စကားေျပအေရးအသား အမွားျပႆနာ (၀ါက်) (၂)

.

၀ါက်ဖြဲ႔နည္းအေၾကာင္း က်ေနာ္ ေဆြးေႏြးခဲ့တာရွိပါတယ္။ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၁၁ မိ်ဳးရွိတယ္လို႔ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာေပးထားတဲ့ ဆရာႀကီးဦးေဖေမာင္တင္ရဲ႕အဆိုအေပၚ၊ ဆရာႀကီး ေမာင္ခင္မင္(ဓႏုျဖဴ)ရဲ႕ အျမင္ေတြအေပၚမွာမူတည္ၿပီးမွ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးသြားမယ့္အေၾကာင္းလည္း စကားပလႅင္ခံထားခဲ့ၿပီးလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ယခင္အပါတ္က က်ေနာ္တို႔ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၁၁ မ်ိဳးအနက္က ႀကိယာတစ္ခုသာရွိတဲ့ ၀ါက်အေၾကာင္းေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ “ မေအး ငိုသည္ ”ဆိုတဲ့ ၀ါက်ကိုေျပာခဲ့ပါတယ္။ “မေအး”ဆိုတဲ့ ကတၱားနဲ႔ “ငိုသည္”ဆိုတဲ့ ႀကိယာပုဒ္သာပါတဲ့၀ါက်ကို ဥပမာေပးခဲ့ပါတယ္။ အင္မတန္ ရိုးရွင္းၿပီး မွတ္သားရလြယ္ပါတယ္။ အဓိပၸါယ္လည္းျပည့္စံုတာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

ကဲ ဒီကေန႔ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း က်န္ ၁၀ မ်ိဳးကို ဆက္သြားၾကရေအာင္ပါ။

၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၂ ပဲဆိုပါေတာ့။ ဒီမွာေတာ့ ဥပမာ၀ါက်တစ္ခု က်ေနာ္ေျပာပါ့မယ္။

“ ဤကား ၾကက္ဖ ျဖစ္သည္။”

ဒီ၀ါက်မွာ ကတၱားျဖစ္တဲ့ ၾကက္ဖကို “ဤကား”ဟူေသာစကားစုနဲ႔ျဖည့္ထားတာေတြ႕ၾကရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အျဖည့္ကတၱား ၀ါက်ဖြဲ႔နည္းလို႔ ေခၚပါတယ္။

ဥပမာ ႏွစ္ခုေလာက္ ေရးျပပါ့မယ္။ ကိုယ့္ဖါသာကိုယ္လည္း အသစ္ေရးၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္။

ထိုသူ ေမာင္မဲျဖစ္သည္။

သူကား မိန္းကေလးျဖစ္သည္။

ကဲ ဒါကေတာ့ ကတၱားကို ျဖည့္တဲ့စကားစုပါေနတာမို႔ “အျဖည့္ကတၱား ”၀ါက်ဖြဲ႔နည္းလို႔ေခၚပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၃။ “ေမာင္နီသည္ မေအးကို ၾကည့္သည္”။ ဒီ၀ါက်မွာၾကေတာ့ “မေအးကို” ဆိုတဲ့ “ကံပုဒ္”ကို ကတၱားနဲ႔ ႀကိယာၾကား ထည့္ထားတာေတြ႕ၾကရပါလိမ့္မယ္။ မေအးကို ဆိုသည္မွာ ကံပုဒ္ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳလုပ္ျခင္းခံရသူ ကံပုဒ္ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါလည္း တကယ္မွတ္သားမယ္ဆိုရင္ လြယ္ပါတယ္။ ဥပမာ ႏွစ္ခုေပးလိုက္ပါတယ္။

ေမာင္လွသည္ ကားကို ေမာင္း၏။

မနီသည္ ပန္းကို ပန္သည္။

ကဲ ေနာက္ထပ္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၄ ကိုသြားၾကရေအာင္ပါ။ “အေနာ္ရထာမင္းသည္ က်န္စစ္သားအား အိမ္ေရွ႕စံေပး၏”။ ဒါ၀ါက်မွာ “က်န္စစ္သားအား” ဆိုတဲ့စကားစုဟာ အျဖည့္ကံပါပဲ။  ကံကို ျဖည့္တဲ့ စကားစုပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အျဖည့္ကံ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္းလို႔ သံုးလို႔ရပါတယ္။ ဥပမာ ႏွစ္ခု ေပးလိုက္ပါတယ္။

လြတ္ေတာ္ႀကီးသည္ ဦးခိုင္အား သမၼတခန္႔လိုက္၏။

မိသားတစ္စုလံုးသည္ ေမာင္ျမအား ေငြေခ်းၾက၏။

ကဲ ေနာက္ထပ္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၅ ကိုသြားရပါဦးမယ္။

“တရားသူႀကီးသည္ ငါ့အား စစ္ေမး၏”။ ဒီ၀ါက်ကိုၾကေတာ့ လက္ခံရာပုဒ္ ၀ါက်ဖြဲ႕နည္းပါ။ ငါ့အား ဆိုတဲ့ပုဒ္ဟာ လက္ခံရာပုဒ္ျဖစ္ပါတယ္။ အေပၚက ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၄ မွာပါတဲ့ အျဖည့္ခံပုဒ္နဲ႔ မွားတတ္ပါတယ္။ သတိျပဳရပါမယ္။ လက္ခံရပုဒ္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္းပါပဲ။ ဒီမွာလည္း ဥပမာ ႏွစ္ခုေပးလိုက္ပါမယ္။

ဖခင္သည္ သားအား ကား၀ယ္ေပး၏။

မႏွင္းဆီသည္ ကိုညိဳအား သရက္သီးေပး၏။

ကဲ အခုဆိုရင္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ငါးမ်ိဳးအထိ ရွိလာခဲ့ပါၿပီ။ ေနာက္ထပ္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၆ ကို ဆက္သြားရပါဦးမယ္။

“မခ်စ္ကို ဇနီးအျဖစ္မွ စြန္႔လႊတ္၏”။ ဒါကေတာ့ ထြက္ခြာရာပုဒ္ပါရွိတဲ့ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္းပါ။ “ဇနီးအျဖစ္မွ” ဆိုတဲ့စကားစုဟာ ထြက္ခြာရာျပပုဒ္ပါပဲ။

ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔သတိျပဳရမယ့္အခ်က္က “ကို” ေတြ၊ “အား” ေတြ၊ “မွ” ေတြျဖစ္တဲ့ ပုဒ္ဆက္စကားလံုးေတြကို ဂရုတစိုက္ေလ့လာမွတ္သားထားမယ္ဆိုရင္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္းေတြကို အလြယ္တကူမွတ္သားေရးသားႏို္င္မွာ အေသအခ်ာပါပဲ။ ဒါကို သတိျပဳၾကရမွာပါ။

ေနာက္ထပ္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၇ ကိုသြားၾကရေအာင္ပါ။ ဒီတခါၾကေတာ့ “ေရွ႕ရႈရာျပပုဒ္”ပါတဲ့ ၀ါက်ေရးနည္းပါ။ ဥပမာ “ေမာင္လွသည္ ဇာတိေျမသို႔ ျပန္ေလ၏” ဆိုတဲ့ ၀ါက်ဆိုပါစို႔။ ဒီ၀ါက်မွာ “ဇာတိေျမသို႔” စကားစုဟာ ေရွ႕ရႈရာျပပုဒ္ပါပဲ။

ေနာက္ထပ္၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၈ ကေတာ့ “ေနရာျပပုဒ္ပါရွိတဲ့ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း”ပါပဲ။ ဥပမာ “ျပာသိုလတြင္ ေအး၏” ဆိုတဲ့၀ါက်ဆိုပါစို႔။ “ျပာသိုလတြင္” စကားစုဟာ ေနရာျပပုဒ္ပါပဲ။ ေအးတဲ့လ ရွိတယ္။ ဘယ္လမွာလဲ။ ျပာသိုလတြင္ လို႔ဆိုတဲ့အတြက္ ဒါဟာေနရာျပပုဒ္ပါပဲ။ ေနရာျပပုဒ္ပါတဲ့ ၀ါက်ေရးနည္းပါပဲ။

ေနာက္ထပ္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၉ ကိုသြားၾကပါမယ္။ “ဒီဇင္ဘာလ၌ သဇင္ပန္းပြင့္၏”။ ဒီ၀ါက်မွာ သဇင္ပန္းပြင့္တဲ့အခ်ိန္ကာလကိုျပတဲ့ “ဒီဇင္ဘာလတြင္” ဆိုတာပါရွိတာမို႔ ဒီ၀ါက်ကို “အခ်ိန္ျပပုဒ္ပါရွိတဲ့ ၀ါက်”လို႔ ေခၚပါတယ္။ အခ်ိန္ျပပုဒ္ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္းပါပဲ။

ကဲ ေနာက္ထပ္၀ါက်ဖြဲ႔နည္းကို သြားပါမယ္။ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၁၀ ျဖစ္ပါတယ္။

“ေမာင္လွသည္ အစားမွားေသာေၾကာင့္ ၀မ္းကိုက္၏”။ ဒီ၀ါက်မွာၾကေတာ့ ေမာင္လွ၀မ္းကိုက္ျခင္းဟာ အစားမွားလို႔ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း အေၾကာင္းျပထားတဲ့ စကားစုေတြ႕ၾကရမွာပါ။ အဲဒီ “အစားမွားေသာေၾကာင့္”ပုဒ္ဟာ အေၾကာင္းျပပုဒ္ပါပဲ။ အေၾကာင္းျပပုဒ္ ပါရွိတဲ့ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္းပါပဲ။

ကဲ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ၁၁ ကိုသြားၾကရပါဦးမယ္။

ေမာင္ႏိုင္သည္ တံခါးကို လက္ျဖင့္တြန္း၏။ ဒီ၀ါက်မွာ ေမာင္ႏိုင္သည္ တံခါးကို တြန္းတဲ့အခါ လက္ျဖင့္တြန္းတယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ေမာင္ႏိုင္ဟာ တံခါးပြင့္သြားေစဖို႔ ဘာကို အသံုးျပဳသြားခဲ့သလဲ။ လက္ကို အသံုးခ်သြားတာ ေတြ႕ၾကရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ လက္ျဖင့္ ဆိုတဲ့စကားစုဟာ အသံုးခံပုဒ္ျဖစ္ပါတယ္။ အသံုးခံပုဒ္ပါရွိတဲ့ ၀ါက်ေရးနည္းပါပဲ။

ေကာင္းပါၿပီ။ အခုဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ဟာ ျမန္မာစာ ဆရာႀကီးမ်ားရဲ႕ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၁၁ မ်ိဳးကို ေလ့လာခဲ့ၾကၿပီးပါၿပီ။ တနည္းအားျဖင့္ေျပာရရင္ ၀ါက်အမ်ိဳးအစား ၁၁ မ်ိဳးကို ေလ့လာခဲ့ၾကတဲ့သေဘာပါပဲ။

ဒီေနရာမွာ အထူးျဖည့္စြက္ေဆြးေႏြးခ်င္တဲ့အခ်က္ ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒါကေတာ့ အခု က်ေနာ္တို႔ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္း ၁၁ မ်ိဳးကို သိခဲ့ၾကတာမွန္ပါၿပီ။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီ ၀ါက်ဖြဲ႔နည္းေတြမွာပါရွိတဲ့ ကံပုဒ္၊အသံုးခံပုဒ္၊ လက္ခံရာပုဒ္၊ေရွ႔ရႈရာပုဒ္၊ေနရာျပပုဒ္၊ ထြက္ခြာရာပုဒ္၊ အေၾကာင္းျပပုဒ္၊ အသံုးခံပုဒ္ အစရွိတဲ့ပုဒ္ေတြဟာ အခု ေလ့လာခဲ့ၾကသလို ေနရာအတိအက်သတ္မွတ္ၿပီးေရးတာအျပင္ ကတၱားနဲ႔ကံအၾကား၊ ဒါမွမဟုတ္ ကတၱားရဲ႕ေရွ႕ အစရွိသျဖင့္ ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ထားသိုၿပီး ၀ါက်ဖြဲ႔လို႔ရပါတယ္။ အရွင္သေဘာထားလို႔ရပါတယ္။ အဲ ႀကိယာပုဒ္ကိုေတာ့ ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ထားသိုၿပီး အသံုးျပဳလို႔ မရပါဘူး။ ႀကိယာပုဒ္ကိုေတာ့ ၀ါက်အဆံုးမွာသာ ထားၿပီး ေရးၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ႀကိယာပုဒ္ကို ၀ါက်ရဲ႕အဆံုးေနရာမွာပဲ အတိအက် ထားသိုေရးဖြဲ႔ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အျခားပုဒ္အမ်ိဳးအစားေတြလို ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ေရးသားလို႔ မျဖစ္ေၾကာင္းေတာ့ သတိေပးလိုက္ပါတယ္။

ကဲ ဒီကေန႔ေတာ့ ဒီေလာက္ပါပဲ။

လူငယ္မ်ား စကားေျပအေရးအသား မွန္ကန္လွပ ၾကြယ္၀ႏိုင္ၾကပါေစ။

အပိုင္း(၁) http://www.mizzimaburmese.com/article/39299