အိႏၵိယ-ျမန္မာ နယ္စပ္ဂိတ္ဖြင့္လွစ္လိုက္ျခင္းက Act East မူ၀ါဒ အသက္၀င္လာမႈကို ျပသေနဟု ဆို

.

ျမန္မာႏွင့္ အိႏၵိယအေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းကုိ ခ်ိတ္ဆက္သြယ္ထားသည့္ ႏိုင္ငံတကာ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ဂိတ္တစ္ခု ၂၀၁၈ ၾသဂုတ္လမွာ ဖြင့္လွစ္လိုက္ျခင္းက အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွႏွင့္ ေတာင္အာ႐ွေဒသတို႔ အၾကား လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖဳိးေရး ဆိုင္ရာ အေရးပါသည့္ ေအာင္ျမင္မႈတစ္ခုကုိ ညႊန္ျပေနလ်က္ရွိသည္။

မဇၩိမ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးစိုးျမင့္သည္ မၾကာေသးခင္က ယင္း သမုိင္း၀င္ ဖြင့္လွစ္မႈ ဆုိင္ရာ အခမ္းအနားမ်ားတြင္ ပါ၀င္တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာမွ အိႏၵိယ မဏိပူရ္သို႔ ကုန္းလမ္းျဖင့္ ျဖတ္ေက်ာ္ကာ ၾသဂုတ္ ၁၉ ရက္က Impact TV India ႐ုပ္သံ ထုတ္လႊင့္မႈ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ရပ္တြင္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခဲ့သည္။

Imphal တြင္ ၾသဂုတ္လ ၁၉-၂၀ ၌ က်င္းပခဲ့သည့္ အိႏၵိယ-ျမန္မာ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ အစီအစဥ္မ်ား အရ မဏိပူရ္ႏွင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး ဆိုင္ရာ အလားအလာမ်ားဆိုင္ရာ   ႏိုင္ငံသားမ်ား ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ရပ္လည္း ယခု အစည္းအေ၀းမ်ားတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္ကိုင္းတုိင္းေဒသႀကီး ႏွင့္ အိႏၵိယ  မဏိပူရ္ တို႔အၾကား ခ်ိတ္ဆက္သြယ္ထားသည့္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ဂိတ္ကေနတဆင့္ ႏွစ္ဘက္ ႏိုင္ငံသားမ်ားအေနျဖင့္ ပတ္စ္ပို႔၊ Visa passage တို႔ႏွင့္ နယ္စပ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္သြားလာခြင့္ ရရွိမည္ ျဖစ္သည္။

ယင္းသည္ အိႏၵိယ-ျမန္မာ ေကာ္ရစ္ဒါ၏ လက္ေတြ႕က်သည့္ သ႐ုပ္သကန္တစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ အၾကား စႀကၤန္ေကာ္ရစ္ဒါေၾကာင့္ ယခု ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ အပုိင္းကုိ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ေျပာင္းလဲသြားေစႏိုင္႐ံုသာမက ေတာင္အာ႐ွ ႏွင့္ အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွအၾကား အခ်ိတ္အဆက္မ်ားကိုပါ ေျပာင္းလဲသြားေစႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအျပင္ အိႏၵိယ-တ႐ုတ္ ကုန္သြယ္ေရးအတြက္မွာမူ ဟိမ၀ႏၱာ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းစာပါက ယင္းသည္ ပိုမိုလြယ္ကူေသာ ကုန္းလမ္းေၾကာင္းတစ္ခု ျဖစ္လာေစမည္ျဖစ္သည္။

Impact TV Show ၏ panelists မ်ားျဖစ္ၾကေသာ Act East Policy က်င့္သံုးေရးဆိုင္ရာ State Level ေကာ္မတီမွ convenor ျဖစ္သည့္ RK. Shivachandra ၊ Business Excellence Group (BEG) မွ အတြင္းေရးမွဴး Hero Thokchom ႏွင့္ မဇၩိမ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးစိုးျမင့္တို႔က ႏိုင္ငံတကာ နယ္စပ္ဂိတ္ ဖြင့္လွစ္ျခင္း၏ ေခတ္မီဆန္းသစ္သည့္ သေဘာသဘာ၀ကို အေလးေပးေျပာၾကားသြားၾကသည္။
ယင္းကို  Look East Policy မွ Act East Policy သို႔ ေျပာင္းလဲက်င့္သံုုးလုပ္ေဆာင္လာခဲ့သည့္ အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နာရင္ျဒာ မိုဒီ၏ Vision ကေန ရရွိလာသည့္ အသီးအပြင့္ ရလဒ္တစ္ခုအေနျဖင့္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားဘက္က ႐ႈျမင္ၾကသည္။ ယင္း၏ လက္ေတြ႕က်သည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေျခလွမ္းမ်ားေၾကာင့္ ယခုအခါ ျမန္မာႏွင့္ အိႏၵိယအၾကား ဆက္သြယ္ေရးကို တုိးတက္ေစ႐ံုသာမကာ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္ ေတာင္အာ႐ွအၾကား ဆက္သြယ္မႈကိုပါ ကူညီတုိးတက္ေစခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

အိႏၵိယ၏ မူ၀ါဒ ႏွစ္ခုအၾကား ျခားနားခ်က္ကို ယခုအခါ ျပည္သူေတြ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း RK. Shivachandra က ေျပာသြားသည္။

“ ၿပီးခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္မွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေရွ႕ဘက္ကိုပဲ ေမွ်ာ္ၾကည့္ေနခဲ့ၾကတာပါ၊ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕က်တဲ့ ဘာတစ္ခုမွ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး၊ တစ္ခါတစ္ရံ လူေျပာမသန္ လူသန္မေျပာ ဆိုတာမ်ဳိးေပါ့” ဆိုၿပီး ၎က TV Show ကုိ ေျပာသည္။

အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အေနျဖင့္ ေမွ်ာ္ၾကည့္႐ႈျခင္းကို လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္မႈအျဖစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့ေၾကာင္း၊ ၎အေနျဖင့္ မၾကာေသးခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယခုအခါ နယ္စပ္မွာ ပြင့္သြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။

မဇၩိမ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးစိုးျမင့္ကလည္း အိႏၵိယ-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးႏွင့္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရး အေပၚ လြန္စြာ စိတ္ပါ၀င္စားေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ခဲ့သည္။

“ အိႏၵိယ-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ ဒီကိစၥအေပၚ ကၽြန္ေတာ္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာအေပၚ ထားတဲ့ အိႏၵိယရဲ႕မူ၀ါဒပိုင္းအေပၚမွာေပါ့၊ အဲဒီမွာ အိႏၵိယရဲ႕ Look East မူ၀ါဒကို ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႕ခဲ့တယ္၊ ခုေတာ့ အိႏၵိယရဲ႕ Act East မူ၀ါဒကို ေတြ႕ေနရပါၿပီ၊ ေသခ်ာတာကေတာ့ တက္ၾကြတဲ့ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္မႈေတြ၊ တက္ၾကြတဲ့ အားေပးမႈေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ျမင္ထားၾကပါၿပီ၊ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုးက ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဆီကေနေပါ့၊ ၂၀၁၇ ထဲမွာ မဏိပူရ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လာလည္တာကို ကၽြန္ေတာ္ အမွတ္ရမိပါေသးတယ္၊ အဲဒီတုန္းက ဒီ ႏိုင္ငံတကာနယ္စပ္ကို ဖြင့္လွစ္ဖို႔ကိစၥ သူေျပာသြားခဲ့ပါေသးတယ္၊ ခုေတာ့ ဒီ နယ္စပ္ဂိတ္ကုိ ဖြင့္လွစ္လိုက္ၿပီေပါ့” ဆိုၿပီး ၎က ေျပာသြားသည္။

ယခုလို နယ္စပ္ဖြင့္လွစ္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ စီးပြားေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈပိုင္းမွာ အလားအလာေတြ အမ်ားႀကီး ျမင္ခဲ့ရေၾကာင္း BEG အတြင္းေရးမွဴး Hero Thokchom ကလည္း ေျပာသြားသည္။

“Structure တစ္ခုကုိ ဘယ္လုိတိုးတက္ေအာင္ လုပ္မလဲဆိုတာကိုပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မွန္မွန္ကန္ကန္ အစီအစဥ္ဆြဲႏိုင္ၿပီ ဆိုရင္ပဲ ဒါက ႀကီးမားတဲ့ ေျခလွမ္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္၊ ၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈေတြ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္” လို႔ ၎က ေျပာသြားသည္။

လက္ေတြ႕က်မႈတစ္ခုအေနနဲ႔ သက္ဆုိင္ရာေဒသလယ္ဗယ္မွာ ဆက္သြယ္ေရးေတြ ပိုမို တုိးတက္လာေတာ့မယ္လို႔ ဦးစုိးျမင့္က ေျပာသည္။

“ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုမ်ိဳး လက္ေတြ႕က်တဲ့ အရာေတြကို ေ႐ွ႕ဆက္သြားေနတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမင္ေတြ႕ထားရပါတယ္၊တုိးတက္မႈေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ထားရပါတယ္၊ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ လုပ္စရာေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီး ရွိပါေသးတယ္၊ ဒါေပမယ့္လည္း ဒီကေန႔ ဒီအဆင့္ကို ေရာက္လာတာကိုပဲ ကၽြန္ေတာ္ တကယ္ ၀မ္းသာမိပါတယ္၊ ကၽြန္ေတာ့္လို႔ ရန္ကုန္က လူေတြ ဆိုရင္လည္း တမူးနယ္စပ္ထိ လာမယ္၊ မနက္ျဖန္မွာ ေဒလီ ကို ဘတ္စ္ကားနဲဲ႔ သြားလို႔ရမယ္၊ ဆိုေတာ့ ဒီအဆင့္ကုိ ေရာက္လာတာကိုပဲ ကၽြန္ေတာ္ တကယ္ပဲ ၀မ္းေျမာက္မိေနပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။

 ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔သည့္ လယ္ဗယ္တစ္ခုအရ ဆိုပါက ယခု နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ဂိတ္ဖြင့္လွစ္လိုက္ျခင္းက အာ႐ွေဒသတြင္ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈဆုိင္ရာ ေခတ္သစ္တစ္ခုကို ဖြင့္လွစ္ျပသလိုက္ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

“ ျမန္မာက အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္၊ အိႏၵိယအတြက္ကေတာ့ ဒါက Act East ေပါ့၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ကေတာ့ Act West ေပါ့ ၊ ဒါက ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ အရမ္း အေရးႀကီးပါတယ္၊ ဒါက အရမ္းႀကီးတဲ့ေစ်းကြက္တစ္ခုပါ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အနားမွာ လူဦးေရ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလီယံ ရွိ ေစ်းကြက္ရွိေနတာပါ” ဆိုၿပီး ဦးစုိးျမင့္က ေျပာသည္။

“ ဒါေပမယ့္ ဒီ နယ္စပ္ဖြင့္တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာတာက ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံတည္းအတြက္တင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ျမန္မာဆိုရင္လည္း အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္တယ္၊ ေဘးနားမွာလည္း တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံ ရွိတယ္၊ ဒီေတာ့ တ႐ုတ္ဆီကေန ကုန္စည္ပစၥည္းေတြ ပိုပို ၀င္ေရာက္လာတာကုိ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမင္ရပါလိမ့္မယ္၊ ျမန္မာကို ျဖတ္ၿပီး အိႏၵိယဆီကုိေပါ့၊ ဒီလိုပဲ အိႏၵိယပစၥည္းေတြကလည္း ျမန္မာကို ျဖတ္ၿပီး တရုတ္နဲ႔ အျခား အာဆီယံ ႏိုင္ငံေတြဆီ သြားလာကူးသန္းတာေတြ ျမင္ရဖို႔ ရွိပါတယ္” ဆိုၿပီး ၎က ထပ္ေလာင္းေျပာသည္။

အာ႐ွတြင္ အဓိက အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚေနၿပီး လူႏွင့္ ကုန္စည္ ကူးသန္းျဖတ္သန္းမႈတြင္ တုိးတက္မႈမ်ား ျမင္ေတြ႕ထားရသည္။ ထြက္ေပၚလာသည့္ တုိးတက္မႈ ရလဒ္မ်ားအရ အုပ္စု သံုးခုျဖစ္သည့္ အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံံမ်ားအေနျဖင့္ အတားအဆီးမ်ား ေလ်ာ့က်ၿပီး ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးပိုင္း တုိးတက္လာသည္ကို ေတြ႕ျမင္ထားရသည္။

ေဒသတြင္ ျဖစ္ေပၚေနသည္မ်ားအေပၚ မဇၩိမ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္က ေက်နပ္ေပ်ာ္႐ႊင္ေနခဲ့သည္။

“ လာမယ့္ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာလည္း ဒီလိုမ်ဳိး တုိးတက္မႈ ေတြအမ်ားအျပား ကၽြန္ေတာ္ တို႔ ျမင္ရပါဦးမယ္၊ ဒီ ေဒသတြင္း ဆက္သြယ္ခ်ိတ္ဆက္မႈက တိုးတက္မႈေတြ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြကို တြန္းပို႔ေပးပါလိမ့္မယ္၊ ဒါ့အျပင္ လူေတြ တစ္ေနရာကေန တစ္ေနရာကို သြားလာၾကတာ၊ လြတ္လပ္စြာ သြားလာၾကတာကို ျမင္ရပါလိမ့္မယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။

၎ မွတ္ခ်က္ျပဳသည့္အတုိင္း ၾသဂုတ္ ၈ ရက္မွ  စၿပီး ျမန္မာႏွင့္ အိႏၵိယအၾကား  ျပည္သူေတြ ပိုမိုလြယ္ကူစြာ သြားလာေနၾကၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဒသတြင္း အက်ဳိးေက်းဇူးရၿပီး ဆက္စပ္လႊမ္းၿခံဳေနသည့္ မဟာအစီအစဥ္ႀကီးတစ္ခု၏ ပထမေျခလွမ္းတစ္ရပ္ ကို လွမ္းလိုုက္ႏိုင္ၿပီဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။