လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ လူငယ္ေတြ ဘယ္ေလာက္ ေမွ်ာ္လင့္ထားလဲ ေမျဖဴျဖဴႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျခင္း (အပိုင္း-၂)

.

 

ကိုယ္တုိင္ေရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာေတြ လႈပ္ရွားေနတာရွိလဲ။

ေမျဖဴက Women Peace and Security Project ေပါ့ေနာ္။UNHCR 1325က ဆြီဒင္မွာ ဆြီဒင္အစိုးရကေန ေခၚၿပီး training တက္တယ္။ အဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ ကိုယ့္ႏုိင္ငံကိုယ္ျပန္ၿပီး area ေရြးၿပီး စစ္ျဖစ္ၿပီးတဲ့ေနရာေတြမွာျဖစ္ျဖစ္၊ မျဖစ္တဲ့ေနရာေတြမွာျဖစ္ျဖစ္ လိုက္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ၊ ေမျဖဴကေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေရးရာကဆုိေတာ့ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ပတ္သက္တာေတြ ဦးစားေပးလုပ္ရတာေပါ့။ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ဘဝလံုၿခံဳမႈကို အသိပညာေပးရတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြက ဓားစာခံအျဖစ္နဲ႔ မျဖစ္ရဘူးဆုိတာရယ္၊ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ နစ္နာဆံုး႐ံႈးမႈေတြ၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပညာေပးဗဟုသုတေဟာေျပာပြဲေလးေတြ ျပန္လုပ္တယ္။

အစပိုင္းကေတာ့ ေက်းရြာေတြကေတာ့ မသိဘူးေပါ့။ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးမေျပာနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရးကိုေတာင္ နားမလည္ၾကဘူးေပါ့ေနာ္။ အခြင့္အေရး၊ အခြင့္အေရးသာေျပာတယ္။ အဲ့အခြင့္အေရးက ဘယ္လိုမ်ဳိးေတြလဲဆုိတာ ေသခ်ာနားမလည္ဘူး။ ကိုယ့္ေၾကာင့္ သူတပါးထိခိုက္သြားရင္ အခြင့္အေရးမဟုတ္ေတာ့ဘူးဆုိတာကိုလည္း မသိၾကဘူးေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုမ်ုိးေလးေတြဆုိ သူမ်ားရဲ႕အခြင့္ေရးကိုခ်ဳိးေဖာက္သလဲ။ တစ္ခ်ဳိ႕က ကိုယ္က အျပစ္လုပ္မိမွန္းမကိုမသိဘဲလုပ္မိတာမ်ဳိးေပါ့။ အဲ့ေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိးပညာေပးဗဟုသုတေတြလုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ သူတုိ႔လည္းပိုၿပီးေတာ့ နားလည္လာတယ္ေပါ့ေနာ္။ အမ်ားႀကီးေတာ့၊ ခ်က္ခ်င္းႀကီးေတာ့ ျပစ္မႈေတြကင္းစင္ပေပ်ာက္သြားမွာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေနာက္တက္လာမယ့္ Generation (မ်ုိးဆက္)ေတြက က်ား/မတန္းတူညီမွ်ေရးကို နားလည္လာမယ္။ အမ်ုိးသမီးဆုိတာက ဒါငါတုိ႔အတြက္ လူတစ္ေယာက္ပဲ။ သူ႕ရဲ႕တန္ဖုိးကို သိလာမယ္။ သူ႕ကိုလည္းတန္ဖုိးထားလာမယ္ဆုိရင္ ေမျဖဴတုိ႔လုပ္ေနတာေလးေတြက အက်ဳိးရွိလာမယ္။ အခုဆုိရင္ ေမျဖဴတို႔ပတ္ဝန္းက်င္မွာရွိတဲ့ ေယာကၤ်ားေလးေတြဆုိရင္လည္း မိန္းကေလးကို တမင္ႏွိမ္ခ်တ့ဲစိတ္ဓာတ္မ်ဳိးမရွိတာေတြ႕ရတယ္။

အဲ့ဒါေလးက   ေကာင္းတာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး   ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဆုိရင္လည္း မိန္းကေလးဦးစားေပးတာ ေတြ႕ရေတာ့ အဲ့ဒါေလးက ေကာင္းပါတယ္။

ဆြီဒင္လိုႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာ သြားေလ့လာခဲ့တာေတြ႕ရေတာ့ အျခားႏုိင္ငံေတြမွာဆုိရင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေနရာေတြ၊ ဝန္ႀကီးေနရာေတြမွာ လူငယ္ေတြ ပါေနတာေတြ႕ရတယ္။ လူငယ္ေတြရဲ႕အခန္းက႑၊ အဓိက လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အခန္းက႑ကို ဘာေတြ ေလ့လာခဲ့ရလဲ။ ကိုယ့္ႏုိင္ငံနဲ႔ယွဥ္ရင္ေရာ ဘယ္လိုရွိလဲ။

ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာက အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္ေတြရွိတယ္ေပါ့။ အမ်ဳိးသမီးရဲ႕ nature အရ ေစ့စပ္တယ္ေပါ့။ သူ႕ဟာနဲ႔သူ ေခါင္းေဆာင္မႈပိုင္းမွာ ေလ့လာၾကည့္ရင္ အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္မႈအပိုင္းမွာ အားသာခ်က္ေတြ၊ အားနည္းခ်က္ေတြရွိတယ္ေပါ့။ မိန္းကေလးမုိ႔ ေနရာမေပးရဘူးဆုိတာထက္ကို တျခားႏုိင္ငံေတြမွာလည္းရွိတယ္။ အခုျမန္မာႏုိင္ငံမွာဆုိလုိ႔ရွိရင္ အမ်ဳိးသမီးဝန္ႀကီးေတြေတာင္ ရွိတာဆုိေတာ့ အခု ေမျဖဴတုိ႔ေတြ႕တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံဆုိရင္ သူလည္းအမ်ဳိးသမီးပဲ၊ သူပဲဦးေဆာင္ေနတယ္ေလ။ ဒီေတာ့ အမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈအပိုင္းကလည္း မေသးဘူးဆုိတာကို ေမျဖဴတို႔ႏိုင္ငံကလည္း လက္ခံတယ္ေလ။ အရင္တုန္းကလည္း ဘုရင္မရွိတာပဲ ဆုိေတာ့ နဂိုတည္းက Gender Equality ရွိတယ္လို႔ ေျပာရမွာေပါ့။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဘက္ကို ျပန္သြားမယ္ဆုိရင္ အခုေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရလက္ထက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရႏုိင္မယ္ထင္လား။ ဘယ္လုိထင္လဲ။

ညိႇေတာ့ညိႇရဦးမွာေပါ့။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ နားလည္မႈနဲ႔ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ တည္ေဆာက္ႏုိင္မႈေပၚမူတည္တာေပါ့။ မယံုၾကည္ဘူးဆုိရင္လည္း ယံုၾကည္လာေအာင္၊ နားလည္လာေအာင္ ညိႇယူရမွာေပါ့။ အခ်ိန္ေတာ့ေပးရမွာေပါ့ေနာ္။ ႏွစ္တုိေလးနဲ႔ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ေလာက္ေသးဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ နည္းနည္းေလး လႈပ္လာတယ္ဆုိရင္ေတာင္ အဆင္ေျပလာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတာေပါ့ေနာ္။ ေရွ႕ဆက္ၿပီး ဆက္လုပ္သြားရင္ Long term ဆုိရင္ေတာ့ ရမွာပါ။ Short team ဆုိရင္ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ေလာက္ေသးပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ေမျဖဴ႕အေတြ႕အႀကံဳအရ လူငယ္ေလး ဒီတစ္စု ညိႇတာေတာင္ ေတာ္ေတာ္ေလးညိႇယူရတာဆုိေတာ့ တစ္ႏုိင္ငံလံုးဆုိရင္ေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာေပါ့ေနာ္။

သံုးဖက္လံုးေပါ့၊ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြဘက္ေရာ၊ အစိုးရဘက္ေရာ၊ တပ္မေတာ္ဘက္ေရာကို လူငယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဘာမ်ားအႀကံျပဳခ်င္လဲ။

ေမျဖဴရဲ႕အယူအဆအတုိင္းပဲေပါ့။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ယံုၾကည္မႈ၊နားလည္မႈေလးေတြနဲ႔ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းအတူတူ လက္တဲြေနထုိင္သြားရင္ ေမျဖဴတို႔ႏုိင္ငံက အရမ္းလွပၿပီး အရမ္းဖြံ႕ၿဖိဳး တုိးတက္တဲ့ႏုိင္ငံျဖစ္လာမွာ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိ အရမ္းလွပၿပီး သယံဇာတေပါႂကြယ္ဝတဲ့ႏုိင္ငံ ျဖစ္လ်က္နဲ႔ အားလံုးရဲ႕ထိပ္ဆံုးမွာရွိေနသင့္တယ္လို႔ ယံုၾကည္တယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံဘယ္ေလာက္ႀကီး လွပတယ္၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္တယ္ဆုိတာ ခ်ျပခြင့္ရခ်င္တယ္။ အဲ့လိုျဖစ္ဖုိ႔ကို အကုန္လံုးပဲ၊ တစ္စည္းတစ္လံုးတည္း တူတူလက္တြဲသြားေစခ်င္ပါတယ္။

ေမျဖဴက အႏုပညာလႈပ္ရွားမႈေတြလုပ္ေနတယ္လို႔လည္း သိရတယ္။ ဆုိေတာ့ ကိုယ္လုပ္ေနတဲ့ အႏုပညာလႈပ္ရွားမႈမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူငယ္ေတြကို အသိပညာေပးတာမ်ဳိးျဖစ္ျဖစ္ ထည့္သြင္းၿပီး လုပ္ထားတာရွိလား။ လုပ္ဖုိ႔ေရာရွိလား။

ျဖစ္ႏုိင္ရင္ေတာ့အဲ့လိုမ်ဳိးလုပ္ခ်င္တာေပါ့။ ေမျဖဴက အခုလက္ရွိက အမ်ဳိးသမီးငယ္ရြယ္ေတြကိုေပါ့ေနာ္ ပိုၿပီး ဦးတည္ၿပီး လုပ္ေနတာဆုိေတာ့ အႏုပညာရွင္နဲ႔ေတာ့ အဲ့လိုပေရာဂ်က္ေတြ တူတူေတာ့ မလုပ္ဖူးေသးဘူး။ တကယ္လို႔ ကမ္းလွမ္းလာမယ္ဆုိရင္လည္း ေမျဖဴဘက္က အၿမဲတမ္း always ready ေပါ့ေနာ္။ အၿမဲတမ္းအသင့္ရွိေနပါတယ္လို႔။ အဲ့လိုပေရာဂ်က္ေတြလုပ္မယ္ဆုိရင္ အႏုပညာရွင္ေတြနဲ႔ တူတူ ပူးေပါင္းၿပီး လုပ္သြားခ်င္တယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အႏုပညာရွင္ေတြကပါ စံနမူျပအေနနဲ႔ လုပ္ျပမယ္ဆုိရင္ အကုန္လံုးလုိက္လုပ္သြားမယ္လို႔ ေမျဖဴလည္း ယုံၾကည္ပါတယ္။

ဘာမ်ားျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္တာရွိလဲ။

လူငယ္ေတြ စာမ်ားမ်ား ဖတ္ပါလို႔။ အဓိက ကိုယ္ျမင္ေနတာေလးတင္ မဟုတ္ဘဲ Out of the box ေပါ့ (ေဘာင္ထဲကထြက္ၿပီး စဥ္းစားပါ)။ လူဆုိတာကေတာ့မ်က္စိတစ္ဆံုးကို ၾကည့္ခဲ့ၾကတယ္။ ေမျဖဴက ကိုယ့္ထက္ငယ္တဲ့သူေတြ တစ္ခ်ဳိ႕လည္းကိုယ့္ထက္သိတယ္ဆုိတာ သိပါတယ္။ ဒါပေမယ့္ အႀကံေပးခ်င္တာက မွ်မွ်တတေလးေပါ့ ေတြးေခၚၿပီးေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ၾကၿပီး လူငယ္ေလးေတြ အကုန္လံုး စည္းစည္းလံုးလံုးနဲ႔ေနၾကပါလို႔။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္လည္း ေဖးေဖးမမနဲ႔ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ၾကပါလို႔။ ေနာက္လာမယ့္ Generations   ေတြဆုိရင္ အားလံုး ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္နဲ႔ မိသားစုေလးလို ျမင္ခ်င္ပါတယ္လို႔။

အပိုင္း ( ၁) ကို ေအာက္ပါလင့္တြင္ ၀င္ေရာက္ဖတ္႐ႈ႕နိုင္ပါသည္ - http://www.mizzimaburmese.com/article/22307