ျပည္သူေတြ ထမ္းေဆာင္ေနရတဲ့ အခြန္ေတြ ဘယ္ေနရာေတြမွာ အက်ိဳးရွိရွိ အသံုးခ်ေနသလဲ (အပုိင္း ၁)

.

ေဒၚသင္းသင္းေအာင္ (မဇိၩမသတင္းဌာန)

မဂၤလာပါရွင္။

ကၽြန္မနာမည္ကေတာ့ ေဒၚသင္းသင္းေအာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ Mizzima Media Group ရဲ႕ ဒါ႐ုိက္တာတစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ကၽြန္မတို႔ ေဆြးေႏြးသြားမယ့္ ေခါင္းစဥ္ကေတာ့ ျပည္သူေတြ ထမ္းေဆာင္ေနရတဲ့ အခြန္ေတြ ဘယ္ေနရာမွာ အက်ိဳးရွိရွိ အသံုးခ်ေနသလဲဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအစီအစဥ္ေလးမွာ ကၽြန္မနဲ႔အတူ ပါဝင္ေဆြးေႏြးသြားၾကမယ့္ ဆရာေတြ ဆရာမေတြကေတာ့ ဒီဘက္ကေတာ့ ဆရာ ဦးေက်ာ္ေဇယ်ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေက်ာ္ေဇယ်ကေတာ့ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီးရဲ႕   ျပည္တြင္းအခြန္ ဦးစီးဌာနရဲ႕ ဦးစီးမွဴး တစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အလယ္က ဆရာမကေတာ့ ေဒၚစုျမတ္ထက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚစုျမတ္ထက္ကေတာ့ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အစုိးရရဲ႕ အာမခံခ်က္မ်ား ကတိကဝတ္မ်ားနဲ႔ တာဝန္ခံခ်က္မ်ားရဲ႕ စိစစ္ေရးေကာ္မတီ ဥကၠ႒တစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္ရွင့္။ ဟုိဘက္အစြန္ကေတာ့ ဆရာ ကုိဝဏၰထြန္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူကေတာ့ ဘဏ္မ်ားဆုိင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ဆုိင္ရာ ဌာနအဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုိယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ကၽြန္မကေတာ့ ေခါင္းစဥ္အတုိင္းပဲေပါ့ေနာ္ အျခားတုိင္းျပည္ေတြလိုမွာပါပဲ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အသံုးစရိတ္ေတြကုိ ဘယ္ကေနၿပီးေတာ့ ရွာေဖြ သံုးၾကတယ္ဆုိတာ အားလံုးသိတဲ့အတုိင္းပါပဲ အစုိးရရဲ႕ ဝင္ေငြကေနၿပီးေတာ့ ျပန္ၿပီးေတာ့ သံုးတာျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ဝင္ေငြရွာတဲ့ေနရာမွာ အေရးႀကီးေသာ ဝင္ေငြ ရေပါက္ရလမ္းတစ္ခုက အခြန္ျဖစ္တယ္။ ျပည္သူေတြ ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ အခြန္ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ျပည္သူေတြထမ္းေဆာင္ေနရတဲ့ အခြန္ေတြကုိပဲ အစုိးရကေန အသံုးစရိတ္ေတြကုိ ျပန္သံုးရတဲ့အခါက်ေတာ့ ကၽြန္မတို႔တုိင္းျပည္မွာ အခုဆုိရင္လည္း ဒီမိုကေရစီေဖာ္ေဆာင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းကုိ တက္လွမ္းေနတဲ့အခါမွာ အျခား ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံေတြမွာ က်င့္သံုးတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ ထမ္းေဆာင္တဲ့ အခြန္ေပါ့ အဲဒီအခြန္ေတြေရာ ကၽြန္မတို႔ေတြက တကယ္လုိအပ္တဲ့   ျပည္သူေတြအတြက္ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ေပးႏုိင္တဲ့ အသံုးစရိတ္ေတြကမွ ဘယ္လိုမ်ိဳး သံုးေဆာင္ေနလဲ ဘယ္လုိမ်ိဳး အသံုးျပဳေနသလဲေပါ့ေနာ္။ အဲလိုမ်ိဳး ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဆရာ့ကုိ အရင္ဆံုး ေမးခ်င္တာေပါ့ေနာ္။ ဆရာ့အေနနဲ႔ အခြန္ဦးစီးဌာနကလည္း ျဖစ္တယ္ဆုိေတာ့ အဲသလိုမ်ိဳး အခြန္အခေတြကုိ ဘယ္လိုမ်ိဳး စနစ္တက် ေကာက္ခံၿပီးေတာ့မွ ဘယ္လုိ စနစ္တက် သံုးစြဲတဲ့ အစီအစဥ္ေလးကုိ ျပဳလုပ္ပါသလဲရွင့္။ တိုင္းေဒသႀကီး အဆင့္အေနနဲ႔ေပါ့။

ဦးေက်ာ္ေဇယ် (ဦးစီးမွဴး)

ျပည္တြင္း အခြန္ဦးစီးဌာန စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး။

ကၽြန္ေတာ္ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အရင္ဆံုး တင္ျပခ်င္တာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘ႑ာေငြရွာေဖြဖို႔ အတြက္ကုိ ႏွစ္စဥ္ ျပည္ေထာင္စု အခြန္ေကာက္ဥပေဒနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဘယ္ဝန္ႀကီးဌာန ကေနၿပီးေတာ့ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ဘယ္ေလာက္ေကာက္ပါမယ္ ဘယ္ဝန္ႀကီးဌာနကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ ေကာက္ပါမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပည္ေထာင္စု အခြန္ေကာက္ဥပေဒနဲ႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။

သတ္မွတ္တဲ့အခါမွာ ၂၀၁၆ အခြန္ေကာက္ဥပေဒမွာ ျပဌာန္းထားတာက ဝန္ႀကီးဌာန ၁၂ ခုေပါ့ေနာ္ ဝန္ႀကီးဌာနေအာက္က အခြန္ေကာက္မယ့္ဌာနေတြ အားလံုး ၂၁ ခုရွိပါတယ္။ အဲဒီလုိ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့  အဲဒီဌာနေတြကေနၿပီးေတာ့ ၂၀၁၆-၁၇ အတြက္ အခြန္ေကာက္ရမယ့္ဟာေတြကုိ လ်ာထားတာရွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ အကုန္လံုး ဘယ္ေလာက္ရွိလဲဆုိရင္ က်ပ္ဘီလ်ံေပါင္း ၆၂၁၉ ဘီလ်ံ လ်ာထားတာရွိပါတယ္။ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အတုိင္းအတာနဲ႔ေပါ့။ အဲဒီမွာမွ ကၽြန္ေတာ္တို႔က စီမံေရးနဲ႔ ဘ႑ာေရးေအာက္မွာရွိတဲ့ ျပည္တြင္းအခြန္မ်ားဌာနကေနၿပီးေတာ့ ဘီလ်ံေပါင္း ၄၄၀၀ ေက်ာ္   ေကာက္ခံရပါတယ္။ အဲေတာ့ တစ္ႏုိင္ငံလံုး ေကာက္ခံရမယ့္ လ်ာထားခ်က္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပည္တြင္းအခြန္မ်ား ေကာက္ခံတဲ့အခြန္ ၅ မ်ိဳးေပါ့ေနာ္။

အဲဒီ ၅ မ်ိဳးက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ပါဝင္ပါတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ အခြန္ ေကာက္ခံတဲ့ေနရမွာဆုိရင္ ….

ဝင္ေငြခြန္၊ ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းခြန္၊ တံဆိပ္ေခါင္းခြန္၊ ေအာင္ဘာေလ သိန္းစုခြန္နဲ႔ အခု ၂၀၁၆-၁၇ မွာ စတင္တဲ့ အထူးကုန္စည္ခြန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ျပည္နယ္တုိင္း အားလံုးက ၁၄ ခု ေနာက္ ေနၿပည္ေတာ္ေကာင္စီက ၁ ခု ေနာက္တစ္ခါ LTO လို႔ေခၚတဲ့ Last Test Office ရယ္ ေနာက္ MTO လို႔ေခၚတဲ့ Medium test Office ရယ္ Test Player Office ရယ္ဆုိၿပီး သံုးခုရယ္ အားလံုးေပါင္း ၁၉ ခုရွိပါတယ္။ အဲဒီကေန ေကာက္တဲ့အခြန္ေတြက ဘယ္ကုိဝင္သြားလဲဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဦးစီးဌာနရဲ႕ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ MD ေတြရွိတယ္။ ဘယ္လုိေခၚမလဲ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေကာက္ခံလုိက္တဲ့ အခြန္ေတြက အားလံုးေပါ့ အရင္တုန္းကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တု႔ိက UGCS လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဘဏ္စာရင္းတစ္ခုတည္းကုိပဲ အကုန္လံုး ဝင္သြားပါတယ္။ ကၽြန္ေတ္ာတို႔ ေကာက္လုိက္တဲ့ဟာဆုိလို႔ရွိရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပန္သံုးစြဲရင္ နုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ ဘ႑ာေငြထဲကုိပဲ အကုန္ဝင္သြားတာျဖစ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ျပည္တြင္းအခြန္ ရွာ႐ံုသက္သက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သံုးတာကေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ကမွ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လစဥ္ ဗဟုိဘဏ္ကုိ စာရင္းခ်ဳပ္ေပးရပါတယ္။ အဲဒါ ဗဟုိဘဏ္ကမွတစ္ဆင့္ ဝန္ႀကီးဌာနကုိ ျပန္ၿပီးေတာ့ ရတဲ့ေငြေတြ တင္ျပ သံုးမယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔က ကက္ဘိနက္နဲ႔ ထိုင္ၿပီးေတာ့မွ လႊတ္ေတာ္ကေနတစ္ဆင့္ ဘယ္လို ခြဲေဝသံုးစြဲရမလဲဆုိတဲ့ အဆင့္ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚသင္းသင္းေအာင္ (မဇိၩမသတင္းဌာန)

ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာနကေနၿပီးေတာ့မွ တစ္ဆင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြကုိ ျပန္ၿပီးေတာ့ ခြဲေဝေပးတဲ့ အသံုးစ၇ိတ္ျဖစ္တာေပါ့။ လႊတ္ေတာ္ကေန အတည္ျပဳၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေပါ့။

ဦးေက်ာ္ေဇယ် (ဦးစီးမွဴး)

ျပည္တြင္း အခြန္ဦးစီးဌာန စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး။

ဟုတ္ပါတယ္။

ေဒၚသင္းသင္းေအာင္ (မဇိၩမသတင္းဌာန)

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။ ဒုတိယအေနနဲ႔ ဆရာမကုိ ေမးခ်င္ပါတယ္။ အခု ဟုတ္ၿပီ အခြန္ေတြ ရၿပီေပါ့။ ရေတာ့ အခြန္အျပင္ အျခားေသာ ဝင္ေငြေတြရွိမယ္။ အခြန္ေတြကေနၿပီးေတာ့ ဘတ္ဂ်က္ေရးဆြဲတဲ့အထဲမွာ ေရာက္သြားၿပီးေတာ့ အသံုးစရိတ္ေတြ ျပန္ခ်တာေပါ့။ အဲလုိ အသံုးစရိတ္ေတြ ခ်တဲ့ေနရာမွာေရာ သက္ဆုိင္ရာ တကယ္ပဲ ျပည္သူေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ကုိ လႊမ္းၿခံဳတဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ကို ဦးစားေပးလုုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြထဲမွာ ဘယ္လုိမ်ိဳး အက်ိဳးရွိရွိ ထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႔ ဒါေတြကုိ ခြဲေဝ သံုးသလဲဆုိတာကုိ အဆင့္ေလးကုိ ဆရာမအေနနဲ႔ ျပန္ရွင္းျပေပးပါလား။

ေဒၚစုျမတ္ထက္ (စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္)

ကၽြန္မအေနနဲ႔ အဲဒီေမးခြန္းက ကၽြန္မတို႔ကုိက အထူးတလည္ စိတ္ဝင္စားတဲ့ ေမးခြန္းေပါ့ေနာ္။ ကၽြန္မတို႔ တုိင္းေဒသႀကီးမွာဆုိရင္ သူတို႔လက္ေအာက္မွာ တစ္ခုတည္းေသာရွိတဲ့ စည္ပင္ေပါ့ စည္ပင္သာယာက ေကာက္တဲ့အခြန္အခေတြကို ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္ေပါ့ အဲဒီအခြန္အခေတြက ကၽြန္မတို႔ ၿမိဳ႕နယ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ စစ္ကုိင္းတုိင္းဆုိရင္ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ အဲဒီမွာရွိတဲ့ စည္ပင္သာယာ အဖြဲ႔ေတြအကုန္လံုးက သူ႔ၿမိဳ႕နယ္မွာေကာက္တဲ့ အခြန္ေတြကုိ ဒီၿမိဳ႕နယ္အတြက္ ျပန္ၿပီးေတာ့ အသံုးခ်တယ္။

အဲေတာ့ ျပည္သူလူထုကလည္း စည္ပင္ကေကာက္တဲ့ အခြန္အခကုိ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္အတြက္ ျပန္အသုံးခ်တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ျပည္သူလူထုေတြ သိခ်င္တာက ကၽြန္မတို႔ေတြလည္း စိတ္ဝင္တစား ေလ့လာတာကေတာ့ ျပည္တြင္းအခြန္ဦးစီးဌာနကေကာက္တဲ့ ကၽြန္မတို႔ႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ အခု ဝင္ေငြခြန္ ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ေကာက္တယ္ေပါ့။ တစ္လကုိ ေဒၚလာနဲ႔တြက္မယ္ဆုိရင္ ေဒၚလာ ၁၈၀၀ ေလာက္ ဝင္ေငြရရင္ အခြန္က ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေပးေနရတာေပါ့ေနာ္။ သူမ်ား ျပည္ပႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ ကၽြန္မတုိ႔ ေလ့လာရသေလာက္ အခြန္က ၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ၉ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ အဲေတာ့ ေနာက္ဆံုး ႏုိင္ငံသားေတြက သူ႔တာဝန္မို႔လို႔ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ ေပးရတယ္ထားဦး တျခားဝန္ေဆာင္မႈေတြျဖစ္တဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္က က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ရတယ္ဆုိရင္ အေျခအေနက မဆုိးဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ရာခုိင္ႏႈန္းေတြထဲက ဘယ္ေလာက္ကုိ ဘယ္ဝန္ေဆာင္မႈအတြက္ ဘယ္လုိသံုးတယ္ဆုိတာကို ကၽြန္မတို႔ ျပည္သူေတြက သိခြင့္ရွိရမယ္။ သိခြင့္ရွိရမယ္ဆုိတာက ကၽြန္မတို႔မွာက အခု ေဆြးေႏြးၾကတယ္ ရသံုးမွန္းေျခ ေငြစာရင္း CSO ေတြလည္း ေျပာသြားၾကတယ္ လႊတ္ေတ္ာကုိယ္စားလွယ္ေတြလည္း ေျပာၾကတယ္ ေဒသဆိုင္ရာ စီမံကိန္းေတြ ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြမွာ CSO ေတြလည္း သိခြင့္ နည္းေနေသးတာေပါ့ေနာ္။ ပါဝင္ခြင့္နည္းတယ္။

ကၽြန္မတို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြေတာင္မွ ျပည္သူေတြရဲ႕ ကိုယ္စားျပဳၿပီးေတာ့မွ ကၽြန္မတုိ႔က တြန္းတြန္းတုိက္တိုက္ ေျပာေနလို႔သာ ဒီလိုသံုးစြဲမႈေတြ ဒီလုိစီမံကိန္းေတြမွာ သင့္ေတာ္တယ္ မသင့္ေတာ္ဘူး ၿပီးေတာ့ အႀကံျပဳေပးႏုိင္တယ္ေပါ့ လႊတ္ေတာ္ထဲကုိ ေရာက္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ကၽြန္မတို႔ ခုနကတုန္းကလည္း ေျပာသြားတယ္ ကၽြန္မတို႔ေတြ ေလ့လာရတာ အခ်ိန္မေလာက္ဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ကၽြန္မတို႔ တုိင္းေဒသႀကီးမွာဆုိရင္ ကၽြန္မတို႔ေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲကုိ ေရာက္ေတာ့မွ ကၽြန္မတုိ႔ရဲ႕ ခံုေတြအသီးသီးမွာ ခ်ထားတယ္။ ခ်ထားၿပီးေတာ့ တစ္ခါတည္းပဲ ဒီေန႔အၿပီး အတည္ျပဳရမယ္ဆုိတဲ့အခါမွာ ကၽြန္မတုိ႔ သိပ္ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အစုိးရနဲ႔ေတာင္မွ ပြတ္တုိက္မႈေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ကၽြန္မတုိ႔ကလည္း အတတ္္ႏုိင္ဆံုးေတာ့ ခုနက မသင္းသင္းေအာင္ ေမးသလုိမ်ိဳးပဲ တကယ္တမ္းျဖစ္ေပၚေနတာက ျပည္သူလူထု အက်ိဳးရွိမယ့္ ေနရာေတြမွာ အသံုးျပဳခြင့္ရေရး ကၽြန္မတို႔ လႊတ္ေတ္ာကိုယ္စားလွယ္ေတြက ဒီထက္ပုိၿပီး အႀကံေတြေပးႏုိင္ဖုိ႔ လႊတ္ေတာ္က ဒီထက္ပုိၿပီးေတာ့ အသက္ဝင္ဖုိ႔ ကၽြန္မတို႔ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ လိုအပ္ပါတယ္။

အဲေတာ့ ကၽြန္မတို႔ သိေနတာကေတာ့ အခုဆုိရင္ ကၽြန္မတို႔ Citizen Budget ကုိ ေလ့လာတဲ့အခါမွာ ပညာေရးအသံုးစရိတ္ေတြ ျမင့္တက္လာတာေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္ က်န္းမာေရးအသံုးစရိတ္ေတြလည္း အစုိးရသစ္လက္ထက္မွာ ပုိၿပီးေတာ့ အသံုးျပဳလာတယ္။ ပုိၿပီးေတာ့ ရာခုိင္ႏႈန္းေတြ တုိးလာတာကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီထက္ပုိၿပီးေတာ့လည္း ျပည္သူလူထု တကယ္လိုအပ္တဲ့ေနရာမွာ ဒီအခြန္ေတြ တုိင္းျပည္ဘ႑ာေတြ ပုိၿပီးေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ ရေရးကေတာ့ လြတ္ေတာ္ေတြကလည္း ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ရမယ္။ အစုိးရကလည္း ကၽြန္မတို႔ လႊတ္ေတာ္ေတြေပးတဲ့ အႀကံေတြ လႊတ္ေတ္ာမွာ အတည္ျပဳတဲ့ ဘတ္ဂ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပယ္ဖ်က္လုိက္တာေတြနဲ႔ ပတ္္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ညိႇႏိႈင္းၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ရဦးမွာပါ။

ေဒၚသင္းသင္းေအာင္ (မဇိၩမသတင္းဌာန)

ကုိဝဏၰကေရာ အခုတစ္ေလာျဖစ္ေနတဲ့ အခြန္သံုးစြဲတဲ့ေနရာမွာ မသိရဘူးဆုိေတာ့ ရာခုိင္ႏႈန္း ဘယ္ေနရာမွာ ျပည္ေထာင္စု ဘတ္ဂ်က္ေပါ့ေနာ္ ျပည္ေထာင္စု ရသံုးမွန္းေခ် ေငြစာရင္းမွာေတာ့ ဝင္ေငြေတြကုိ သူက ေရးထားလုိက္တယ္။ ဘယ္ေလာက္ဘယ္ေလာက္ေပါ့ အဲဒီမွာမွ အခြန္က ဘယ္ေလာက္ရတယ္ဆုိတဲ့ ရာခိုင္ႏႈန္းကုိလည္း သတ္မွတ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ သတ္မွတ္တဲ့အေလွ်ာက္ ပညာေရးဘယ္ေလာက္၊ က်န္းမာေရးဘယ္ေလာက္၊ စသည္ျဖင့္ ရာခုိင္ႏႈန္းေတြနဲ႔ တြက္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒါေတြက်ေတာ့ တကယ္ပဲ ျပည္သူေတြက တကယ္သိႏုိင္သလား၊ အဲဒီ ရာခုိင္ႏႈနး္ေတြကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ ဒီစာရင္းဇယားေတြကုိ နားလည္ၾကသလား ျပည္သူေတြက တကယ္ပဲ လုိအပ္တဲ့ ထိေရာက္တဲ့ေနရာမွာ လံုလံုေလာက္ေလာက္ သံုးတာျဖစ္ရဲ႕လားဆုိတာ ဘယ္လုိမ်ိဳး သိျမင္ႏုိင္မလဲ။ အဲဒီ ရာခုိင္ႏႈန္းေတြ ၾကည့္ၿပီးေတာ့ေပါ့။

ဦးဝဏၰထြန္း (Bank Information Center )

ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဒီေနရာမွာ သာမာန္ျပည္သူတစ္ေယာက္လုိ စဥ္းစားတာေပါ့။ စဥ္းစားမယ္ဆုိရင္ ပထမ တစ္အခ်က္က ဥပမာ ခုနကေျပာတဲ့ ရသံုးမွန္းေျခေငြစာရင္းမွာ အရပုိင္းရွိမယ္၊ အသံုးပုိင္းရွိမယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ျပည္သူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ဆုိရင္ ဘယ္ကေနဘယ္လုိရလဲဆုိတာ ကၽြန္ေတာ္ စိတ္မဝင္စားဘူး ေနာက္ၿပီးေတာ့ ခုနကေျပာတဲ့ ဝင္ေငြ ရေပါက္ရလမ္းလုိ႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ ရာခုိင္ႏႈန္းေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္ နားလည္းမလည္ဘူး သိပ္ၿပီးေတာ့လည္း စိတ္မဝင္စားဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္က ဘာကို စိတ္ဝင္စားလဲဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ဘာရမွာလဲဆုိတာကိုပဲ စိတ္ဝင္စားတယ္။ အဲဒီထက္ပုိၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ တစ္ဆင့္ေျပာရရင္ ဥပမာအားျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လစာရတယ္။ အဲဒီလစာရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္းအခ်ိဳ႕ကုိ အခြန္အေနနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေဆာင္လုိက္တယ္။ အဲဒီအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အတံု႔အျပန္အေနနဲ႔ ဘာရမွာလဲ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈ ဘာရမွာလဲဆုိတဲ့ အပုိင္းကုိပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စဥ္းစားတယ္။ အဲဒီအခါမွာက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္။ လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့အေနအထားအရ အခြန္လို႔ေျပာၿပီဆုိလို႔ရွိရင္ ပထမတစ္အခ်က္ ဘာကိုပဲ ေျပးျမင္သလဲဆုိရင္ အိတ္ထဲကပိုက္ဆံ ထြက္သြားတာကုိပဲ ျမင္တယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ တကယ္က ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ နားလည္ေအာင္ ေျပာသင့္တာက အိတ္ထဲကပိုက္ဆံ ထြက္သြားတာရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ခုနကေျပာတဲ့ ျပည္သူေတြ ရသင့္ရထိုက္တဲ့ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ျပန္ေပးရတယ္ဆုိတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ သိဖို႔လိုတာေပါ့။

ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရပဲၾကည့္ၾကည့္ ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္မွာ ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ ရပုိင္ခြင့္ တစ္ဖက္က ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္မွာလည္း ႏုိင္ငံသားရဲ႕ တာဝန္ဆုိတာ ရွိတယ္ေပါ့။ အခြင့္အေရးမွာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈရဖို႔ ရွိတယ္လို႔ ေျပာၿပီဆုိရင္ တာဝန္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အခြန္ေဆာင္မႈရွိတယ္။ အရင္တုန္းကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ထင္တယ္ အခြန္ေပးတယ္ဆုိတာက ၿပီးခဲ့တဲ့ အစုိးရလက္ထက္ သက္တမ္း တစ္ဝက္ေလာက္က စၿပီးေတာ့ ၂၀၁၂ ေနာက္ပိုင္းေလာက္မွ စၿပီးေတာ့ Popular ျဖစ္လာတဲ့ဟာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအေရွ႕ပိုင္းမွာေတာ့ ဝင္ေငြခြန္ေပါ့ အထူးသျဖင့္ေပါ့ ဝင္ေငြခြန္ဆုိတဲ့ကိစၥကုိ ဘယ္သူမွ အေလးမထားၾကဘူး။ ဘယ္သူမွလည္း မေပးၾကဘူး။ မေပးၾကတဲ့အခါက်ေတာ့ အခုေနာက္ပုိင္းမွာ ေခတ္စားလာတယ္။ ေခတ္စားလာတဲ့အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၾကည့္တာက ျပည္သူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ စေပးတယ္ ၂၀၁၂ မွာ အခြန္စေပးတယ္။ အခုထိ ဥပမာအားျဖင့္ တစ္လကုိ ကၽြန္ေတာ္ ၄၀၀၀၀ အခြန္ေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုထိ ကၽြန္ေတာ္ေပးခဲ့တဲ့ပိုက္ဆံက သံုးႏွစ္ ေလးႏွစ္ ျဖစ္သြားၿပီ။ အစုိးရကုိ ေပးတာ Amount တစ္ခုရွိေနၿပီ။ အဲဒီအတြက္ ကၽြန္ေတာ္ ဘာျပန္ရလဲေပါ့။ လက္ရွိအေနအထားမွာ ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွမရဘူး။ ေျပာခ်င္တာက သိသာထင္ရွားတဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ တုိးလာတယ္ဆုိတာ ကၽြန္ေတာ့္မွာ မရွိဘူး။ အဲဒီအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း မေပးခ်င္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီမွာ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဘယ္လိုေျပာလဲဆုိေတာ့ အစုိးရေတြကလည္း သူတို႔က ဒါကုိ ေဖ်ာက္ထားတာေပါ့။ တခ်ိဳ႕အစုိးရေတြက ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး ခုနကေျပာတဲ့ အေျခခံ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ေပးဖုိ႔ရာ သူတို႔မွာ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔က ဘာနဲ႔ျပန္ေျဖလဲဆုိေတာ့ မင္းတုိ႔မွာ အခြန္မေပးတာ ငါတုိ႔မွာ ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးစရာမရွိဘူး။ အဲလိုပဲ ျပည္သူကလည္း ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ မင္းတုိ႔မွဝန္ေဆာင္မႈမေပးတာ ငါတုိ႔က ဘာလို႔ အခြန္ေပးရမွာလဲေပါ့။

ဆုိေတာ့ အဲဒီဟာႀကီးက ေျပာခ်င္တာက အဆိုးသံသရာႀကီး လည္ေနတာေပါ့။ ဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္အယူအဆကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူၾကားထဲက ခုနကေျပာတဲ့ ေပးတယ္မေပးဘူးဆုိတာကုိ ခဏေမ့ထားၿပီးေတာ့ ခို္င္မာတဲ့ယံုၾကည္မႈတစ္ခုဆုိတဲ့ဟာကို မတည္ေဆာက္ႏုိင္ဘူးဆုိရင္ အခြန္ရဖို႔ မရဖုိ႔ကလည္း ေပးမယ္ ယူမယ္ဆုိတဲ့ ေမးခြန္းႀကီးကလည္း အႀကီးႀကီး ျဖစ္ေနတာေပါ့။

အဲဒီမွာမွ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ေနာက္တစ္ခ်က္ ထပ္္ျမင္တာက အခြန္ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က တုိက္႐ိုက္အခြန္ကုိပဲ ျမင္တယ္။ ဆုိေတာ့ သူတို႔ကလည္းေျပာတယ္ မင္းတုိ႔ကမွ ဝင္ေငြခြန္မေပးတာ ငါတုိ႔က ဘာမွ လုပ္ေပးစရာမရွိဘူး ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေန႔တဒူ ၾကည့္လုိက္မယ္ဆုိရင္ အခြန္ဆုိတဲ့ေနရာမွာ တုိက္႐ိုက္ခြန္ရွိသလုိ သြယ္ဝိုက္ခြန္လည္း ရွိပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အိတ္ကပ္ထဲကေနၿပီးေတာ့ လစဥ္ဝင္တဲ့ လစာထဲက ရာခုိင္ႏႈန္းတစ္ခ်ိဳ႕ ေပးခ်င္းသည္ ဝင္ေငြကုိ တိုက္႐ုိက္အခြန္ထဲမွာပါတယ္ ဒါေပမယ့္ ဒီအိက်ႌတစ္ထည္ကို ကၽြန္ေတာ္ ထုိင္းမွာဝယ္ရင္ တစ္ထည္ကုိ ၅၀၀၀ နဲ႔ေပးရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္မွာ ကၽြန္ေတာ္ ၈၀၀၀ ၉၀၀၀ နဲ႔ ဘာျဖစ္လို႔ ေပးရတာလဲ။ ခုနကေျပာတဲ့ အဆင့္ဆင့္ေသာ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ခေတြ ေနာက္ၿပိးေတာ့ လုပ္ငန္းလုိင္စင္ေတြ အဆင့္ဆင့္ ေလွ်ာက္ရတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီလုပ္ငန္းရွင္က ကၽြန္ေတာ္ဝယ္တဲ့အခါမွာ ၅၀၀၀ နဲ႔ ဘယ္ေရာင္းႏုိင္ပါ့မလဲ။ အဲေတာ့ ၈၀၀၀ ျဖစ္သြားတယ္။ ဆုိေတာ့ အဲဒီဟာေတြသည္ ဘယ္သူ႔ဆီမွာ လာပံုလဲဆုိေတာ့ စားသံုးသူေတြဆီမွာ လာပံုေနတယ္။ အဲဒီရဲ႕ ရာခုိင္ႏႈန္းအခ်ိဳ႕သည္ ဘယ္သူ႔ဆီကုိ ေရာက္ေနလဲဆုိေတာ့ လုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္တဲ့ သူ႔လုပ္ငန္းရဲ႕ ေရခြန္၊ မီးခြန္ေတြက အစုိးရဆီကုိ သြားတာျဖစ္တယ္။ ဆုိေတာ့ တုိက္႐ုိက္အခြန္ မေပးေသာ္လည္းပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ သြယ္ဝိုက္အခြန္အေနနဲ႔ အၿမဲတမ္းေပးေနရတယ္။

ဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္အယူအဆအရေတာ့ တုိက္႐ုိက္အခြန္ကုိေကာက္ပါ၊ ဒါေပမယ့္ သြယ္ဝိုက္အခြန္ေတြကိုေတာ့ ေလ်ာ့ခ်ေပးပါဆိုတဲ့ ဟာမ်ိဳးကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေျပာခ်င္တာေပါ့။ ဆုိေတာ့ ဘယ္ေနရာမွာ အက်ိဳးရွိရွိ သံုးေနလဲ မသံုးေနလဲဆုိတဲ့ဟာက ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္အယူအဆက္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔အျမင္အရေတာ့ ေျပာရ နည္းနည္းခက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမင္သာလာတာက ဘာလဲဆုိရင္ အရင္တုန္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၂၀၁၃ မတုိင္ခင္ေလာက္ထိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ နယ္ေတြမွာ ေက်ာင္းရွိတယ္ ဆရာမေတြရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံုရွိတယ္။ ဒီအတန္းအတြက္ ဆရာမဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ဒီေက်ာင္းအတြက္ ဆရာေတြ ဆရာမေတြ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ရွိရမယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္လက္ေတြမွာ ရွိမေနဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဘာပဲေျပာေျပာ ဝင္ေငြတုိးလာတယ္ တုိင္းျပည္မွာ တိုးလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ဆရာဆရာမေတြ ပုိခန္႔လာႏုိင္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရး ေဆးေပးခန္းေတြမွာ ေဆး႐ံုေတြမွာ အရင္တုန္းကဆုိရင္ အကုန္လံုးက ဝယ္သံုးရတာပဲေလ။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ဘာပဲေျပာေျပာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သည္ ေျပာခ်င္တာက အခေၾကးေငြ ေပးစရာမလိုတဲ့ ကုသ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ အခမဲ့ရလာတာက ဒါက ဘာပဲေျပာေျပာ ထင္သာျမင္သာတဲ့ အေျပာင္းအလဲလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယူဆလို႔ရပါတယ္။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။