ကင္ဆာေၾကာင့္ နာက်င္မွဳအား သက္သာေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ

.

ေရးသားသူ Kyaw Thura Htun
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

ကင္ဆာေဝဒနာရွင္တစ္ဝက္ေလာက္က နာက်င္မႈကိုခံစားရၿပီး ကင္ဆာကုသမႈခံယူေနတဲ့လူနာ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္က နာက်င္မႈကိုခံစားရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကင္ဆာေရာဂါရွိတဲ့သူ အမ်ားစုက ကင္ဆာေၾကာင့္ နာက်င္မႈခံစားရတယ္ဆိုတာ အမွန္ပါဘဲ။ တကယ္လို႔ သင္က အဲဒီလူအမ်ားစုထဲမွာပါေနရင္လည္း စိတ္မပူပါနဲ႔။ ဒီနာက်င္မႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔နည္းလမ္း အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။

ဘာက နာက်င္မႈကိုျဖစ္ေစတာလဲ ?

အေၾကာင္းအရင္း သံုးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အက်ိတ္ေၾကာင့္နာက်င္ျခင္း၊ ကုသမႈေၾကာင့္နာက်င္ျခင္း၊ ခြဲစိတ္ၿပီးနာက်င္ျခင္း တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ကင္ဆာေၾကာင့္နာက်င္မႈအမ်ားစုက အက်ိတ္ဟာအရိုးေပၚ၊ အာရံုေၾကာေပၚ ဒါမွမဟုတ္ တျခားကိုယ္တြင္းအဂၤါေပၚကို သြားဖိတဲ့အခါျဖစ္ပါတယ္။ နာက်င္မႈအဆင့္က ေနရာကိုလိုက္ၿပီးကဲြျပားပါတယ္။ ဥပမာ – အာရုံေၾကာနား သို႔မဟုတ္ ေက်ာရိုးနာ႔ဗ္ေၾကာနားမွာ အက်ိတ္ေသးေသးေလးရွိေနရင္ အရမ္းနာက်င္နိုင္ပါတယ္။ တျခားေနရာေတြမွာ အက်ိတ္ႀကီးႀကီးျဖစ္လည္း သိပ္အေနမခက္ေစပါဘူး။ နာက်င္မႈက ကင္ဆာကိုယ္တိုင္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ကင္ဆာနားက တစ္ရွဴးေတြပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ပါ။ လူနာအေနနဲ႔ chemotherapy၊ ဓာတ္ကင္ျခင္းနဲ႔ ခြဲစိတ္ျခင္းစတဲ့ကုသမႈေတြမွာလည္း နာက်င္မႈျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ Chemotherapy က ပါးစပ္အနာေပါက္ျခင္း၊ ဝမ္းပ်က္ျခင္းနဲ႔ အာရံုေၾကာထိခိုက္ျခင္းစတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိပါတယ္။ ဓာတ္ကင္ျခင္းက ပူေလာင္သလိုခံစားရျခင္း၊ နာက်င္ေနတဲ့အမာ႐ြတ္ေတြက်န္ခဲ့ျခင္း စတဲ့ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိပါတယ္။ ခြဲစိတ္မႈကေတာ့ ျပန္ေကာင္းဖို႔ေတာ္ေတာ္အခ်ိန္ယူရပါတယ္။ ခြဲစိတ္မႈအၿပီးမွာ နာက်င္မႈျဖစ္တာက ပံုမွန္ျဖစ္တဲအတြက္ဒီနာက်င္မႈကို အျမန္ဆံုးနဲ႔အထိေရာက္ဆံုး ကုသဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။

အခုေျပာျပသြားမွာကေတာ့ နာက်င္မႈသက္သာေစမယ့္ နည္းလမ္းေတြပါ။

ေဆးေသာက္ပါ။

နာက်င္မႈကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ သက္သာေစဖို႔ ေဆးေသာက္တာက ပံုမွန္လုပ္ေနက်ပါ။ ဒီလိုေဆးနည္းေတြကို အသံုးျပဳမယ့္လူနာေတြက ဆရာဝန္ရဲ႕ၫႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း လိုက္နာဖို႔လိုပါတယ္။ အေရးေပၚအေျခအေနေတြမွာ ဆရာဝန္အေနနဲ႔ လက္ရွိအေျခအေနကို တည္ၿငိမ္ေစဖို႔အတြက္ ေဆးပမာဏမ်ားမ်ားေပးရတာမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။ ပံုမွန္သံုးေနက်ေဆးတခ်ိဳ႕ကေတာ့ Aspirin၊ Paracetamolနဲ႔ Opipoids စတဲ့ နာက်င္မႈကို အမွန္ဆံုး ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနည္းနည္းနဲ႔ သက္သာေစတဲ့ေဆးေတြပါ။ ေဆးတစ္ခုခ်င္းစီကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ကိုယ္ပိုင္သက္ေရာက္မႈေလးေတြရွိၿပီး ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေလးေတြေတာ့ ကိုယ္စီရွိၾကပါတယ္။ အသံုးမျပဳခင္ သင့္ဆရာဝန္ဆီက အႀကံေတာင္းတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဆအၫႊန္းကိုေသခ်ာဖတ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ပါ။ တျခား antidepressants နဲ႔ antiseizure ေဆးမ်ိဳးေတြကိုလည္း အထူးသျဖင့္ အာရံုေၾကာနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ နာက်င္မႈေတြမွာ အသံုျပဳနိုင္ပါတယ္။

ေဆးမေသာက္ရတဲ့ တျခားနာက်င္မႈကုသနည္းေတြ သံုးပါ။

သင့္နာက်င္မႈကို အာရံုျပန္႔ေစျခင္းျဖင့္ သက္သာေစတဲ့နည္းလမ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ သင့္အေနနဲ႔ ေလ့က်င့္ခန္းတစ္ခုခုလုပ္ၿပီး အဲဒီေလ့က်င့္ခန္းမွာဘဲ အာရံုစိုက္ထားပါ။ ရင္ဝမ္းျခားႂကြက္သားနဲ႔ ဝမ္းဗိုက္ကိုအသံုးျပဳၿပီး နည္းမွန္လမ္းမွန္အသက္ရွဴျခင္းက အာရံုေၾကာစနစ္ကို ေျဖာင့္ျဖဴးေစၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈသက္သာေစတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ တရားထိုင္ျခင္းကလည္း စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ ေသြးေပါင္အတက္အက် ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ နွိပ္နယ္ျခင္ကုထံုးနဲ႔ အပ္စိုက္ကုထံုးေတြကလည္း သင့္ႂကြက္သားေတြကို ေျပေလ်ာ့ေစတဲ့အတြက္ စမ္းၾကည့္သင့္ပါတယ္။

ေဆးတစ္ခုတည္းနဲ႔ မလံုေလာက္တဲ့အခါ။

တပယ္လို႔ ေဆးကသင့္နာက်င္မႈကို မသက္သာေစဘူးဆိုရင္ တျခားနာက်င္မႈသက္သာေစတဲ့နည္းလမ္းေတြ သင္စမ္းၾကည့္ခ်င္ပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ – ဓာတ္ကင္ျခင္းကုသမႈ၊ အာရံုေၾကာပိတ္ဆို႔ကုသမႈ၊ခြဲစိတ္မႈ ဒါမွမဟုတ္ အာရံေၾကာခြဲစိတ္မႈတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဓာတ္ကင္ကုသျခင္းက တစ္ခါလုပ္ရံုနဲ႔ အက်ိတ္က်ံဳ႕သြားနိုင္တဲ့ လူနာတခ်ိဳ႕မွာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။ Implant pain pump နဲ႔ အာရံုေၾကာပိတ္ဆို႔ကုသမႈေတြက အာရံုေၾကာေတြကို ခဏ သို႔မဟုတ္ လံုးဝပိတ္လိုက္ျပီး နာက်င္မႈကိုထိန္းခ်ဳပ္ေပးပါတယ္။ အာရံုေၾကာခြဲစိတ္မႈမွာေတာ့ နာက်င္မႈျဖစ္ေစတဲ့ အာရံုေၾကာေတြကိုျဖတ္ျခင္းျဖင့္ နာက်င္မႈ သက္သာေစပါတယ္။ တျခားခြဲစိတ္မႈေတြမွာေတာ့ အာရံုေၾကာေတြ အဂၤါေတြအေပၚမွာ ဖိထားတဲ့အက်ိတ္တစ္ခုလံုး သို႔မဟုတ္ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုကို ဖယ္ရွားလိုက္တာပါ။ ဒီကုသမႈေတြမလုပ္ခင္ေတာ့ ဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္တာျဖစ္ျဖစ္ သင့္ဘာသာသင္ေလ့လာၾကည့္ထားတာပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ထားပါ။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။