လူသား၏အမိန္႔မ်ားကို မလုပ္ႏိုင္ဘူးဟု ျငင္းဆန္သည့္စက္႐ုပ္ကို သုေတသီမ်ားတီထြင္

.

၀ါရွင္တန္၊ ႏို၀င္ဘာ -၂၇ ။         ။ Tufts တကၠသိုလ္မွ သုေတသနပညာရွင္မ်ားသည့္ စက္႐ုပ္မ်ားကို ယခင္က မၾကားဖူးခဲ့သည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို လုပ္ေဆာင္ေစႏိုင္မည့္ ယႏၱရားစနစ္ကို တီထြင္ခဲ့ ၾကသည္ဟုဆိုသည္။ ယင္းမွာ လူသားတုိ႔၏ အမိန္႔မ်ားကို ‘မလုပ္ဘူး (No)’ဟု ေျပာၾကားကာ မလိုက္နာဘဲေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

Tufts တကၠသိုလ္ လူ-စက္ရုပ္ တုန္႔လွယ္ဆက္ဆံမႈ ဓာတ္ခြဲခန္းမွ ေဂၚဒန္ ဘရစ္ႏွင့္ မက္သီးရပ္ ရွက္တို႔ႏွစ္ဦးက လြန္ခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္က ၀ါရွင္တန္ဒီစီတြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ လူ-စက္႐ုပ္ တုံ႔လွယ္ ဆက္ဆံမႈအတြက္ ဥာဏ္ရည္တုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ၄င္းတို႔၏ သုေတသနကို အဆိုျပဳတင္သြင္းရာတြင္ လူသားထံမွ တိုက္႐ိုက္အမိန္႔မ်ားကို မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ ျငင္းပယ္ရမည္ကို စက္႐ုပ္မ်ားအား သင္ၾကားေပးရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေသးစိတ္ေဖာ္ျပထားသည္ဟု ဆိုသည္။

2001: A Space Odyssey ထဲမွ မနာခံေသာ ဥာဏ္ရည္တု HAL 9000 ကို တုပထားသည့္ ‘၀မ္းနည္းပါတယ္။ ငါ မလုပ္ႏိုင္ဘူး (Sorry, I can’t do that)’ဟု နာမည္ေပးထားသည့္ ၄င္းတို႔၏ စာတန္းမွာ ေဖာ္ျပခ်က္အေျခအေနမ်ားအေပၚတြင္ အေျခခံထားျခင္းျဖစ္ၿပီး လုပ္ငန္းတာ၀န္ကို နားလည္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေစရန္အတြက္ ေမးခြန္းမ်ား ေမးသည္ဟု ဆိုသည္။

ဘရစ္ႏွင့္ ရွက္တို႔ စက္ရုပ္မ်ားအတြက္ အႀကံျပဳထားသည့္ ေဖာ္ျပခ်က္အေျခအေနမ်ားမွာ

၁. အသိ- Xကို ဘယ္လုိလုပ္ရသလဲဆိုတာ သိလား။

၂.စြမ္းရည္- ငါဟာ ရုပ္ပိုင္းအရ Xကို လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိသလား။ ငါဟာ Xကို ရုပ္ပိုင္းအရ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ပံုမွန္အေနအထားမွာ ရွိလား။

၃.ရည္မွန္းခ်က္ဦးစားေပးႏွင့္ အခ်ိန္ကိုက္မႈ- ငါဟာ အခု Xကို မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္ႏိုင္ရဲ႕လား။

၄.လူမႈေရးအခန္းက႑ႏွင့္ တာ၀န္၀တၱရား - ငါဟာ Xကို လုပ္ဖို႔အတြက္ ငါ့ရဲ႕လူမႈေရးအခန္းက႑အေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ တာ၀န္၀တၱရား ရွိလား။

၅.စံခြင့္ျပဳခ်က္ - ငါ Xကို လုပ္လိုက္လို႔ စံစည္းမ်ဥ္းေတြကို ခ်ဳိးေဖာ္ရာမ်ား က်ေနမလား။
သုေတသီမ်ားက ရွင္းျပသည့္ ဗြီဒီယိုနမူနာထဲတြင္ လူက ေရွ႕ဆက္ေလွ်ာက္ရန္ ေျပာေနေသာ္လည္း စက္ရုပ္ကမူ စားပြဲအစြန္းမွ ျပဳတ္က်မည္စိုးေသာေၾကာင့္ အမိန္႔ကို ျငင္းဆန္ေနပံုကို ရိုက္ျပထားသည္။
‘လူသားက ျပဳတ္က်ရင္လည္း ဖမ္းထားမယ္လို႔ ရွင္းျပရင္ေတာ့ စက္ရုပ္က စားပြဲအစြန္းအထိ ေလွ်ာက္ပါလိမ့္မယ္ဟု သုေတသီမ်ားက ေျပာသည္။