျမဳတ္တဲ့အတြက္ ႀကဲခင္းျမဳပ္သြားတဲ့အတြက္ အဲဒီ ႀကဲခင္းနဲ႔ စိုက္ခင္းေနရာကိုေတာ့ စပါးစိုက္လို႔ မမွီတဲ့အတြက္ အစားထိုး မတ္ပဲကို ထပ္မံၿပီးေတာ့ အစားထိုးစိုက္ပ်ဳိးရပါတယ္။

အမွန္တကယ္ ႀကီးထြားမႈအပိုင္းမွာေတာ့ ေျမၾသဇာ ျပည့္စံုေစျခင္း၊ ေရထိန္းေပးျခင္း၊ ပိုးမႊားအႏၱရာယ္ ကာကြယ္ျခင္းတို႔ကို စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္ေပးရပါတယ္။ အပြင့္၊ အသီး၊ ရင့္မွည့္တဲ့ ခူးဆြတ္တဲ့ အပိုင္းမွာေတာ့ ေျမၾသဇာအသစ္ထည့္ေပးျခင္း၊ ပိုးမႊားကာကြယ္ျခင္း၊ ရာသီဥတုဒဏ္ကို ခံႏိုင္ျခင္း၊ ေရထုတ္ျခင္း၊ ရိတ္သိမ္းနယ္ထုတ္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေပးရပါတယ္။ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး ကန္ႀကီးေတာင့္ၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ အမွတ္ (၅) ဓာတ္ေျမၾသဇာစက္႐ံုမွ ေရစုန္မ်ားထုတ္လုပ္မႈေၾကာင့္ လယ္ယာစိုက္ခင္းမ်ား ပ်က္စီေနတဲ့အေၾကာင္းကို လယ္သမားတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးျမေသာင္းကလည္း အခုလိုေျပာျပပါ တယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ယခုေတြ႔ႀကံဳေနရတဲ့အခက္အခဲကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေက်းရြာေဒသမွာရွိတဲ့ အမွတ္ (၅) ဓာတ္ေျမၾသဇာစက္႐ံုမွ ညစ္ညမ္းတဲ့ စြန္႔ပစ္ေရမ်ားဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ေတာင္သူလယ္သမား မ်ား လယ္ယာကြင္းေတြမွာ ထိခိုက္မႈ အင္မတန္မွ ဆံုး႐ံႈးမႈ တစ္ခါတစ္ရံ ေသေၾကပ်က္စီးတဲ့အထိ ျဖစ္ေပၚလာတယ္။

ဒီလိုပ်က္စီးမႈ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ဒီညစ္ညမ္းမႈ ထုတ္လႊတ္လိုက္တဲ့ အညစ္အေၾကး ေတြကို နည္းစနစ္မွန္မွန္နဲ႔  ႏိုင္ငံေတာ္မွ ေနၿပီးေတာ့ ထုတ္ေပးမယ္ စနစ္က်က် ဒီေရလႊတ္ေျမာင္းမ်ား လုပ္ေပးမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိမယ္လို႔ ခံယူပါတယ္။

အခုအခါမွာဆိုရင္ေတာ့ ေတာင္သူလယ္သမားအမ်ားစုဟာ စက္မႈလယ္ယာကို ကူးေျပာင္းေနၾက ၿပီ္ျဖစ္ေပမဲ့ ေခတ္မွီစက္မႈလယ္ယာအတြက္ကိုေတာ့ အခ်ိန္ယူေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ကို ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူ ဦးစိန္ေမာင္ျမင့္က အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

စနစ္တက်လယ္ယာေျမ ေဖာ္ေဆာင္မူကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အားနည္းပါေသးတယ္။ တစ္ၿမိဳ႕နယ္ မွ တစ္ရာ၊ ႏွစ္ရာေလာက္ပဲ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ စက္ကိရိယာသံုးစြဲမႈ အပိုင္းကေတာ့ တစ္တိုင္းလံုးအေနနဲ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တိုးတက္ေနတဲ့အေနအထားရွိပါတယ္။ ဥပမာျဖင့္ ထြန္ယက္ ေရးကိစၥမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဒီသမ၀ါယမ လုပ္ငန္းထဲကေကာ စက္မႈလယ္ယာက လုပ္ငန္းကေကာ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကေကာ အရစ္က်စနစ္နဲ႔ စက္ေတြထုတ္ေပးထားတာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားပါ တယ္။ ေတာင္သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ စက္ကရိယာကိုပဲ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ အပိုင္းေတာ့ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အခုနလို ျပည့္၀တဲ့ စက္မႈလယ္ယာစနစ္ႀကီးေတာ့ မေရာက္ေသးပါဘူး။

အခုနေျပာတဲ့ စနစ္က်လယ္ေျမေတြ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မယ္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လက္ရွိက ေရသြင္းေျမာင္းေတြ ေရထုတ္ေျမာင္းေတြ စနစ္တက်မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အထြက္ ႏႈန္းေတြကလည္း နည္းနည္းေလး နည္းေတြတာရွိတယ္။ တကယ္လို႔သာ ဒီစနစ္တက် လယ္ယာေျမဆိုတာ အထြက္ႏႈန္းလယ္ပယ္ေတြ ညီမယ္ ေရသြင္းေျမာင္းေတြ ေရထုတ္ေျမာင္းေတြ ရွိမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းလာမယ့္ အေနအထားရွိပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ တုိင္းရဲ႕ေရေျမ သဘာ၀အရ ကြၽန္ေတာ္တို႔က နိမ့္လိုက္ျမင့္လုိက္နဲ႔ ေရထဲမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ရွိေနတဲ့ အတြက္ ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီလိုမ်ဳိး စနစ္တက်လယ္ယာေျမ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ျမင့္ေနတဲ့ေနရာေတြက လမ္းနဲ႔နီးတဲ့ေနရာေတြက နိမ့္ေနတယ္၊ လမ္းနဲ႔ေ၀းတဲ့ ေနရာေတြက ျမင့္ေနတယ္။ ဒီေနရာေတြမွာ ကုန္ထုတ္လမ္းမရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အဲဒီက ဟာေလးေတြကေတာ့ နည္းနည္း အခက္အခဲ ရွိတဲ့အပိုင္း ရွိပါတယ္။

အဲဒီအပိုင္းေတြမွာေတာ့ အခုနက စနစ္တက်လယ္ယာေျမေတြ ေဖာ္ေဆာင္ေပးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါေတြက ပိုေကာင္းလာမယ့္အေနအထားပါ။ ေတာင္သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေတာ့ စက္ကိရိယာနဲ႔ သံုးစြဲတာနဲ႔ ပံုမွန္သမ႐ိုးက် ႏြားနဲ႔လုပ္တာနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၆၅၊ ၇၀% ေလာက္အထိကေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတာ့ စက္ကိရိယာအပိုင္း သံုးစြဲေနတာေတာ့ ရွိပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စိုက္ပ်ဳိးေရးကို အဓိကထားတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တာနဲ႔အညီ လယ္ယာက႑ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ စိုက္ပ်ဳိးေရးပညာရွင္မ်ားနဲ႔အတူ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အားေပးကူညီမႈ   ေတာင္သူလယ္သမားႀကီးမ်ားရဲ႕ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈနဲ႔ သက္တမ္းတိုစပါးမ်ဳိးမ်ား၊ စိုက္က္စပါးမ်ဳိးမ်ားကို ဦးစားေပး စိုက္ပ်ဳိးျခင္းျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ ျပည္တြင္း၀မ္းစာ ဖူလံုေစ႐ံုသာမက   ႏိုင္ငံျခား၀င္ေငြကိုပါ ရရွိေစတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရး က႑အားထုတ္မႈဟာ အလြန္အက်ိဳးမ်ားလွပါတယ္ခင္ဗ်ား။