အိႏၵိယႏုိင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားႏွင့္ ျမန္မာအတြက္ အသံုးဝင္မည့္အခ်က္မ်ား ေဆြးေႏြး

.

ဓာတ္ပံု-သူရ
 

ေနျပည္ေတာ္(စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္၊ ၂၀၁၈ခုႏွစ္)။           ။ အိႏၵိယႏုိင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အသံုးဝင္မည့္ အခ်က္မ်ားဆိုင္ရာ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲကို ေနျပည္ေတာ္ရွိ Park Royal ဟိုတယ္တြင္ စက္တင္ဘာ ၁၀ရက္၊ ညေနပိုင္းက က်င္းပခဲ့သည္။

အဆိုပါ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အိႏၵိယသံအမတ္ႀကီး Mr. Vikram Misri ၊ IDEA မွ ဥပေဒႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ Mr. Sumit Bisariya ၊ Indian Administrative Service မွ ဒါ႐ိုက္တာ Mr.Shakti Sinha ႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္မွ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာခံ႐ံုး အဖြဲ႔ဝင္ေဟာင္း ဦးျမသိန္းႏွင့္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ဥပေဒဘာသာရပ္ ပါေမာကၡ ေဒၚခင္မာရည္တို႔က ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ခံု႐ံုးအဖြဲ႔ဝင္မ်ား၊ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုးမွ တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္မွ တာဝန္ရွိသူမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အိႏၵိယသံအမတ္ႀကီး Mr. Vikram Misri က “အိႏိၵယဖြ႔ဲစည္းပံုမွာဆိုရင္ အပိုဒ္ ၄၅၀ ေလာက္ပါပါတယ္။ ႏွစ္ ၇၀ အမွာျပင္ဆင္ခ်က္ အႀကိမ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ပါ တယ္။ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ ရွိေၾကာင္းကို ေျပာခ်င္တာပါ။ အိႏိၵယဖြဲ႔စည္းပံုမွာ အပိုင္ ၄၅၀ ထဲမွာ ဖယ္ဒရယ္ဆို တဲ့ စကားလံုးတစ္လံုးမွ မပါဘူးလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အိႏိၵယႏိုင္ငံက လက္ေတြ႔မွာ ဖယ္ဒရယ္အျဖစ္ဆံုး ပါ။ အိႏိၵယဖြဲ႔စညး္ပံုၾကမ္းဥပေဒဟာ အႀကိမ္မ်ားစြာျပင္ဆင္ခဲ့တယ္။ ဒီအခ်က္ကိုၾကည့္ရင္လည္း ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒဟာ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရွိတာကို ေတြ႔ႏုိင္တယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

အိႏိၵယႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပင္ဆင္းနည္း ၃နည္းျဖင့္ျပင္ဆင္ႏိုင္ၿပီး အခ်ိဳ႔အခ်က္မ်ားကို အထက္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ေပါင္း၏ ဆႏၵမဲ သံုးပံုႏွစ္ပုံျဖင့္ ျပင္ဆင္ႏိုင္သည့္အျပင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား၏ ရာႏႈန္းတစ္၀က္ေက်ာ္ျဖင့္လည္း ျပင္ဆင္ႏိုင္ေၾကာင္းလည္း သံအမတ္ႀကီးက ရွင္းျပသည္။

“တတိယနည္းလမ္းကေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕ကလည္းအံ့ၾသၾကတယ္။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ သာမန္မဲအမ်ားစုနဲ႔ ျပင္ႏိုင္ တယ္။ ဥပမာ- လစာတိုးတာမ်ိဳး။ ျပည္နယ္ေတြကအထက္လႊတ္ေတာ္ကို ဖ်က္သိမ္းတာမ်ိဳးဆိုရင္ ရိုးရိုးမဲအမ်ားစု နဲ႔လုပ္လို႔ရတယ္” ဟု ၎က ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္သည္ မ်ားစြာ အေရးႀကီးၿပီး ေျပာင္းလြယ္၊ ျပင္လြယ္ျဖစ္ရန္ လိုအပ္သည္ဟု လည္း Mr. Sumit Bisariya က ေဆြးေႏြးသည္။

“ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုတာ ျပင္ရခက္ဖို႔လည္းလိုတယ္။ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ျဖစ္ဖို႔လည္းလိုတယ္။ ဒါမွ မ တူညီ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ေခတ္အသီးသီးမွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက လိုက္ေျပာင္းလဲႏိုင္မွာ”  ဟု ၎က ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ “သိပ္ၿပီး ေျပာင္းလြယ္၊ ျပင္လြယ္ ျဖစ္သြားရင္လည္း မေကာင္းဘူး။ အဓိပၸာယ္ မရွိဘူး ျဖစ္သြားတတ္တယ္။ ခဏ ခဏ ျပင္ရင္ ပံုမွန္ဥပေဒလို ျဖစ္သြားတယ္။ အာဏာရွိတဲ့သူေတြကလည္း ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို လိုက္နာရမယ္လို႔ မရွိေတာ့ဘူး။ သူတို႔ အာဏာတည္ၿမဲေရးအတြက္ အလြဲသံုးတာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ သူတို႔ရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ ဖြဲ႔စည္းပံုေတြျပင္ဆင္တဲ့နည္းလမ္းေတြ သံုးတာမ်ိဳး။ ဥေရာပဒီမိုကေရစီေတြမွာ ဒီအတိုင္းပဲ။ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္တယ္။ သူတို႔အာဏာ တည္ၿမဲေအာင္၊ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္း မသြားႏိုင္ေအာင္ ျပင္ဆင္တာေတြ၊ လုပ္လာတာေတြ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို သိရွိရျခင္းေၾကာင့္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္တြင္ ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ ျပည္နယ္ေထာင္စုႏုိင္ငံထူေထာင္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ မ်ားစြာ အက်ိဳးရွိသည္ဟု ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၊ ဥပေဒၾကမ္းပူးေပါင္းေကာ္မတီဝင္ျဖစ္သူ၊ မြန္ျပည္နယ္၊ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)မွ ေဒၚႏြယ္ႏြယ္ေအာင္က ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီးတြင္ ေျပာသည္။

ေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ နမ့္ဆန္မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးဝင္းထူးကလည္း “သူတို႔ဆီမွာ ျပည္နယ္ေတြ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ ရွိတယ္။ အရင္တုန္းက ၁၄ျပည္နယ္ကေန အခု ၂၉ျပည္နယ္ ရွိလာတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံအတြက္ အမ်ားႀကီး အေထာက္အကူျဖစ္ေစတယ္ဆိုတာကို သြားေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက လူနည္းစုအေပၚမွာ သူတို႔(အိႏၵိယ)က အမ်ားႀကီး လုပ္ေဆာင္ေပးတယ္ ဆိုတာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ထပ္ တစ္ခုက ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရေတြ ၾကားထဲမွာ အာဏာခြဲေဝမႈေတြ၊ အခြန္ခြဲေဝမႈေတြ၊ သယံဇာတခြဲေဝမႈအပိုင္းေတြကလည္း အေတာ္ စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။

အဆိုပါ ေဆြးေႏြးပြဲကို အိႏၵိယသံ႐ံုးႏွင့္ IDEA တို႔ ဦးေဆာင္က်င္းပျခင္းျဖစ္ၿပီး Mizzima Media က မီဒီယာပါတနာ အျဖစ္ ပူးေပါင္းပါဝင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။