ေတးေရး/ေတးဆို ထပ္ဆင့္ အကယ္ဒမီ ဓီရာမိုရ္ ႏွင့္ေတြ ့ဆံုျခင္း

.

ကြ်န္ေတာ္တို ့ Mizzima Tv ကေနျပီးေတာ့ ယခုတစ္ပါတ္္မွာ စီစဥ္တင္ဆက္ေပးမွာကေတာ့ ေတးသံရွင္ ထပ္ဆင့္ အကယ္ဒမီ ဓီရာမိုရ္ နဲ ့ေတြ ့ ဆံုခန္းေလးပဲျဖစ္ပါတယ္ ..ကိုဓီရာမိုရ္ ရဲ ့အႏုပညာအေပၚမွာထားတဲ ့ခံယူခ်က္နဲ ့့ အႏုပညာအေၾကာင္းေလးေတြေျပာျပမယ့္အစီစဥ္ေလးပဲျဖစ္ပါတယ္ ခင္ဗ်ာ ။

 ေမး ..   ကို ဓီရာမိုရ္ မဂၤလာပါ ခင္ဗ်   ပထမဆံုးအကို ့ရဲ ့ ဂီတအေပၚမွာထားတဲ ့ ခံယူခ်က္ေပါ့ေနာက္တခုက သီခ်င္းတပုဒ္ကို အၾကမ္းထည္ကစျပီးေတာ့ အေခ်ာျဖစ္လာတဲ ့အထိ ဘယ္လိုေတြဖန္တီးလဲဆိုတာသိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ .. ဂီတအေပၚမွာထားတဲ ့ခံယူခ်က္ကေတာ့ ဂီတဆိုတာငယ္ငယ္တည္းက တူတူၾကီးလာတယ္လို ့ခံယူတယ္ေလ ။ အဲဒီေတာ့ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္လိုေပါ့။ ကိုယ္ကေတာ့ အရမ္းသေဘာက်တဲ ့အႏုပညာရပ္တစ္ခုေပါ့ ။ ေနာက္ျပီးေတာ့ လူေတြအားလံုးအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလးအေရးပါတဲ ့ဒီက႑တစ္ခုလို ့ ျမင္ပါတယ္ ။ လူတိုင္းနဲ႔လည္း မကင္းႏိုင္ဘူးေလ။ ဘယ္လိုလူမ်ိဳးမဆို မကင္းႏိုင္တဲ ့ အရာမ်ိဳးေလ။ အဲဒီေတာ့မိတ္ေဆြလို သူငယ္ခ်င္းလိုေပါ ့ ။ အနီးစပ္ဆံုးရွိေနတဲ ့ က႑တစ္ခုလို႔ ခံယူထားပါတယ္ ။ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ကို ဘယ္လို ဖန္တီးသလဲဆိုရင္ေတာ့ ပတမဆံုး စိတ္ကူးက စတာေပါ ့ေနာ္ ။ စိတ္ကူးကစျပီး ခံစားခ်က္ စိတ္ကူးခံစားခ်က္၊ အဲဒီကေနစျပီးေတာ့ဒီဟာကို ဘယ္လိုလုပ္မလဲ တျဖည္းျဖည္းခ်ဲ ့ထြင္လာတာေတြ ရွိတာေပါ့ ။ သံစဥ္ေတြရွိလာမယ္ စာသားေတြရွိလာမယ္။  အဲဒီဟာေတြ ျပည့္သြားၿပီဆိုရင္ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ျဖစ္ျပီေပါ့။ တကယ္လို ့ သူမ်ားကို နားေထာင္ေစခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီမွာ တစ္ခုခုလုပ္ရျပီေပါ ့ ။ ရိုးရိုးတန္းတန္း ဆိုရင္ေတာ့ ဂစ္တာနဲ ့တီးျပလိုက္ရင္ ဆိုျပတီးျပလိုက္ရင္ နားေထာင္လို႔ ရျပီေပါ့။ ဒါေပမယ့္ လူအမ်ားကိုနားေထာင္ေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အသံသြင္းရတယ္ ။ ျဖန္ ့ ရတယ္ေပါ ့။  စတူဒီယိုသြားရမယ္ အသံသြင္းတာ အေခ်ာသတ္တာ အေသးစိတ္အမ်ားၾကီးလုပ္ရမယ္ေပါ ့ ေနာက္ဆံုးအဲ ့ဒီပံုစံနဲ ့ပဲဖန္တီးတာေပါ ့ေနာ္ ...။

ေမး .. အစ္ကို ့သီခ်င္းေတြမွာ ဒီၾကားေနၾကမဟုတ္တဲ ့ဒီ Music အသံေလးေတြၾကားရတယ္ေပါ့ ဒီဟာက အစ္ကိုဘယ္လိုစိတ္ကူးျဖစ္သြားတာလဲ။  တခ်ိဳ ့ သီခ်င္းေတြမွာ ေစာင္းသံေတြပါလာတာ ဗံုသံေလးေတြပါလာတာ ျမန္မာအသံေလးေတြ ေရာလာတာလည္း ေတြ ့ရတယ္ ။ ေနာက္ဒီသီခ်င္းတစ္ပုဒ္ကို အစ္ကို ကိုယ္တိုင္စီစဥ္ျပီး ဂီတႏုတ္ေတြကအစ အစ္ကိုေရးေပးတာလား အဲဒါေလး သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ ..  သီခ်င္းကေတာ့ဖန္တီးတဲ ့ေနရာမွာ ငယ္ငယ္ေလးထဲက အဲဒီလို ေပါင္းစပ္ဖန္တီးရတာကို ၾကိဳက္ခဲ ့တယ္တူပါတယ္ ။ စျပီးဖန္တီးတဲ့ခ်ိန္မွာ စဥ္းစားျဖစ္တာေတာ့အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဂီတက ျပတ္ျပတ္သားသားကြဲျပားေနတယ္ေလ။ ဥပမာ ရိုးရာဆိုရိုးရာ Classic ဆို Classic ။ သူ ့ေခါင္းစဥ္နဲ ့သူသြားတာကိုး။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္က ဘယ္လိုစဥ္းစားစားမိလဲဆိုေတာ့ ခံစားမိတဲ ့ေနတ့ဲ သူက ကိုယ္ တေယာက္တည္း ျဖစ္ေနတယ္။ ျဖစ္ေနတဲ ့ဂီတခ်င္းအတူတူ ဘာလို ့ ခြဲျခားေနမွာလဲ ။ မခြဲျခားဘဲ ဘယ္လိုေပါင္းကူးတံတားလုပ္လိုက္ရင္ေရာ ဘယ္လိုစိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းမလဲ။ ကိုယ္ ဘယ္လိုၾကိဳက္မလဲ ။ အဲ့ဒီလိုစဥ္းစားမိတယ္ ေနာက္တစ္ခ်က္က ဒီရိုးရာသံေတြကိုထည့္တယ္ဆိုတာ ဒီျမန္မာႏိုင္ငံမွာပဲ ျမန္မာလူမ်ိဳး ဂီတပညာရွင္တစ္ေယာက္ကပဲ ဒါမ်ိဳးကို ေသေသခ်ာခ်ာ မိတ္ဆက္ႏိုင္မယ္။ လုပ္ႏိုင္မယ္ေပါ့။ အဲ ့ဒီရည္ရြယ္ခ်က္နဲ ့ လုပ္ျဖစ္တာပါ။ေနာက္အဓိကေပါင္းစပ္တဲ ့ ေနရာမွာ ကိုယ္ေတြက Rock ၾကိဳက္တယ္ Popဆိုလည္း ၾကိဳက္တယ္ Classic လည္း ၾကိဳက္တယ္ အဲဒါမ်ိဳးေတြေပါင္းစပ္တာေပါ ့ေနာ္။

ေမး ... အဲေတာ့ သီခ်င္း တစ္ပုဒ္ဖန္တီးျပီဆိုရင္သီခ်င္းရဲ ့Noteေတြကေရာ။  

ေျဖ ... အဲဒါက ဒီေက်ာင္းကို စတက္ျဖစ္တဲ ့အခ်ိန္မွာ သီအိုရီကို ေသေသခ်ာခ်ာ သင္ျဖစ္လိုက္တယ။ အရင္တုန္းက တီး၀ိုင္းေတြဘာေတြ ေထာင္ျဖစ္ျပီးေတာ့Own tune ေတြ လုပ္ဖူးတယ္ ။ အစ္ကိုအၾကီးဆံုးက သီခ်င္းေရးေတာ့ သူ႔သီခ်င္းေတြ ကိုယ္တိုင္ Arrangement လုပ္ျပီးေတာ ့နယ္မွာ တီးခဲ့တာေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ ဒီေက်ာင္းကို ေရာက္လာတဲ ့အခ်ိန္မွာ သီအိုရီကို ေသခ်ာသင္တယ္ ။ Music Arrangement ေရာ၊ ေနာက္အဘ ဦးတင္ရီဆီက ေတာ္ေတာ္ပညာရတယ္။ ေနာက္ပညာရွင္ၾကီးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မီခဲ့တယ္ေပါ့ ။       ဦးကိုကိုတို ့ ဦးလွထြဋ္တို ့ေရာ တကယ့္ကို ေတာ္တဲ ့ပညာရွင္ေတြေလ အားက်တယ္ ။

ကိုယ္တိုင္ ဖန္တီးတဲ့ဘက္ကိုကူးလာတဲ့အခ်ိန္က် ကိုယ့္စိတ္ကူးထဲမွာၾကားတဲ ့ အသံအားလံုးကို ထည့္ခ်င္စိတ္ရွိတယ္ေပါ ့ေနာ္ ။ အဲ့ဒီေတာ့ အားလံုးကို ကိုယ္ပဲ စိတ္ၾကိဳက္ဖန္တီးတယ္ ။ ပညာရွင္ေတြေခၚလိုက္တယ္ ။ သူတို႔နဲ ့ညိွတယ္ လိုခ်င္တဲ့ဟာ ကို ေျပာတယ္ ။ လိုတဲ ့Note ကို ေရးတယ္ ။ အဲ့ဒီလိုပံုစံနဲ ့ လုပ္တာပါ။

ေမး .. ေနာက္ထပ္ေမးခ်င္တာတစ္ခုက Copy နဲ ့ Own Tune ရဲ ့ ကြာျခားခ်က္လည္း သိခ်င္ပါတယ္ ။ ဆိုလိုတာက ဂီတေခတ္ဦးမွာ ဒီ Copy ေတြက အင္မတန္မွကို တခ်ိန္က ဘုရင္ျဖစ္ခဲ ့တာဆိုေတာ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ ့ေနာက္ပိုင္းမွာ Own Tune ေတြက ေခတ္စားလာေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ အစ္ကို ့အျမင္ေလးလည္း သိခ်င္ပါတယ္။ အဓိကေတာ့ Copy နဲ ့ Own Tune ရဲ ့ ကြာျခားခ်က္လည္း သိခ်င္တာပါ။

ေျဖ .. သူက ေခတ္အဆက္ဆက္ကိုပဲ ျပန္ၾကည့္ေျပာရမွာပဲ ။ Copy ဆိုတာကေတာ့ ပထမဦးဆံုးေပၚတာကေတာ့ အေနာက္တိုင္းကအသံေတြကို နည္းနည္း မွီျငမ္းျပီးေတာ့ ဒါ ဟိုးေရွးထဲကဆရာၾကီးေတြက နည္းနည္းေလးလုပ္ခဲ့တာေလးေတြရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္ပိုင္ဖန္တီးတဲ့ ျပည္တြင္းျဖစ္ေပါ ့ေနာ္။ ဒီျပည္တြင္းျဖစ္ သံစဥ္နဲ ့ စာသားကေတာ့ ပိုမ်ားပါတယ္ ။ ကိုယ္ေတ ြဂစ္တာစတီးတဲ့အခ်ိန္ဆိုရင္ အဲဒီအခ်ိန္က စေျပာမယ္ဆိုရင္ အဲဒီခ်ိန္က Copy က အဲ ့ဒီေလာက္မလႊမ္းမိုးေသးဘူး။ အေခြတစ္ေခြ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေကာ္ပီက ပါေတာ့ပါတယ္။  Own Tune ေတြမ်ားတယ္ ၊ တခ်ိဳ ့ လူေတြက ေကာ္ပီေတြအမ်ားၾကီးဆိုတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ ့လူေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္ Own Tune ေတြ အမ်ားၾကီးဆိုတယ္ ။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ကိုခိုင္ထူးတို ့ ၊ ကိုခင္ေမာင္တိုးတို ့၊  ကိုအဥၨလီေမာင္ေမာင္တို ့ အဲလို သက္တမ္းေတြ ေပါ့။ ေနာက္ ကိုထူးအိမ္သင္တို႔   ေပၚလာတဲ့အထိေပါ့။ Own Tune ေတြ အမ်ားၾကီး ဖန္တီးခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ေနာက္ပိုင္း ဒီလို ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းလို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့။ ကမၻာဂီတေပါ့။ Rock ဂီတက အရမ္းေခတ္စားလာတယ္ ။ အဓိက အဲ့ဒီဟာကို ပရိသတ္က နည္းနည္းဆာေလာင္လာတယ္။ အဲဒီအပိုင္းကို အားသာလာတဲ့ လူေတြကလည္း မ်ားလာတယ္ ။ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္း ၁၀ႏွစ္၊ ၁၅ႏွစ္မွာ လူတိုင္းက ေကာ္ပီသီခ်င္းေတြ ဆိုၾကတာမ်ားလာတယ္ ။ ဒါကဘယ္လိုျဖစ္တာလဲဆိုေတာ့ တကယ္ထူးခႊ်န္တဲ ့အဆိုေတာ္ေတြလည္း အမ်ားၾကီး သြားစုမိတယ္။ Own Tune ေရးတဲ့  လူ မရွိဘူးလားဆိုေတာ့ရွိတယ္ ဒါေပမယ့္ယွဥ္လိုက္တဲ ့ အခါက်ေတာ့ ဂီတအရည္အေသြးနဲ ့လုပ္ႏိုင္စြမ္းက တအားကြာတယ္။ ပရိသတ္ဆိုတာကေတာ့ ဘာမွမသိဘူး မသိတဲ့အခါက် ပိုေကာင္းတ့ဲဟာကိုပဲ နားေထာင္မွာေပါ ့။ အဲဒီခါက် Own Tune က အားနည္းလာတယ္လို ့ ေျပာရမွာေပါ ။ Own Tune ေတြအမ်ားၾကီးဖန္တီးျပီး တကယ္ Strong ျဖစ္တဲ့သူေတြလည္း ရွိပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေတာ္ေတာ္ အားနည္းလာတယ္။ ယွဥ္လို႔ မရတဲ့အေနအထားေပါ ့ ။ ေကာ္ပီကို ဘယ္လိုျမင္လဲလို႔ ေျပာရရင္ေတာ့ ေခတ္တစ္ေခတ္ရဲ ့ လိုလားခ်က္အရသူ ့ဟာသူျဖစ္လာတာေပါ ့ေနာ္။ ဒီဟာေပၚမွာ ေကာင္းတယ္ဆိုးတယ္ဆိုတဲ ့စိတ္ထက္ကို  ဒီအႏုပညာကို လုပ္ၾကမယ္ ဆိုတဲ့စိတ္နဲ ့ လုပ္ၾကတာေပါ့။  ဒါေပမယ့္ Own Tune ဆိုက္ဖက္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေတာ့ ဒါမေကာင္းဘူး  မလုပ္သင့္ဘူးေပါ ့သူမ်ားသံစဥ္ကိုယူျပီး စာသားေတြကို အနီးစပ္ဆံုးေတြ ထည့္တယ္ ။ ကိုယ္ပိုင္အႏုပညာမဟုတ္တဲ့အတြက္ မေကာင္းဘူး။  အဲလိုျမင္တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ကိုယ့္ရဲ ့ တစ္ေယာက္တည္းအျမင္က ေခတ္တစ္ခုရဲ႔ လိုလားခ်က္ ၊ ပရိသတ္ရဲ ့ေတာင့္တခ်က္ ဒီအႏုပညာရွင္ရဲ ့ဖန္တီးခ်င္တဲ ့စိတ္ အကုန္ေပါင္းျပီးေတာ့ျဖစ္ခဲ ့တာေပါ ့ေနာ္ ။

ေမး .. ေနာက္ထပ္ေမးခ်င္တာတစ္ခုကေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသိခ်င္တဲ ့ ေမးခြန္းေလးပါ ။ တစ္ေန ့ကပဲ အိမ္က ကေလးက ေမးတယ္ ။ သီခ်င္း ဆိုတာဘာလဲတဲ့။ ကြ်န္ေတာ္က ရုတ္တရက္ဆို ဘာေျဖရမွန္းမသိဘူး။ အစ္ကို႔လို ပညာရွင္တစ္ေယာက္ အေနနဲ ့ ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ .. သီခ်င္းဆိုတာ English လို တိုက္ရိုက္ဘာသာျပန္ရရင္ Song ေပါ့ေနာ္။ သီခ်င္းအဆို ပါေနတဲ ့ဂီတပံုစံတစ္ခုေပါ ့ ကေလးကိုနားလည္ေအာင္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဒါ နည္းနည္းေတာ့ေျပာရခက္တယ္ ။ ၾကိဳးစားျပီးေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ခံစားခ်က္တစ္ခု ရွိလာမယ္ေပါ ့။  လူဆိုတာ စကားေျပာေနၾကတာပဲေလ။ ရိုးရိုးစကား ေျပာတာနဲ ့ သီခ်င္းနဲ ့ဘာကြာလဲ ။ ရိုးရိုးစကားေျပာတာနဲ ကဗ်ာနဲ ့ ဘာကြာလဲ ဆိုေတာ့ ရိုးရိုးစကား ကေတာ့ စကားအေနနဲ ့ပဲေျပာတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒါေလးကိုပဲ နည္းနည္းကာရန္ေလး တစ္ခု သူ ့Rule ေလးတစ္ခုခုနဲ ့ဒါေလး ျပန္အခ်ိတ္ဆက္ေလး တစ္ခု ၊ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပညာရပ္ေလးတစ္ခုပါလာတယ္ေပါ ့။ ကဗ်ာပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္။ သီခ်င္းပံုစံမ်ိဳးျဖစ္လာတယ္။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သီခ်င္းနဲ ့ ကဗ်ာက ေတာ္ေတာ္ေလးနီးစပ္ပါတယ္။ သီခ်င္းဆိုတာ ကိုယ့္ရဲ ့ခံစားခ်က္ကို တင္ျပတာ။ ခုနေျပာသလို ပညာရပ္ေလးပါလာတယ္။ ဒါေလးကို သံစဥ္ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဘယ္လို ျပန္ေက်ာ့မလဲ။ အသံေလးကို ဘယ္လိုဆြဲငင္လိုက္မလဲ။ အဲဒါမ်ိဳးကိုပဲ အေျခခံတာပါပဲ ။ သီခ်င္းဆိုတာ ကိုယ့္ ခံစားခ်က္ကို ပညာရပ္ေလးနဲ ့ ျဖတ္သန္းလိုက္တာပါ။