စိတ္က်န္းမာေရး အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီး ပါေမာကၡစိုင္း ႏွင့္ေတြ႕ဆံုျခင္း အပိုင္း (၁)

.

မွတ္ဥာဏ္ ခ်ိဳ႕ယြင္းတာေတြ၊ သတိေမ့တတ္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး 4R Health Talk က်န္းမာေရးရာအေျဖရွာအစီအစဥ္ကေန အထူးကုဆရာဝန္ႀကီးပါေမာကၡစိုင္းနဲ႔ ေမးျမန္းထားတာေတြကို ျပန္လည္ ထုတ္လႊင့္ေပးလိုက္ပါတယ္။

မဇၥ်ိမ - ဆရာႀကီးခင္ဗ် မွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ကၽြန္ေတာ္တို႔ မဇၥ်ိမပရိတ္သတ္ေတြကိုဗဟုသုတေပးခ်င္တာေလးမ်ားရွိရင္ ေျပာေပးပါအံုးခင္ဗ်။

Professor: Sai - ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္က်န္းမာေရးဌာနကေနၿပီးေတာ့ အဓိကေျပာခ်င္တာေတာ့ လူေတြမွာပစၥည္းဥစၥာဆံုး႐ွံဳးေတာ့မယ္။ ပစၥည္းေပ်ာက္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အနည္းငယ္ဆံုး႐ွံဳးတာေပါ့ေနာ္။ လူေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္ပိုင္းတစ္ခုခုေပါ့ ဆံုး႐ွံဳးေတာ့မယ္ ျဖတ္လုိက္ရတယ္ဆိုရင္ ေျခေထာက္က်ိဳးလို႔ ျဖတ္လုိက္ရတယ္ဆိုရင္ ဆံုး႐ွံဳးမႈကအေတာ္အတန္ႀကီးမားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္အလုပ္၊အေတြးအေခၚပိုင္းဆံုး႐ွံဳးလို႔ ရွိရင္ေတာ့ အလံုးစံုဆံုး႐ွံဳးတာေပါ့။ အဲဒါကိုအဓိကေျပာခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုးဟာတစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာေတာ့ ေမ့ေလ်ာ့တတ္ၾကတာပဲ။ မေမ့တဲ့သူေတြရယ္လို႔ မရွိပါဘူး။ သာမန္ေမ့ေလ်ာ့တတ္တာနဲ႔ ေငြေၾကးသံုးစြဲတာတို႔ သာမန္ေန႔စဥ္ လုပ္တဲ့ အလုပ္ေတြေတာ့ ေျပာင္းသြားေအာင္ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေစ်းဝယ္မယ္ ဘာညာမေမ့ပါဘူး။ ထမင္းစားဖို႔ ေရေသာက္ဖို႔ အကုန္လံုးကိုမွတ္မိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူငယ္ျပန္တဲ့သူေတြ ဦးေႏွာက္ခ်ိဳ႕ယြင္းသြားတဲ့သူေတြကေတာ့ ဒါေတြကိုမလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္းေတြ တစ္ေျဖးေျဖးေလ်ာ့ပါးလာတဲ့ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေန႔စဥ္လႈပ္ရွားမႈေတြလည္းနည္းပါးလာတယ္။ စြမ္းရည္မ်ားလည္းက်ဆင္းသြားပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ အသက္ႀကီးတဲ့သူမွာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။

မဇၥ်ိမ - ကၽြန္ေတာ္ ေနာက္ေမးခြန္းတစ္ခုကေတာ့ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါ ဘာေၾကာင့္မ်ားမွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတာ ျဖစ္တာလဲခင္ဗ်။

Professor: Sai - ကၽြန္ေတာ္တို႔ အသက္ ၄၀ ေနာက္ပိုင္းေပါ့ေလဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုတစ္ခုေရာက္တုိင္းဦးေႏွာက္က ၅ ရာခိုင္နႈန္းက်ံဳ႕သြားပါတယ္။ ဥပမာအသက္ ၄၀ ဆိုရင္ ၉၅ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိေတာ့တယ္။ ၅၀ ဆိုရင္ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိေတာ့မယ္။ တစ္ေျဖးတစ္ေျဖးက်ံဳ႕လာတာေပ့ါ။ အဲ့တာေၾကာင့္ မွတ္ဥာဏ္လည္းတစ္ေျဖးေျဖးေလ်ာ့လာတာပါ။

မဇၥ်ိမ - ဟုတ္ကဲ့ပါခင္ဗ်။မွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတာေဆးပညာေဝါဟာရအရေျပာရင္ ဦးေႏွာက္က်ံဳ႕တာေပါ့ေနာ္။ ဒါမ်ိဳးမျဖစ္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အစားအေသာက္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အေနထိုင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေလ့က်င့္ခန္းပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္လုိမ်ိဳးလုပ္သင့္လဲခင္ဗ်။

Professor: Sai - ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကအမ်ားႀကီးရွိတယ္ဗ်။ မွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတဲ့ အေၾကာင္းမ်ားစြာလည္းရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြကဗီတာမင္ခ်ိဳ႕တဲ့လို႔ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္းသြိဳင္း႐ြိဳက္ဆိုတဲ့ အက်ိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္းဓာတ္မတည့္တဲ့ဟာေတြေပါ့။ ဓာတုေဗဒေတြ စားမိလို႔ ျဖစ္တာလည္းရွိတယ္။ ေနာက္ တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္းအရက္၊မူးယစ္ေဆးဝါး၊ေဆးလိပ္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာလည္းရွိပါတယ္။

မဇၥ်ိမ - ဟုတ္ကဲ့ ဆရာႀကီး။ အဲဒါေတြကိုေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေနာ္။ အခ်ိဳ႕ေတြကတရားထိုင္ၾကတယ္။ တရားမွတ္တယ္။ တရားက်င့္တယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြကေရာ ကာကြယ္ႏိုင္လား?သတိေမ့ေလ်ာ့တတ္တာကိုဘယ္လုိမ်ိဳးကာကြယ္လို႔ ရမလဲခင္ဗ်။

Professor: Sai - အဓိကကေတာ့ Health life Style ေနတတ္ဖုိ႔ေပါ့ေနာ္။ လြယ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ A,B,C,D,E လို႔သတ္မွတ္ထားတယ္။ A က ဘာလဲဆိုေတာ့အရက္ေသစာမေသာက္ပါနဲ႔။ B က ဘာလဲဆိုေတာ့ခႏၶာကိုယ္ကိုအၿမဲလႈပ္ရွားေနပါ။ ၿငိမ္မေနနဲ႔ေပါ့။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားလုပ္ပါ။C က်ေတာ့ အငန္၊ အခ်ိဳေလ်ာ့စားပါ။ D ၾကေတာ့ ေဆးရြက္ႀကီးနဲ႔ လုပ္တာေတြ မသံုးစြဲပါနဲ႔။ ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းယာေနာ္။ E က်ေတာ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီးဝလံမ်ားမ်ားစားေပးပါ။ ခႏၶကုိယ္ကိုအနားယူေပးပါ။ စိတ္ဖိစီးမႈ ေလ်ာ့နည္းပါေစ။ အိပ္ခ်ိန္ဝဝအိပ္ပါ။ အာဟာရျပည့္ဝတဲ့ အစားစာေတြ စားပါ။

မဇၥ်ိမ - အခ်က္ ၅ခ်က္ေပါ့ေနာ္။ ခုနကအရက္မေသာက္ရဘူး။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားရမယ္။ ၿပီးရင္ ေဆးလိပ္နဲ႔ ေဆးရြက္ႀကီးအငန္အစပ္ေတြ ေလ်ာ့စားရမယ္။ ၿပီးရင္ ဟင္းရြက္မ်ားမ်ားစားရမယ္။ ဒါဆိုရင္ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိကာကြယ္ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရတာေပါ့။

ဆရာႀကီးအခုနကေျပာသြားတဲ့ အထဲမွာအသက္ ၄၀ေက်ာ္လာရင္ ဦးေႏွာက္ကက်ံဳ႕လာတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါကေတာ့ ပံုမွန္ျဖစ္တဲ့ဟာမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။ လူတုိင္းျဖစ္တာလားဆရာႀကီး။

Professor: Sai - လူတုိင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ပိုၿပီးေတာ့မွ အက်ံဳ႕ျမန္ေအာင္ ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကလည္းရွိတာေပါ့။ ဥပမာအရက္ေသာက္လုိ႔ ရွိရင္အရက္တစ္ခါ ေသာက္တုိင္းဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြဟာပ်က္စီးသြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဦးေႏွာက္မွာဆဲလ္ေတြကအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ နည္းနည္းပါးပါးပ်က္စီး႐ံုနဲ႔ သူကမသိသာဘူး။ တစ္ေန႔ေန႔ ပ်က္စီးတာမ်ားမ်ားလာရင္ ဆဲလ္ေတြကပ်က္စီးတာမ်ားလာတဲ့ အခါမွာေတာ့ မွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းလာတာေပါ့။

မဇၥ်ိမ - အဲ့လိုဆိုရင္ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔လည္းဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ေပါ့။

Professor: Sai - ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အေနအထိုင္ မဆင္ျခင္ရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာလဲဒီလိုေပါ့။ ေဆးလိပ္ေသာက္လို႔ ရွိရင္ ေဆးလိပ္မွာနီကိုဒင္းဓာတ္ပါတယ္ေလ။ နီကိုဒင္းဓာတ္ကေသြးေၾကာေတြကိုက်ံ႕သြားေစတာေပါ့။ ဦးေႏွာက္ကုိသြားတဲ့ ေသြးေၾကာေလးေတြဟာေသးေသးေလးေတြေလ။ ေသးေသးေလးေတြဆိုေတာ့ ေဆးလိပ္ေသာက္လိုက္ရင္ ဦးေႏွာက္ကိုေသြးကလံုလံုေလာက္ ေလာက္ မေရာက္ဘူး။ မေရာက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ဦးေႏွာက္ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြကအနာျဖစ္သြားတာေပါ့။ ဆုိေတာ့ ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ သစ္ပင္တစ္ပင္ဟာေရေကာင္းေကာင္းမရလို႔ ရွိရင္ အကိုင္းတစ္ခ်ိဳ႕က ေျခာက္ၿပီးေတာ့ ညိဳးသြားတဲ့ ပံုမ်ိဳးေပါ့။

မဇၥ်ိမ - ဒါကေတာ့ အခုနကေျပာသလိုဆရာႀကီးေျပာသြားတဲ့ နည္းလမ္းငါးခုရွိပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းငါးခုကိုဆင္ျခင္မယ္။ ေနထိုင္မယ္။ ျပဳမႈမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာမွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈကိုအနည္းငယ္ ကာကြယ္ႏိုင္မယ့္ အေနထား ျဖစ္ပါတယ္ ခင္ဗ်။

အခု ကၽြန္ေတာ္ ပထမဆံုးေမးလာတဲ့ သူကေတာ့ မျဖဴျဖဴစိုးလို႔ ေခၚပါတယ္။ ဆရာႀကီးရွင့္ တဲ့။ဒီမွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတာကုသလို႔ ရပါသလားတဲ့။

Professor: Sai - ကုသလို႔ ေပ်ာက္တဲ့အထိေတာ့ ကုလို႔ မရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သိပ္မဆိုးလာေအာင္ေတာ့ ကာကြယ္လို႔ ရပါတယ္။ ဥပမာမအိပ္ဘူးဆိုရင္ အိပ္ေပ်ာ္သြားေအာင္ လုပ္မယ္။ ေသာင္းက်န္းေနတယ္ဆိုရင္လည္း ၿငိမ္သြားေအာင္ လုပ္မယ္။ သူ႔ခႏၶာကိုယ္မွာထိခိုက္ဒဏ္ရာမရေအာင္ ကာကြယ္ေပးနိုင္တယ္။ နဂိုတိုင္းေရာဂါ မွတ္ဥာဏ္ျပန္ေကာင္းဖို႔ေတာ့ မလြယ္ပါဘူး။

မဇၥ်ိမ - အခုနကဆရာႀကီးေျပာတဲ့ နည္းလမ္းငါးခုကိုလုိက္နာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပန္ၿပီးေတာ့ တုိးတက္လာမယ့္ အေျခေနေတာ့ သံုးသပ္လို႔ ရမလားဆရာႀကီး။

Professor: Sai - ရပါတယ္။

မဇၥ်ိမ - ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ ဦးေဗဒါလို႔ ေခၚပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဒီေန႔မွာပဲလာၿပီးေတာ့ ေမးျမန္းသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူကဘာေမးလို႔ ဆိုလို႔ ရွိရင္ အရမ္းစိတ္ညစ္ရတဲ့ ကာလတစ္ခုမွာအဲဒီကာလအတြင္းလူေတြ အေၾကာင္းအရာေတြကိုမေမ့သင့္ဘဲတစ္ခ်ိန္မွာ ျပန္စဥ္းစားတဲ့အခါ ဘာေၾကာင့္ မမွတ္မိေတာ့တာပါလဲခင္ဗ်ာ။ စိတ္ဖိအားမ်ားခဲ့လို႔ မ်ားလားခင္ဗ်ာ..

Professor: Sai - စိတ္ဖိစီးမႈေတြ မ်ားမယ္။ စိတ္က်ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာမွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါကေတာ့ ခဏပါ။ အဲတာေတြ ေျပေပ်ာက္သြားရင္ မွတ္ဥာဏ္ ျပန္ေကာင္းလာမွာပါ။ ဒါဟာယာယီမွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတာပါပဲ။ အၿမဲတမ္းျဖစ္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။

 

ဟုတ္ကဲ့။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ အခုဆိုရင္ေတာ့ မွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတဲ့ က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးပါေမာကၡစိုင္းကေျဖၾကားေပးခဲ့တာေတြကိုအပိုင္း(၁) အေနနဲ႔ ျပန္လည္ ထုတ္လႊင့္ေပးခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့လည္းက်န္ရွိတဲ့ အပိုင္း (၂)၊ (၃)၊ (၄) ကိုလည္းဆက္လက္ ၾကည့္႐ွဳ႕ အားေပးၾကပါဦး ခင္ဗ်ာ။