ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေရာဂါအေၾကာင္း

.

ေရးသားသူ Dr . Phyu Mon Latt
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

 

အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းဆိုတာ ဘာလဲ။

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းဆိုတာဟာ အာရံုခံ သတိေပးတဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ ၿပိဳးၿပိဳးျပက္ျပက္ အလင္းေရာင္၊ ေျခလက္ထံုက်ဥ္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႔အန္ျခင္းနဲ႔ အလင္းနဲ႔ အသံကို အာရံုခံမႈတိုးမ်ားျခင္း စေသာ အခ်က္မ်ားအလ်င္ၾကိဳျဖစ္ျပီး (သို ့) အတူတြဲ ျဖစ္ေသာ ေခါင္းကိုက္မႈတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ နာက်င္မႈဟာ ျပင္းထန္ၿပီးေတာ့ နာရီမ်ားစြာ (သို႔) ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္တတ္ပါတယ္။

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းဟာ ေသြးေၾကာေဖါင္းပြမႈနဲ႔ ဒီေသြးေၾကာေတြကို ရစ္ပတ္ထားတဲ့ အာရံုေၾကာမွ်င္ေတြကေန ဓါတုပစၥည္း ထုတ္လုပ္မႈတိို႔ေၾကာင့္ ေပါင္းစပ္ျဖစ္ေပၚပါတယ္။ ေခါင္းကိုက္ေနစဥ္မွာ ေသြးေၾကာဟာ ႀကီးမားလာပါတယ္။ ဒါဟာ ေရာင္ရမ္းျခင္းနဲ႔ နာက်င္ျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ ဓါတု ပစၥည္းတစ္မ်ိဳးကို ထုတ္လုပ္ေပးၿပီးေတာ့ ေသြးေၾကာ ႀကီးလာျခင္းကို ထပ္မံျဖစ္ေစပါတယ္။

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းဟာ sympathetic အာရံုေၾကာစနစ္ကိုတံု ့ျပန္ျခင္းကိုျဖစ္ေစကာ ပ်ိဳ႔အန္ျခင္း၊ ဝမ္းေလွ်ာျခင္းတုိ ့ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီလိုတုန္႔ျပန္မႈဟာ အစာအိမ္ကေန အူသိမ္ထဲကို အစာစြန္႔ထုတ္ျခင္းကို ၾကာျမင့္ေစၿပီး ေသြးလည္ပတ္မႈကို ေႏွးေကြးေစပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ အလင္းနဲ႔ အသံေတြကို အာရံုခံမႈကိုလည္း ျမင့္မားေစပါတယ္။

အေမရိကန္ ၂၈ သန္းေက်ာ္ဟာ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းကို ခံစားေနရၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အမ်ိဳးသားေတြထက္ ေခါင္းပိုကိုက္တတ္ၾကပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံက သုေတသီေတြက ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္တတ္တဲ့ ကေလးေတြဟာ အျပဳအမူပိုင္းဆုိင္ရာ ျပႆနာေတြျဖစ္တဲ့ အာရံုစူးစိုက္မႈ ျပႆနာေတြ၊ စိတ္ပူပန္ျခင္းေတြ၊ စိတ္က်ျခင္းေတြကို ေခါင္းမကိုက္တဲ့ကေလးေတြထက္ ပိုမိုခံစားရႏိုင္ေျခ ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဦးေနွာက္အနာေတြနဲ႔ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္း ဆက္ႏြယ္မႈ – ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္တတ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ white matter hyperintensities လို႔ ေခၚတဲ့ ဦးေနွာက္အနာတစ္မ်ိဳးကုိ အျခားအမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ပိုမိုရရွိႏိုင္ပါတယ္လို႔ နယ္သာလန္က ေဆးဖက္ဆိုင္ရာ ဂ်ာနယ္တစ္ခု မွာ ႏိုဝင္ဘာ ၂၀၁၂ က ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ သူတုိ႔က ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ရဲ႕ ျပင္းထန္မႈ၊ အႀကိမ္ေရနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ကိုက္ေနတာလဲ ဆိုတာေတြက အနာေတြရဲ႕ တိုးတက္မႈနဲ႔ မဆက္စပ္ဘူးလုိ႔ဆိုပါတယ္။

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းကို ဘယ္အရာေတြက ျဖစ္ေစပါသလဲ။

အခ်ိဳ႔လူေတြဟာ သူတုိ႔ကို ေခါင္းကိုက္ေစတဲ့အရာေတြကို ေသခ်ာစြာ ေျပာျပႏိုင္ေပမယ့္ လူအေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ မေျပာျပႏိုင္ပါဘူး။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ အရာေတြကေတာ့

  • ဓါတ္မတည့္မႈမ်ား
  • စူးရွတဲ့အလင္းေရာင္၊ ဆူညံတဲ့အသံ၊ အခ်ိဳ႔ေသာေရေမႊး (သို႔) အနံ႔
  • စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ (သို႔) ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖိစီးျခင္း
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း (သို႔) ေဆးလိပ္ေငြ႔ႏွင့္ ရႈရႈိက္မိျခင္း
  • အစာ မစားျခင္း
  • အရက္
  • ရာသီေျပာင္းလဲမႈမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္တားေဆး၊ ေသြးဆံုးစဥ္ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲမႈမ်ား
  • စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • Tyramine ပါဝင္ေသာ အစားအစာမ်ား (ဝုိင္အနီ၊ ခ်ီးစ္၊ ငါးၾကပ္တုိက္၊ ၾကက္အသည္း၊ သဖန္းသီး၊ ပဲအခ်ိဳ႕)၊ အခ်ိဳမႈန္႔၊ ႏိုက္ထရိတ္ (ဝက္ေပါင္ေျခာက္၊ ေဟာ့ေဒါ့၊ အမဲအူေခ်ာင္း)
  • အျခားအစားအစာေတြျဖစ္တဲ့ ေခ်ာကလက္၊ အခြံမာသီး၊ ပဲေထာပတ္၊ ေထာပတ္သီး၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ေရွာက္သီး၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းမ်ား၊ သနပ္မ်ား

ဒီအရာေတြဟာ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းကို အျမဲ မျဖစ္ေစႏုိင္သလို ဒီအရာေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းကလဲ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းကို အျမဲမကာကြယ္ႏိုင္ပါဘူး။

လကၡဏာမ်ား

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြဟာ ေခါင္းမကိုက္ခင္ (သို႔)ေခါင္းကိုက္ေနစဥ္အတြင္း (သို ့) ေခါင္းကိုက္ၿပီးေသာေနာက္တြင္ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ ေခါင္းကိုက္ျခင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတတ္ေပမယ့္ အေတြ႔မ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့

  • အသင့္အတင့္ကေန ျပင္းထန္တဲ့ နာက်င္မႈ (ေခါင္းတစ္ျခမ္း ကေန ဆက္တိုက္ကိုက္ျခင္း)
  • ေသြးတိုးေနသလို တဒိန္းဒိန္း ကိုက္ခဲျခင္း
  • ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈလုပ္စဥ္ နာက်င္ျခင္း
  • နာက်င္မႈေၾကာင့္ ပံုမွန္ လႈပ္ရွားမႈ မလုပ္ႏုိင္ျခင္း
  • ပ်ိဳ႕ျခင္း
  • အန္ျခင္း
  • အလင္းႏွင့္ အသံကို အာရံုခံမႈ ျမင့္မားျခင္း

လူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ေခါင္းတစ္ျခမ္း ကိုက္ေတာ့မယ္ ဆိုတာကို ေခါင္းမကိုက္ခင္မွာ ေရာင္ဝါလကၡဏာေတြေၾကာင့္ သိတတ္ၾကေပမယ့္ လူအခ်ိဳ႕ကေတာ့ မသိၾကပါဘူး။ စိတ္ရႈပ္ေထြးဖြယ္ အေတြးေတြ၊ အေတြ႔အၾကံဳေတြ၊ ထူးဆန္းတဲ့အလင္းေရာင္ေတြ မသာယာတဲ့ အနဲ႔ေတြ ရတတ္ၾကပါတယ္။

သုေတသီေတြက ဒီလိုေတြ ျမင္ၿပီး ေခါင္းကိုက္တတ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ႏွလံုးရပ္မႈျဖစ္ႏိုင္ေျခပိုမ်ားၿပီး ကိုယ္ဝန္တားေဆးအသစ္သံုးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာေတာ့ ေသြးခဲျဖစ္ႏႈန္း ပိုမိုျမင့္မားတယ္လို႔ ေဖၚျပခဲ့ပါတယ္။

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္တတ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ နာရီေပါင္းမ်ားစြာ မတိုင္ခင္ (သို႔) တစ္ရက္ေလာက္ႀကိဳၿပီးေတာ့ သိေနေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလကၡဏာေတြကေတာ့ အားအင္ျပင္းထန္ျခင္း၊ အခ်ိဳစားခ်င္ျခင္း၊ ေရဆာျခင္း၊ ႏုန္းျခင္း၊ စိတ္တုိျခင္းနဲ႔ စိတ္က်ျခင္း တုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။