ယံုၾကည္မွုရွိရွိနဲ႔ အလွဆံုးၿပံဳးျပလိုက္ပါ

.

ေရးသားသူ Nay Thit

ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

တစ္ကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရးလို႔ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ သြားက်န္းမာေရးကိုလည္း ေမ႕ထားလို႕ မရပါဘူး။ မ်က္ႏွာရဲ႕ အၾကည္ဓာတ္ဆိုရာမွာ အျပံဳးက အဓိက အေရးအပါဆုံးပါ။ အလွဆုံးျပဳံးႏိုင္ဖို႕ သန္႕ရွင္းေနတဲ႕သြားနဲ႕ ၊ ေဖာ္ေရြတဲ႕ စကားေတြဆိုႏိုင္ဖို႕ အနံ႔ ဆိုးကင္းစင္တဲ႕ ခံတြင္းသန္႔ရွင္းေရးက အေရးၾကီးပါတယ္ ။ ခံတြင္းနံ႕ဆိုးရြားေစတဲ႕ အခ်က္ေတြထဲမွာ သြားပိုးေပါက္​ေတြ၊ သြားဖုံး၊ မသန္​႔ရွင္​းတဲ့ သြားခ်ိဳးနဲ႔ ​ေက်ာက္​​(bacterial plaque;calculus)​ေတြ​ေၾကာင္​့ဆိုတာ အဓိက အခ်က္​​ေတြပါပဲ။ အဲ့ဒီ သြားပိုးေပါက္ေတြထဲမွာရွိတဲ႕ ဘက္တီးရီးယားေတြကေန အနံ႔ဆိုး(Gas)​ေတြကို ျဖစ္ေပၚေစတာပါ။ သြားပိုးစားတာကို ​ေဆးဘက္​ဆိုင္​ရာ အ​ေခၚ​အ​ေဝၚအရ​ေတာ့         သြားေဆြးေျမ႕ပ်က္စီးတဲ့ ေရာဂါ (Dental caries or Tooth Decay) လို႔​ေခၚပါတယ္​။

ျဖစ္ၿပီးမွ ကုသတာထက္ ကာကြယ္ဖို႕ သတိျပဳပါ။

သြားေဆြးေျမ႕ေရာဂါ ဆိုတာက ကူးစက္တတ္တဲ့ ဘက္တီးရီးယားပိုးမႊားေတြကေန ထုတ္လႊတ္တဲ႕ အက္စစ္ တစ္မ်ိဳး (Lactic Acid ) ေၾကာင့္ သြားပိုးေပါက္ေတြ ျဖစ္တာ ၊ သြားေဆြးေျမ႕ပ်က္စီးတာေတြကို ေခၚတာပါ။  သြားပိုး​ေကာင္​​ေတြက သြားကို စားသြားတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး​ ။ အဏုၾကည္​႔မွန္​​ေျပာင္​းနဲ႔ ၾကည္​႔မွ ျမင္​ရတဲ့ ဘက္​တီးရီးယား ပိုးမႊား​ေတြ(Mutans Streptococci, Streptococcus Sobrinus,Lactobacilli ) နဲ႔ သၾကားဓာတ္၊ ကစီဓာတ္​(carbohydrate,sugar) တို႔ ဓာတ္​ျပဳရာက ျဖစ္​လာတဲ့ (lactic acid) တစ္​မ်ိဳး​ေၾကာင္​့ ျဖစ္​ပြားတာပါ။ လူတစ္ေယာက္က ပုံမွန္အားျဖင္႔ေတာ့ သြားပိုးစားေနတာကို သတိထားမိေလ႕မရွိပါဘူး။ အစကနဦး လကၡဏာအျဖစ္ သြားရဲ႕မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ ေျမျဖဴခဲေရာင္ အစက္ကေလး(chalky white)အေနနဲ႕ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။  အဲ့ဒီလိုျဖစ္ေပၚလာတာက   ေၾကြလႊာေပၚက ဖြဲ႕စည္းထားတဲ႕ ဓာတ္သတၱဳေတြ(minerals)ေတြဆုံးရွံဴးၿပီး သြားပိုးေပါက္ ျဖစ္ေပၚလာေစဖို႕ အစပ်ိဳးတာပါပဲ။ အျဖဴေရာင္ကေန အညိဳေရာင္၊ အညိဳေရာင္ကေန တျဖည္းျဖည္း        သြားပိုးေပါက္(Cavity ) အျဖစ္ကို ေျပာင္းလဲလာပါတယ္။အဲ့ဒီလို သြားပိုးေပါက္မျဖစ္ခင္ကာလမွာ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ရင္ေတာ႔သြားပိုးစားတာကိုရပ္တန္႔နိုင္ပါတယ္။ ကာကြယ္ျခင္းက ကုသျခင္း ထက္ပိုေကာင္းတယ္ ဆိုတဲ႕အတိုင္း သြားနဲ႕ခံတြင္းသန္႕ရွင္းေရးကို တစ္ေန႔ ၂ ၾကိမ္ အနည္းဆုံးျပဳလုပ္သင္႕ပါတယ္။ မနက္စာစားၿပီး    တစ္ၾကိမ္ ၊ ညအိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာတစ္ၾကိမ္ သြားတိုက္ရပါမယ္။ အစာအစားၿပီးတိုင္း ပလုတ္က်င္းတာ ၊ ခ်ိဳၿပီးေဆးကပ္တဲ႕ အစားအစာေတြကို ေလွ်ာ႕စားတာ၊ သြားၾကားအစာညပ္တဲ႕အခါ သြားၾကားထိုးတံ အသုံးမျပဳဘဲ ၊ သြားၾကားအတြင္းသန္႔ရွင္းေပးတဲ့ၾကိဳး (Dental floss)ေတြကိုသုံးေပးတာ စတဲ႕နည္းေတြနဲ႕ ခံတြင္းသန္႕ရွင္းေရးကို ဂရုျပဳသင္႕ပါတယ္ ။ ကြမ္းစားျခင္းနဲ႕ ေဆးလိပ္ေဆးရြက္ႀကီးေသာက္သုံးျခင္းေတြကို လည္း သြားက်န္းမာေရးအတြက္ ေရွာင္ၾကဥ္သင္႕ပါတယ္။ သြားနဲ႕ခံတြင္း သန္႕ရွင္းေရး အားနည္းတဲ႕အခါ ၊ သြားပိုးစားတာေတြအျပင္၊ သြားအျမစ္တစ္ဝိုက္ေရာင္ရမ္းတာ ၊ ေရစီးကမ္းၿပိဳျဖစ္တာ၊ သြားဖုံးနိမ္႔ဆင္းတာေတြ ျဖစ္ပြားၿပီး၊သြားအျမစ္ပိုးစားတာေတြပါ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္ ။

သြားပိုးေပါက္ေတြကေန ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးေတြ ရလာႏိုင္မလဲ။

ေန႕စဥ္စားထားတဲ့ အစားအစာေတြ အထူးသျဖင္႔ေစးကပ္တဲ႕ အစားအစာေတြက သြားနဲ႕ခံတြင္းသန္႕ရွင္းေရး ေသခ်ာမလုပ္တဲ႕အခါ၊ သြားမ်က္ႏွာျပင္မွာ ကပ္ေနတဲ႕ အဲ႔ဒီ အစားအစာေတြကေနတစ္ဆင့္ ခႏၶာကိုယ္မွာရွိတဲ႕ ဘက္တီးရီးယား ပိုးမႊားေတြနဲ႕ ေပါင္းစပ္ၿပီး အက္စစ္တစ္မ်ိဳး (Lactic Acid ) ကို ထုတ္လုပ္လိုက္ပါတယ္။     အဲ့ဒီ အက္စစ္က အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႕အမွ် သြားပိုးစားျခင္း ၊သြားေဆြးေျမ႕ျခင္းေတြကို ျဖစ္ေပၚလာေစပါတယ္။ သြားပိုးေပါက္ေတြက သြားရဲ႕ ေရွ႕ဘက္မ်က္ႏွာျပင္ (pit and fissure carirs) ဒါမွ မဟုတ္ သြားတစ္​​ေခ်ာင္​းနဲ႔ တစ္​​ေခ်ာင္​းၾကား(proximal caries)​ေတြမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သြားပိုးေၾကာင့္ အေခါင္းေပါက္ေတြ ကို ျဖစ္ေစၿပီး အဲ႕သည္႕အေခါင္းေပါက္ေတြက အဝါေရာင္၊ အမဲေရာင္ စသျဖင္႕အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္ ။ ဆိုးက်ိဳးေတြအေနနဲ႕ နာက်င္ကိုက္ခဲတာ ၊ အစားအစားရခက္ခဲတာ ၊ သြားေဘးပတ္ပတ္လည္ေရာင္တာ၊ သြား နဲ႕တာ ေတြ၊ ေနာက္ၿပီး အခ်ိန္မီ မကုသျဖစ္တာေတြေၾကာင့္ သြား ဆုံးရႈံးရတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ကာကြယ္ကုသမႈေတြ မျပဳလုပ္မိဘဲ ပိုဆိုးလာတဲ႕အခါ သြားရဲ႕ အျမစ္ထိပ္ကို ေက်ာ္လြန္သြားၿပီး သြားေဘးပတ္လည္မွာရွိတဲ႕ တစ္ရွဴးေတြ ေရာင္ရမ္းျခင္းနဲ႕၊ အဲ့ဒီကေနတစ္ဆင္႕ ေရာဂါပိုးေတြက ပ်ံ႕ႏွံ႔ၿပီးေမးရုိးအတြင္း ျခင္ဆီေရာင္ျခင္း ၊ ခံတြင္းနဲ႕ မ်က္ႏွာတစ္ဝိုက္တစ္ရွဴးေတြေရာင္ရမ္းျခင္း (facial cellulitis)ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္ ။ အဲ႕သည့္ ကေနတစ္ဆင္႕ ပိုမိုဆိုးရြားလာပါက ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြနဲ႕ အဲ႕သည္႕ပိုးေတြမွာ ပါတဲ႕ေသြးခဲေတြက ဦးေႏွာက္ထဲမွာရွိတဲ႕ ေသြးေၾကာ (cavernous sinus thrombosis)​ေတြကို ပိတ္ဆို႕ေစတာ၊ Ludwin’s angina ေခၚ မ်က္ႏွာနဲ႕ လည္ပင္းတစ္ဝိုက္ေရာင္ရမ္းတာ၊ အဲ့ဒီ ေရာင္ရမ္းျခင္းေတြကေန ျဖစ္လာတဲ့ ဘက္​တီးရီးယားပိုးမႊား​ေတြက ထုတ္​လႊတ္​လိုက္​တဲ့ (toxins) အဆိပ္​ ေၾကာင့္ အသက္အႏၱရာယ္ကိုပါ ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ဘယ္ေရာဂါ ေတြကေရာ သြားပိုးစားျခင္း ေရာဂါျဖစ္ေစဖို႕ ဆက္စပ္ေနလဲ။

သြားပိုးစားေရာဂါျဖစ္ဖို႕ အလားအလာရွိႏိုင္တဲ႕ ေရာဂါေတြက ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ၊ တံေတြးဂလင္းေရာင္ေရာဂါ၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုသမႈ ခံယူထားသူေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ ဒီေဝဒနာရွင္ေတြက တံေတြးအထြက္နည္းၿပီး ၊ တံေတြးက ၾကားခံအေနနဲ႕ ကာကြယ္ႏိုင္စြမ္းေတြ က်ဆင္းေနတာေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ သြားပိုးစားျခင္းက ကာကြယ္လို႕ေရာ ကုသလို႕ပါရပါတယ္။ ဒါေပမယ္႕သြားပိုးစားတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သြားႏွင္႕ခံတြင္းဆိုင္ရာေရာဂါေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ၊ခံတြင္းကင္ဆာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကုသတဲ႕အခါ ေစာစီးစြာ သိရွိဖို႕က အေရးႀကီးပါတယ္ ။ သြားပိုးစားၿပီး သြားေပါက္မွာ ရွိေနတဲ႕ ေဆြးေျမ႕ေနတဲ႕ အရာေတြကို ဖယ္ရွာၿပီး၊ အစားထိုးတဲ႕ေဆးပစၥည္းေတြနဲ႕ ျပန္လည္ျဖည္႕ပိတ္ေပးတာမ်ိဳးေတြ ျပဳလုပ္လို႕ရပါတယ္ ။ ဒါေပမယ္႕ သြားပိုးေပါက္ အရမ္းႀကီးလာရင္ေတာ႕ ျပန္ျဖည္႕လို႕မရဘဲ ၊ သြားတုစြပ္ၿပီး အုပ္ေပးတာမ်ိဳးနဲ႕ ကုသျပဳျပင္ေပးရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင္႔သြားက်န္းမာေရးက ေပါ႕ဆသင္႕တဲ႕ အရာမဟုတ္ဘဲ  ႏွစ္စဥ္ တစ္ႏွစ္ ၂ ၾကိမ္ခန္႕ သြားႏွင္႕ခံတြင္း ဆရာဝန္ေတြနဲ႕ ျပသၿပီး ကာကြယ္ကုသမႈေတြ စစ္ေဆးခံယူဖို႕ အေရးၾကီးပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။