ျမန္မာအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔ျခင္းက အေျခအေနေတြကို ပိုဆိုးသြားေစႏိုင္ေၾကာင္း ICG သတိေပး

.

Photo: AFP

ဒီဇင္ဘာ ၇ ။              ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြ ခ်မွတ္ဖို႔ အေနာက္အုပ္စုအေနနဲ႔ မလႊဲသာတဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနတယ္ဆိုေပမယ့္လည္း ယင္းလိုမ်ဳိး ဆန္ရွင္ခ်မွတ္တဲ့ နည္းလမ္းက တကယ္တမ္းမွာေတာ့ အလုပ္ျဖစ္မွာေတာ့ မဟုတ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ ပဋိပကၡမ်ား ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ ICG က ထုတ္ျပန္သတိေပးသြားပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာ ပဋိပကၡမ်ား ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ (International Crisis Group) ကေတာ့ ကမၻာတစ္၀ွမ္း စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္မလာေအာင္ ႀကိဳတင္ဟန္႔တားေပးၿပီး ပိုမုိၿငိမ္းခ်မ္းသာယာတဲ့ ကမၻာႀကီးကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မယ့္ မူ၀ါဒေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ လုပ္ကုိင္ေနလ်က္ရွိတဲ့ လြတ္လပ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

" သံတမန္ နည္းလမ္းအရ သြားတာက လိုခ်င္တဲ့ ရလဒ္ေတြ ထြက္မလာႏိုင္ဘူးဆိုၿပီး ပိုမုိ လက္ခံလာသူမ်ားလာေနတာနဲ႔အေလ်ာက္ အေနာက္အုပ္စုနဲ႔ မြတ္ဆလင္ကမၻာက ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားက   ျပည္သူေတြရဲ႕ အျမင္ခံယူခ်က္ေတြ ပိုမို ခက္ထန္လာေနတာေၾကာင့္ ဥေရာပနဲ႔ အေမရိကန္တို႔အေနနဲ႔ ျမန္မာအေပၚ ဆန္ရွင္ေတြ မလြဲမေရွာင္သာ ျပဌာန္းသတ္မွတ္ရဖို႔ ရွိေနပံု ရပါတယ္။ ျဖစ္ထားခဲ့တဲ့ကိစၥေတြမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြကို ဥပေဒအရ တာ၀န္ခံခုိင္းရမယ္ဆိုတဲ့ စည္းခ်က္ေတြဟာလည္း တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပိုၿပီး ၿမိဳင္ဆိုင္လာစရာ ရွိေနပါတယ္" လို႔ ICG က ယခုေနာက္ဆုံး ထုတ္ျပန္လာတဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

သို႔ေပေသာ္ျငားလည္း ယခုလို ဆန္ရွင္ခ်မွတ္ျခင္းက တကယ္တမ္းမွာေတာ့ ထင္ထားသလို အက်ဳိးျဖစ္ ခ်င္မွ ျဖစ္လိမ့္မယ္ဆိုၿပီး  ယင္းက သတိေပးခ်က္တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္သြားပါတယ္။

" မူ၀ါဒခ်မွတ္သူေတြအေနနဲ႔ တကယ့္ လက္ေတြ႕ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အေျခအေနမွန္အတိုင္း အထူးသတိထားၿပီး လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္၊  ဆန္ရွင္ခ်မွတ္တာက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေကာင္းတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ဖုိ႔ေတာ့ သိပ္အလားအလားမရွိလွပါဘူး" ဆိုၿပီး ICG ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

" တကယ္တမ္း အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြေပၚမူတည္ၿပီး ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာအေပၚ ဆန္ရွင္ခ်တာက အေျခအေနေတြကို ပိုလို႔ေတာင္ ဆုိးသြားေစႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ အရင္ကနဲ႔ မတူတာက ဘာလဲဆိုေတာ့ ဆန္ရွင္ေတြရဲ႕ အရာထင္ႏိုင္မႈအလားအလာအေပၚ မတူညီတဲ့ မူ၀ါဒ ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပည္တြင္းက အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးတာေတြ ရွိမေနတာပါပဲ" လို႔ ယင္းအစီရင္ခံစာမွာ ေျပာထားပါတယ္။

ဆန္ရွင္ေတြကေန ရလာႏိုင္ဖြယ္ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ဳိးဆက္ေတြကေတာ့ ျမန္မာအစုိးရ၊ စစ္တပ္နဲ႔ ျပည္သူေတြအၾကား အရင္ကထက္ ပိုၿပီးေတာ့ေတာင္ နီးနီးကပ္ကပ္ စုစည္းသြားေစႏိုင္သလို အေနာက္အုပ္စုဆိုတာ အေျပာင္းအလဲျမန္ၿပီး မယံုၾကည္ရတဲ့ မိတ္ဘက္ပါ့တနာသာ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္းမွာ လူေျပာမ်ားေနတဲ့ အခ်က္ကိုပါ ပိုမိုအားေကာင္းသြားေစႏိုင္တယ္လို႔ ယင္းအစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အေနာက္အုပ္စုဘက္ကသာ ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈေတြနဲ႔ ဒဏ္ခတ္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ လုပ္ေဆာင္လာမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ျမန္မာကို အိမ္နီးခ်င္း တရုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ပိုမိုနီးကပ္သြားေအာင္ တြန္းအားေပးလိုက္သလိုပဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္ဆိုၿပီး ျမန္မာအစုိးရေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္း ဘြင္းဘြင္းရွင္းရွင္း သတိေပးထားၿပီး ျဖစ္တယ္လို႔ ယင္းအစီရင္ခံစာမွာ ေျပာထားပါတယ္။

၂၀၁၇ ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္ေနာက္ပုိင္းကတည္းက ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ Ata Ullah ရဲ႕ ဗီဒီယိုေတြ ထပ္ၿပီးထြက္ေပၚမလာပံု ေထာက္ရင္ ယင္းအဖြဲ႕ဟာလည္း ျဖစ္ထားခဲ့တဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ျပႆနာရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးေတြကုိ ခံစားေနရႏိုင္ေၾကာင္း ယင္း ICG အစီရင္ခံစာမွာ သံုးသပ္ထားပါတယ္။

သို႔ေပမယ့္လည္း ယင္း ARSA အေနနဲ႔ ျပန္လည္လူစုၿပီး ဆက္လက္လႈပ္ရွားဖို႔ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားပံုေတာ့ ရတယ္လို႔ ယင္း ICG က သတိေပးသြားပါတယ္။

" ARSA အဖြဲ႕ရဲ႕ စည္းရံုး စုဖြဲ႕မႈ ပံုစံေတြအရ ဆိုရင္ ယခုအခါမွာေတာ့ ယခင္ လုပ္ကိုင္ခဲ့တဲ့ နည္းလမ္းကေန ခြဲထြက္လာႏိုင္စရာ ရွိေနပါတယ္၊ ၿပီးခဲ့ဲတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြမွာေတာ့  ARSA အေနနဲ႔ သူတို႔ ကမ့္စခန္းေတြမွာ ယူနီေဖာင္း၀တ္ လက္နက္ကိုင္ စစ္ေသြးၾကြအျဖစ္ စုစည္းလႈပ္ရွားတာမ်ဳိး လုပ္ထားထက္ ေက်းရြာေတြမွာ လ်ဳိ႕၀ွက္အဖြဲ႕ငယ္ေတြအျဖစ္ စည္းရံုးလႈပ္ရွားထားေစခဲ့ပါတယ္။ မြတ္ဆလင္လူငယ္ေတြအပါအ၀င္ ၾသဇာရွိ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ စုဖြဲ႕ ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားေစခဲ့ပါတယ္။ လူထုအၾကားလည္း ထၾကြပုန္ကန္မႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ေအာင္ ေသြးထုိးဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္၊ စစ္ေရးအင္အားထက္စာရင္ ေျမာက္ျမားလွတဲ့ သာမန္ ရြာသားေတြကုိ လယ္ယာသံုး လက္နက္ေတြ ကိုင္ေစၿပီး ရဲကင္းစခန္းေတြကို စီးနင္းခုိင္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကပါတယ္" လို႔ ICG က ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ လက္ရွိကာလမွာေတာ့ ယင္းေဒသမွာ ဘဂၤါလီ (ရုိဟင္ဂ်ာ) ေက်းရြာအေရအတြက္အနည္းငယ္ပဲ က်န္ရွိေနတဲ့အတြက္ အရပ္သားေတြကို အကာအကြယ္ယူ လႈပ္ရွားမႈ ပံုစံမ်ား ထပ္လုပ္မလာႏိုင္ဘူးလို႔ ယူဆရပါတယ္၊ အဖြဲ႕ရဲ႕ စည္းရံုးေရးမွဴးေတြ၊ တိုက္ခုိက္ေရးသမားေတြဟာလည္း ခုဆိုရင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကမ့္စခန္းေတြမွာ ေရာက္ေနၾကပါၿပီ" လို႔လည္း ICG အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

" အဲဒါေၾကာင့္ ဒီအဖြဲ႕က နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ တိုက္ခိုက္မႈေတြဘက္ ေျပာင္းလုပ္လာႏိုင္ပါတယ္၊ ဒီလုိလုပ္ဖို႔အတြက္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ေလ့က်င့္သင္ယူမႈေတြအျပင္ လက္နက္ေတြ ရရွိဖို႔၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာ လႈပ္ရွားမယ့္ ေနရာတစ္ခုရဖို႔ပါ လုိအပ္ပါလိမ့္မယ္၊ ခုခ်ိန္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေနနဲ႔ ျမန္မာအေပၚ ေဒါသထြက္ အားမလုိအားမရျဖစ္လာေနပံုအရေထာက္ရင္ အဲဒီလို လႈပ္ရွားဖို႔ ေနရာ ရဖို႔အတြက္ကေတာ့ လက္ေတြ႕ျဖစ္လာေကာင္းျဖစ္သြားႏိုင္ပါေသးတယ္၊ တကယ္လို႔ ARSA ဘက္က နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ တိုက္ခုိက္မႈေတြ လုပ္လာရင္ ယင္းတို႔ဟာ ရခုိင္ေျမာက္ပိုင္းက လံုၿခံဳေရး ပစ္မွတ္ေတြကို ရည္ရြယ္ႏိုင္သလို ဘဂၤလီေျမေနရာေတြေပၚမွာ အေျခခ်ေနတဲ့ မြတ္ဆလင္မဟုတ္တဲ့ ရြာသားေတြကိုလည္း ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခုိက္လာႏိုင္ပါတယ္" လို႔ ICG က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လူ႔အသုိင္းအ၀ိုင္းအၾကား ပိုမိုေသြးကြဲေစဖို႔အတြက္ပါ ARSA အေနနဲ႔ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ေနႏိုင္ေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။

သို႔ရာတြင္ ICG ၏ ယခုအစီရင္ခံစာထဲတြင္ ရွိတ္ဟာစီနာ အစိုးရ၏ တင္းၾကပ္မာထန္တဲ့ မူ၀ါဒမ်ား၊  ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္မ်ားကို တံခါးဖြင့္ေပးထားေသာ္လည္း ARSA အဖြဲ႕ကို အျမစ္ျပတ္သုတ္သင္မည္ဟု ေျပာၾကားထားမႈမ်ားကို ထည့္တြက္ ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္း မရိွေပ။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဂ်ီဟတ္အုပ္စု JMB ၊ အိႏၵိယ၏ Mujahideen နဲ႔ ပါကစၥတန္ရွိ Laskhar-e-Tayyaba တို႔နဲ႔ ARSA တို႔ အၾကား ဆက္သြယ္ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ သတင္းမ်ား အခိုင္အမာ ရထားေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႕က ေျပာထားပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ARSA အဖြဲ႕ဟာ ျမန္မာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၊ အိႏၵိယတို႔ရဲ႕ ဘံုရန္သူျဖစ္တယ္လို႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟာစီနာရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအႀကံေပး H T Imam ကလည္း မဇ်ၥိမနဲ႔ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ေျပာၾကားထားခဲ့ပါေသးတယ္။ ယင္းအျပင္ အဆိုပါ ARSA အဖြဲ႕ကို တုိက္ထုတ္ဖို႔ ျမန္မာနဲ႔အၾကား စစ္ေရးပိုင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဒါကာဘက္က ကမ္းလွမ္းအဆုိျပဳထားပါေသးတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စစ္တပ္နဲ႔ ေထာက္လွမ္းေရးေအဂ်င္စီေတြထဲက အစၥလမၼစ္ အင္အားစုေတြဟာ ARSA အေပၚ စာနာသနားမႈမ်ား ရွိႏိုင္တယ္ဆိုေသာ္ျငားလည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟာစီနာအစိုးရကေတာ့ ယင္းအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ကုိ ညွာတာေပးဖို႔ လံု႔၀ ရွိမေနပါဘူး။

တကယ္ေတာ့ ဘဂၤါလီ ထၾကြမႈ ျပႆနာကို မီးထုိးေပးခဲ့သူက ကြယ္လြန္သြားၿပီ ျဖစ္တဲ့ ယခင္ စစ္တပ္အႀကီးအကဲေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Ziaur Rahman ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး မၾကာေသးမီကပဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က အျပစ္ဖို႔ထားခဲ့ပါေသးတယ္။