Goose Berry (ဇီးျဖဴသီး)

.

ေရးသားသူ Aye Thi Mon
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာ တည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

ဇီးျဖဴသီးကို ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္တာ၊ ေၾကာ္စားတာ၊ ေထာင္းစားတာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။ ေဆးဖက္၀င္တဲ့အသီးတစ္မ်ိဳးလို႔လည္း ဆိုၾကပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးမွာ ဗီတာမင္ စီ နဲ႔ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးကို ေန႔စဥ္မွန္မွန္စားသံုးမယ္ဆိုရင္ သက္ရွည္က်န္းမာေစမယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးရဲ႕ က်န္းမာေရးအေပၚဘယ္လိုအက်ိဳးျပဳတာလဲဆိုတာကို သိရွိႏိုင္ေစဖို႔ ရွာေဖြသိရွိထားတာေလးေတြကို မွ်ေဝေပးလိုက္ပါတယ္။

ဇီးျဖဴသီးကရရွိႏိုင္တဲ့ က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား

မ်ိဳးပြားစနစ္ကို ေကာင္းမြန္ေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးက မ်ိုးပြားမႈဆိုင္ရာ တစ္ရႈးေတြအပါအဝင္ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ တစ္ရႈး ၇ မ်ိဳးကို အားျဖည့္ေပးပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးက အမ်ိဳးသား မ်ိဳးပြားအဂၤါ စနစ္ကိုေရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ိဳးပြားအဂၤါစနစ္ေတြကိုပါ ေကာင္းမြန္ေအာင္ေထာက္ပ့့ံေပးပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြမွာ သုတ္ပိုးရဲ႕အရည္အေသြးကိုေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။

အရိုးေတြကို ၾကံ႕ခိုင္သန္စြမ္းေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးရဲ႕အဆီအႏွစ္က အရိုးေတြကိုပ်က္စီးေစႏိုင္တဲ့ဆဲလ္ေတြျဖစ္တဲ့ osteoclasts ဆဲလ္ေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈကိုေႏွးေကြးေစႏိုင္တာကိုေတြ႔ရွိရပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးမွာ ေရာင္ရမ္းမႈကိုေလ်ာ့က်ေစႏိုင္တဲ့ အစြမ္းသတၱိရွိတာေၾကာင့္ ေလးဖက္နာေဝဒနာသည္ေတြမွာ အရိုးအဆစ္ေတြ ေရာင္ရမ္းနာက်င္တာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။

အျမင္အာရံုၾကည္လင္ေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးက မ်က္လံုးက်န္းမာေရးကိုလည္းေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ အသက္အရြယ္ၾကီးရင့္လာတာေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚခံစားရတဲ့ အျမင္အာရံု ဆံုးရံႈးမႈမျဖစ္ေအာင္လည္းကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးမွာပါတဲ့ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းကမ်က္ၾကည္လႊာကို oxidative stress ေတြေၾကာင့္ပ်က္စီးမႈကေန ကာကြယ္ေပးျပီး ေရတိမ္ျဖစ္ႏိုင္ေျခကိုလည္းေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးကိုေရစိမ္ျပီး စိမ္ထားတဲ့အရည္နဲ႔ မ်က္စဥ္းခပ္ေပးရင္ အျမင္အာရံုကိုၾကည္လင္ေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

စိတ္ဖိစီးမႈကိုသက္သာေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးက စိတ္ဖိစီးမႈကိုေလ်ာ့ပါးေစျပီး အိပ္ေပ်ာ္ေစပါတယ္။ ဦးေရျပားကို ဇီးျဖဴသီးအဆီလူးျပီးႏွိပ္နယ္ေပးပါက အိပ္ေပ်ာ္ေစမွာျဖစ္သလို ေခါင္းကိုက္တာကကိုလည္းသက္သာေစပါတယ္။ ေရမခ်ိဳးခင္မွာ ဇီးျဖဴသီး အဆီကိုဦးေရျပားမွာလိမ္းေပးမယ္ဆိုရင္ ၾကက္မ်က္သင့္တာနဲ႔ မအိမသာျဖစ္တာေတြကို သက္သာေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

စိတ္က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္ေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးက ေသြးလည္ပတ္မႈကိုေကာင္းမြန္ေစတာေၾကာင့္ အာရံုေၾကာက်န္းမာေရးကိုေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးေန႔တိုင္းစားသံုးေပးမယ္ဆိုရင္ သိျမင္မႈစြမ္းရည္ကိုတိုးတက္ေစႏုိင္သလို အာရံုစိုက္မႈနဲ႔မွတ္ဥာဏ္ကိုပိုမိုေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ free radical ေတြေၾကာင့္ အာရံုေၾကာဆဲလ္ေတြပ်က္စီးမႈမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးျပီး မွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း (dementia)၊ အယ္လ္ဇိုင္းမာေရာဂါေတြမျဖစ္ေအာင္လည္း ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ဇီးျဖဴသီးမွာ သံဓာတ္ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္တာေၾကာင့္  ေအာက္ဆီဂ်င္လည္ပတ္မႈကိုတိုးတက္ေစျပီး ဦးေႏွာ္က္ပ်က္စီးမႈကေန ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာေရာဂါေတြကိုသက္သာေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးမွာ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာေရာဂါေတြကို သက္သာေစႏိုင္တဲ့ အာနိသင္ရွိပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးမွာပါတဲ့ ဗီတာမင္ စီက အေအးမိတာ၊ေခ်ာင္းဆိုးတာေတြကို သက္သာေစတဲ့ ေဆးဖက္ဝင္အပင္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးက ကိုယ္ခံအားကိုတိုးတက္ေစျပီး တုပ္ေကြးျဖစ္တာနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းအတြင္း ပိုးကူးစက္မႈေတြကိုေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။ နာတာရွည္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ တီဘီေရာဂါ (tuberculosis) ေတြကိုကုသရာမွာအေထာက္အကူျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ (Asthma) လကၡဏာေတြကိုလည္း သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။

ကူးစက္ေရာဂါေတြကို တိုက္ဖ်က္ေပးႏိုင္ျခင္း

ပိုးမႊာေးတြကိုေသေစႏိုင္တဲ့ အစြမ္းသတၱိက ခႏၶာကိုယ္မွာ ဘက္တီးရီးယားေတြနဲ႔ မိႈပိုးေတြေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚတဲ့ကူးစက္ေရာဂါေတြမျဖစ္ေအာင္ တိုက္ထုတ္ရာမွာအေထာက္အကူေပးပါတယ္။ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ေကာင္းမြန္ေစျပီး ခႏၶာကိုယ္ထဲက အဆိပ္အေတာက္ေတြကို ဖယ္ရွားေပးပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံအားစနစ္ကိုတိုးေစႏိုင္ပါတယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေစႏိုင္ျခင္း

ဇီးျဖဴသီးက ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ဇီဝတြင္းျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္ကိုျမင့္တင္ေပးျပီး အဆီေတြစုပံုမႈကို ေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ျပီး အဆာခံေစႏိုင္တာေၾကာင့္ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုေလွ်ာ့ခ်ရာမွာ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္ပါတယ္။

ႏွလံုးက်န္းမာေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးက ႏွလံုးေသြးေၾကာစနစ္ကို ေကာင္းမြန္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးမွာ ႏွလံုးအတြက္အက်ိဳးျပဳႏိုင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြပါဝင္တာေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္တာေတြမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးသလို ေသြးတြင္းက အက်ိဳးမျပဳတဲ့ ကိုလက္စထေရာေတြကိုလည္း ေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြကို က်န္းမာေစျပီး ကိုလက္စထေရာကိုေလ်ာ့က်ေစတဲ့အျပင္ ေသြးမတိုးေအာင္လည္း ထိန္းညွိေပးပါတယ္။ ဇီျဖဴသီးက အက်ိဳးျပဳကိုလက္စထေရာေတြတိုးလာေအာင္လည္းလုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာေတြထဲမွာ အဆီေတြစုပံု ပိတ္ဆို႔တာမ်ိဳးမျဖစ္ေအာင္လည္းကာကြယ္ေပးပါတယ္။

ကင္ဆာတိုက္ထုတ္နိုင္ျခင္း

ဇီးျဖဴသီးမွာ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းၾကြယ္ဝစြာပါဝင္တာေၾကာင့္ carcinogenic  ဆဲလ္ေတြၾကီးထြားျဖစ္ေပၚမႈကို ကန္႔သတ္ေပးျခင္းျဖင့္ ကင္ဆာမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးက ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြက အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ free radical ေတြကို ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ေပးတာေၾကာင့္ အစာအိမ္(stomach cancer)၊အေရျပား နဲ႔အသည္းကင္ဆာ(liver cancer) ေတြမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ကင္ဆာက်ိတ္ေတြၾကီးမလာေအာင္လည္းထိန္းသိမ္းေပးပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးမွာ ကင္ဆာေဆးေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကို တံု႔ျပန္ႏိုင္တဲ့ အစြမ္းလည္းရွိပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳ (Diabetes

ဇီးျဖဴသီးမွာ သၾကားဓာတ္ပါဝင္မႈနည္းျပီး အမွ်င္ဓာတ္ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္တာေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳသမားေတြစားသံုးဖို႔သင့္ေတာ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳသမားေတြမွာ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ကိုက်ဆင္းေစႏိုင္ပါတယ္။ chromium ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္တာေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳသမားေတြအတြက္ အထူးသင့္ေတာ္ပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးမွာပါတဲ့ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းက ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ကိုထိန္းညွိေပးျပီး chromium ပမာဏကိုက်ဆင္းေစပါတယ္။

အစာေၾကေစႏိုင္စြမ္းရွိျခင္း

ဇီးျဖဴသီးက အမွ်င္ဓာတ္ၾကြယ္ဝတာေၾကာင့္ အူမၾကီးနဲ႔ အစာေခ်အူလမ္းေၾကာင္းသန္႔ရွင္းေအာင္လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ အစာေခ်စနစ္ကို အားျဖည့္ေပးျပီး ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ အာဟာရဓာတ္စုပ္ယူႏိုင္စြမ္းကို တိုးတက္ေစပါတယ္။ ဇီးျဖဴသီးရဲ႕ ခ်ဥ္ျပီးဖန္တဲ့အရာသာက အစာေခ်အင္ဇိုင္းေတြထြက္လာေအာင္လႈံ႔ေဆာ္ေပးပါတယ္။ ေအးျမျပီး ဝမ္းသြားေစႏိုင္တဲ့အာနိသင္ေတြရွိတာေၾကာင့္ ဝမ္းေလွ်ာတာကိုကုသရာမွာအသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္တာနဲ႔ အူမၾကီးဆိုင္ရာေဝဒနာေတြကို သက္သာေစႏိုင္တဲ့ သဘာဝေဆးတစ္မ်ိဳးပါ။

 အေရျပားကိုက်န္းမာေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးမွာပါတဲ့ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြက အေရျပားကို ၾကည္လင္ဝင္းပေစျပီး အဆိပ္အေတာက္ေတြကိုဖယ္ရွားေပးပါတယ္။ ဝက္ျခံတြကိုကင္းေစျပီး ေခၽြးေပါက္ေတြကိုက်ဥ္းေစပါတယ္။ အေရျပားမွာျဖစ္တတ္တဲ့ေရာဂါေတြမျဖစ္ေအာင္လည္းကာကြယ္ေပးပါတယ္။ free radical ေတြေၾကာင့္အေရျပားပ်က္စီးတာေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။

ဆံသားကိုသန္စြမ္းနက္ေမွာင္ေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးမွာ ဗီတာမင္ စီ ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္တာေၾကာင့္ ဆံပင္မကၽြတ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးႏိုင္သလို ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြကလည္း ဆံပင္ကိုသန္စြမ္းနက္ေမွာင္ေစပါတယ္။ ဆံပင္ေတြကိုသန္ေစျပီးေဗာက္လည္းကင္းေစပါတယ္။က်န္းမာသန္စြမ္းတဲ့ဆံေကသာကိုပိုင္ဆိုင္ႏုိင္ေစဖို႔ ဇီးျဖဴသီးကိုအသံုးျပဳေပးႏိုင္ပါတယ္။

ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံတာကိုသက္သာေစျခင္း

ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံတဲ့အခါ ဇီးျဖဴသီးအရည္ကိုႏွာေခါင္းထဲကို အစက္ခ်ေပးမယ္ဆိုရင္ ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံတာကို သက္သာေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

သြားေတြနဲ႔လက္သည္းေျခသည္းေတြကို က်န္းမာေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးေဖ်ာ္ရည္က သြားေတြနဲ႔ လက္သည္းေျခသည္းေတြကို က်န္းမာသန္စြမ္းေစပါတယ္။

ေသြးအားနည္းတာကို သက္သာေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးက သံဓာတ္ပါဝင္မႈမ်ားတာေၾကာင့္ ေသြးျဖဴဥပမာဏကိုတိုးေစျပီး ေသြးအားနည္းေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

ေသြးသန္႔ေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးမႈန္႔ကို ပ်ားရည္နဲ႔ေသာက္ေပးမယ္ဆိုရင္ေသြးသန္႔ေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္ေက်ာက္တည္တာကို သက္သာေစျခင္း

ဇီးျဖဴသီးအမႈန္႔ကို မုန္လာဥအျဖဴနဲ႔တြဲဖက္စားေပးတာကေက်ာက္ကပ္ေက်ာက္တည္တာကို သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား

  • ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြအေနနဲ႔ ဇီးျဖဴသီးစားသံုးတဲ့အခါ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိႏိုင္တာေၾကာင့္ ဇီးျဖဴသီးကိုမစားသံုးသင့္ပါဘူး။
  • ဇီးျဖဴသီးက အခ်ိဳ႕သူေတြမွာ ေသြးတအားထြက္တာမ်ိဳးျဖစ္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ Bleeding disorders ရွိတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ဇီးျဖဴသီး ကို အတိင္အခ်င့္နဲ႔သာစားသံုးသင့္ပါတယ္။
  • ဇီးျဖဴသီးက ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ကိုက်ဆင္းေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေဆးေသာက္သံုးေနရသူေတြအေနနဲ႔ ဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္ျပီးမွ စားသံုးသင့္ပါတယ္။
  • ဇီးျဖဴသီးက အသည္းေရာဂါရွိအခံရွိသူေတြမွာ ေရာဂါကိုပိုဆိုးေစႏိုင္တာေၾကာင့္ မစားသံုးသင့္ပါဘူး။ ဆရာဝန္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ကိုေတာင္းခံသင့္ပါတယ္။
  • ဇီးျဖဴသီးက ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူေနစဥ္အတြင္းနျပ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူျပီးခ်ိန္မွာ ေသြးထြက္မ်ားေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ခြဲစိတ္မႈမခံယူခင္ အနည္းဆံုး ၂ ပတ္ေလာက္အလိုကတည္းက ဇီးျဖဴသီးစားတာကိုရပ္လိုက္ပါ။

ဤေဆာင္းပါးကို Mizzima ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ Hello Sayarwon မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။