ငါးႏွစ္သားကေလးေတာင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသႏိုင္တယ္

.

ေရးသားသူ Dr. Thiha Phyo Myint
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

Paediatrics ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေလ့လာခ်က္တခုကေန အင္မတန္အံ့အားသင့္စရာ ေကာင္းတဲ့အခ်က္တခ်က္ကို သတိေပးထားပါတယ္။အဲဒါကေတာ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ေတာင္ မရွိေသးတဲ့ ကေလးေတြ (အသက္ငါးႏွစ္အရြယ္ေလာက္ေတာင္ ပါပါတယ္)ဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသဖို႕ အႏၲရာယ္အခြင့္အလမ္းေတြရွိေနတယ္ဆိုတာပါပဲ။

ေလ့လာမႈအေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း

လူမည္းဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြနဲ႕ လူငယ္ေတြမွာ သတ္ေသႏွုန္းဟာ လူျဖဴေတြထက္နည္းေပမယ့္ မူလတန္းအရြယ္ လူမည္းကေလးေတြဟာ သတ္ေသဖို႕ အခြင့္အလမ္း ျမင့္မားေနတယ္လို႕ ထင္ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလ့လာမႈျပဳလုပ္သူေတြကေတာ့ အသက္ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးတေယာက္အေနနဲ႕ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသဖို႕ဆိုတာ အေတာ္ကို ရွားပါးတယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။ စိတ္က်န္းမာေရး ကြၽမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ ကေလးငယ္ေလးေတြဟာ သတ္ေသဖို႕မျဖစ္ႏိုင္ဖူးလို႕ အခိုင္အမာ ယံုၾကည္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဘာလို႔ ဒီလိုထင္ရတာလဲဆိုေတာ့ ကေလးေလးေတြရဲ့ ဘဝမွာ သတ္ေသခ်င္ေလာက္တဲ့အထိ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကင္းမဲ့ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းဖို႕ ျဖစ္ႏိုင္စရာအေၾကာင္းမရွိလို႕ပါတဲ့။ ေသျခင္းတရားဟာ ဘာမွန္းေတာင္ နားလည္မယ့္ အရြယ္ေလးေတြ မဟုတ္ၾကေသးပါဖူး။

ဒါေပမယ့္ ဒီေလ့လာခ်က္အသစ္ကေတာ့ ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးေတြဟာ တကယ္ပဲ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုသတ္ေသၾကတယ္လို႕ ေတြ႕ရွိခဲ့ရပါတယ္။ေန႕တိုင္းကေလးေတြ သတ္ေသေနၾကတာေတာ့ မဟုတ္ဖူးေပါ့။ဒါေပမယ့္ ရွားရွားပါးပါးေတာ့လည္း မဟုတ္ျပန္ပါဖူးတဲ့။ ေသေၾကာင္းၾကံတဲ့ကိစၥမွာ ကေလးေတြကိုပါ ထည့္စဥ္းစားရတာ စိတ္မေကာင္းစရာပါ။ဒါေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တို႕အေနနဲ႕ အျဖစ္မွန္ကို လက္ခံဖို႕ ၾကိဳးစားရပါမယ္။ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေၾကာင္းၾကံစည္တဲ့ အေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးေနရင္ ကေလးငယ္ငယ္ေလးေတြကိုေတာင္ အေသအခ်ာ ထည့္စဥ္းစားရပါေတာ့မယ္။ စိတ္က်န္းမာေရး နယ္ပယ္ကမဟုတ္သူေတြဟာ အသက္ေျခာက္ႏွစ္အရြယ္ ကေလးေလး သတ္ေသဖို႕ၾကိဳးစားတယ္ဆိုတာကို ေတြးၾကည့္ဖို႕ေတာင္ မျဖစ္ႏိုင္ဖူးလို႕ ယူဆၾကပါတယ္။

၁၉၉၃နဲ႕ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ၾကားကာလေတြမွာ လူမည္းကေလးေတြ သတ္ေသႏႈန္းျမင့္တက္လာျပီး လူျဖဴကေလးေတြရဲ့ သတ္ေသႏႈန္းက်ဆင္းသြားတယ္လို႕ ေတြ႕ရွိခဲ့ရတဲ့ ကနဦးေလ့လာခ်က္ေတြရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ ဒီေလ့လာမႈအသစ္ကို သုေတသနပညာရွင္ေတြက ဆက္လုပ္ခဲ့ၾကတာပါ။ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ ကေလးေတြ ဘာလို႕မ်ား ကိုယ့္ကိုယ္ကိုသတ္ေသရတာလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို နားလည္ဖို႕ဟာ ေလ့လာမႈအသစ္ရဲ့ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ေတြ သတ္ေသတာ သမီးရည္းစားျပႆနာေတြေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားျပီး မူလတန္းအရြယ္ ကေလးေတြသတ္ေသရတာကေတာ့ မိသားစုဝင္ေတြ ဒါမွမဟုတ္ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႕ အဆင္မေျပ ကေတာက္ကဆျဖစ္မႈေတြေၾကာင့္ အဓိက ျဖစ္ရပါတယ္။

သတ္ေသသူေတြရဲ့ သံုးပံုတပံုဟာ attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)လို႕ေခၚတဲ့ စိတ္ေဝဒနာကို ခံစားေနခဲ့ရပါတယ္။ ADHD ဟာ လူေတြကို စိတ္႐ူးေပါက္ျပီး ကိစၥတခုခုကို မထင္ရင္မထင္သလို ထလုပ္ေစတတ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေၾကာင္းၾကံစည္တဲ့ကေလးေတြဟာ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာကိစၥတခုခုကို လိုတာထက္ပိုျပီး ဝုန္းကနဲဒိုင္းကနဲ ရုတ္တရက္ ထတုန္႕ျပန္တတ္သူေတြ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ သူတို႕ေလးေတြရဲ့ အေတြးဟာ အျမဲဆိုသလို ေျပာင္းေနတတ္တဲ့အတြက္ သူတို႕ကို ကူညီဖို႕က ခက္ခဲလွပါတယ္။အခုေန သတ္ေသဖို႕ကို မစဥ္းစားေပမယ့္ မနက္ျဖန္မွာ စဥ္းစားခ်င္စဥ္းစားေနမွာပါ။

ဒါဟာ အေတာ္ခက္ပါတယ္။အသက္ၾကီးတဲ့ ကေလးေတြမွာေတာ့ စိတ္က်ေဝဒနာဟာ အျဖစ္အမ်ားဆုံး စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဝဒနာပါ။ ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးေတြ သတ္ေသတဲ့အခါ အသက္႐ႈက်ပ္ေအာင္လုပ္တာမ်ိဳး၊ လည္ပင္းအစ္ေအာင္လုပ္တာမ်ိဳး (ဥပမာ ဆြဲၾကိဳးခ်ျပီးေသတာ)ကို အသုံးအမ်ားဆုံး ျဖစ္ျပီး အသက္ပိုၾကီးတဲ့ အုပ္စုမွာေတာ့ ေသနတ္ကို သုံးျပီး သတ္ေသတာ ပိုမ်ားပါတယ္။
ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးေတြ သတ္ေသတာကို ကာကြယ္ဖို႕ လူၾကီးေတြ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။

စိတ္ထဲမသကၤာဖူးဆိုရင္ သတ္ေသမယ့္အေၾကာင္းကို ကေလးေတြကို တိုက္႐ိုက္ေမးပါ။ ဥပမာ မိဘေတြအေနနဲ႕ ” သား ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသဖို႕ စဥ္းစားေနတာလား “ လို႕ ေမးႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႕မ်ား ကေလးရဲ့ အေျဖက “ ဟုတ္တယ္” လို႕ ေျဖလာခဲ့ရင္ ကေလးဆရာဝန္ကို ဖုန္းဆက္ေခၚရင္ေခၚ ဒါမွမဟုတ္ အနီးဆုံး အေရးေပၚဌာနဆီ ကေလးကို အျမန္ေခၚသြားပါ။ ကေလးေတြမွာ အမူအက်င့္ဆိုင္ရာျပႆနာေတြ၊မေပ်ာ္မရႊင္ျဖစ္ေနတဲ့ ပံုစံေတြ၊ လုပ္ခ်င္ရာထလုပ္တတ္တဲ့ ပံုစံေတြ ဒါမွမဟုတ္ မိမိကိုယ္ကို နာက်င္ေအာင္လုပ္ထားတာေတြကို ျမင္ရင္ မိဘေတြအေနနဲ႕ ကေလးေတြကို ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေၾကာင္းၾကံဖို႕ အစီအစဥ္ရွိ မရွိ ေမးရပါမယ္။

“ သား ကိုယ့္ဟာကိုယ္နာေအာင္လုပ္ထားတာလား။ သား အသက္ရွင္မေနခ်င္ေတာ့ဖူးလား။ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ဆိုးရြားနာက်င္ေနရလို႕ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသဖို႕ စိတ္ကူးေနရတာလဲကေလးရယ္” စသျဖင့္ ေမးျမန္းႏိုင္ပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။