မုဒြန္းရြာ ေက်ာက္သင္ပုန္းလုပ္ငန္းခြင္သို႔ တစ္ေခါက္ေရာက္ရွိျခင္း

.

ေက်ာက္သင္ပုန္းေတြကေတာ့ မုဒြန္းရြာရဲ႕ လက္မႈလုပ္ငန္းတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္တုန္းက ျမန္မာတို႔ စာေပသင္ၾကားရာမွာ ေရးမွတ္မွတ္သားတြက္ခ်က္ရတဲ့ စာေရးႀကိယာပဲျဖစ္ ပါတယ္။ ေက်ာက္သင္ပုန္းကို ေက်ာက္သားနဲ႔ ျပဳလုပ္ထားပါတယ္။ ေက်ာက္သင္ပုန္းေပၚမွာ ေရးတဲ့အခါ ေက်ာက္တံနဲ႔ေရးရပါတယ္။

ေက်ာက္သင္ပုန္း စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့တာကေတာ့ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္က ဦးေအာင္သိန္းဆုိသူက မုဆိုးမေတာင္မွာ စီးဆင္းေနတဲ့ စမ္းေခ်ာင္းမွာရွိတဲ့ ေက်ာက္ျပားေတြကို ေကာက္ယူၿပီးေတာ့ သံေတြနဲ႔ျခစ္ကာ ေက်ာက္သင္ပုန္းကုိ စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကေတာ့ စက္ေတြမေပၚေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လက္ျဖင့္သာ လုပ္ခဲ့ရတာျဖစ္လို႔ တစ္ေန႔မွာ ေက်ာက္သင္ပုန္း ၅ ခ်ပ္ပဲ ၿပီးႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အရင္တုန္းကေတာ့ စလိပ္လို႔ေခၚတဲ့ ေက်ာက္သင္ပုန္း ေက်ာက္ခ်ပ္ေတြကို အလြယ္တကူ ခြာယူ အသံုးျပဳလာခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၅၀ ခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေက်ာက္ျပားေတြကို ခြာယူလို႔မရေတာ့လို႔ ပဲ စတင္တူးေဖာ္ရယူၾကရာက ေက်ာက္တြင္းေတြ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာက္သင္ပုန္းေက်ာက္ေတြကိုေတာ့ မုဆုိးမေတာင္အနီးနားမွာရွိတဲ့ ေတာင္မ်ားကေန တူးေဖာ္ရရွိ္ပါတယ္။ တြင္းေတြကုိလည္း တည့္တည့္မတူးရဘဲ ခပ္ေစာင္းေစာင္းေလး တူးရပါတယ္။ အခ်ိဳ႕တြင္းေတြကေတာ့ ေပ ၂၀၀ အထိ နက္ၾကပါတယ္။

ေက်ာက္သင္ပုန္းလုပ္ဖို႔တူးယူရတဲ့ ေက်ာက္ေတာင္ႀကီးကေတာ့ ေပ ၂၀၀ ေလာက္ကို ျမင့္ပါတယ္။ ေက်ာက္သင္ပုန္းေက်ာက္တစ္ခ်ပ္ ရရွိဖို႔ကို ေတာ္ေတာ္ေလးကို မလြယ္လွပါဘူး။ သင္ပုန္းေက်ာက္ေတြတူးတဲ့ ေတာင္ေပၚကို ေရာက္ေအာင္ကုိပဲ မနည္း ခက္ခက္ခဲခဲ သြားခဲ့ရပါတယ္။

အခုေရာက္ေနတာကေတာ့ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ေက်ာက္သင္ပုန္း ေက်ာက္တံေတြ ထုတ္လုပ္ဖုိ႔အတြက္ ကုန္ၾကမ္းရရွိေအာင္ တူးရတဲ့ သင္ပုန္းေက်ာက္ တြင္းႀကီးေတြပါ။ ဒီတြင္းႀကီးေတြဟာဆုိရင္ ဒီေက်ာက္ေတာင္ႀကီးရဲ႕ အျမင့္တစ္ေနရာမွာပဲ တည္ရွိၿပီးေတာ့ ဒီတြင္းေပါက္ႀကီးေတြကုိ ေရာက္ရွိဖို႔အတြက္ ေက်ာက္ေတာင္နံရံေတြကုိ အဆင့္ဆင့္ ျဖတ္သန္းလာခဲ့ရပါတယ္။ ဒီေက်ာက္ေတာင္ေတြကလည္း နဂို မတ္ေစာက္္တဲ့အျပင္ ဒီေက်ာက္သင္ပုန္း ေက်ာက္ခ်ပ္ေတြက အျပည့္ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ဒရြတ္ဆြဲၿပီးေတာ့ တက္တဲ့သူကုိ ပုိၿပီးေတာ့ ဆြဲခ်သလုိလဲ ျဖစ္ေစတယ္။ ကုိယ္လြတ္တက္လာခဲ့တာေတာင္ ေတာ္ေတာ္ကို ခက္ခက္ခဲခဲ အေနအထားမ်ိဳးမွာ ဒီကေက်ာက္တုံးႀကီးေတြကုိ ေအာက္အထိသယ္ၿပီးေတာ့ ေက်ာက္သင္ပုန္းေတြျဖစ္လာေအာင္ အဆင့္ဆင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့ရပါတယ္။ ေက်ာက္သင္ပုန္းေလးေတြ ေက်ာက္တံေလးေတြရဲ႕ တန္ဖိုးက ေစ်းမႀကီးလွေပမယ့္ ကုန္ၾကမ္းရဖို႔ အဆင့္တစ္ခုတည္းနဲ႔တင္ ဒီလုိ အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ေနရာမွာ ခက္ခက္ခဲခဲ တူးေဖာ္ခဲ့ရတာကိုလည္း ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။

ဒီဘက္ေဘးမွာ ေတြ႔ရတဲ့ေက်ာက္သားထပ္ေတြကေတာ့ ေက်ာက္ျပားတူးတဲ့ အလုပ္သမားေတြက ေက်ာက္ခ်ပ္ေတြကို ပံုထားတာပါ။ ဒီဘက္ျခမ္းကေတာ့ သဘာဝအတုိင္း ေက်ာက္နံရံႀကီးေတြပါ။ အထဲထဲမွာ ဆက္ဝင္သြားရင္ တြင္းေပါက္ႀကီးေတြရွိပါတယ္။ တြင္းေပါက္ႀကီးေတြရဲ႕ ေအာက္ကုိ ဆင္းသြားၿပီးေတာ့ ဒီေက်ာက္ျပားေတြကုိ တူးေဖာ္ရပါတယ္။ အေပါက္ဝကေနၿပီးေတာ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔တူးလာတာ တြင္းေပါက္ႀကီးေတြလည္း ေတာ္ေတာ္ရွည္လာပါၿပီ။ ဒီအေနာက္ဘက္က တြင္းေပါက္ႀကီးေတြမွာဆုိလုိ႔ရွိရင္ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြကို ဖေယာင္းတုိင္ထြန္းၿပီးေတာ့ သြားရပါတယ္။ မီးေခ်ာင္းထြန္းလို႔မရပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ အဲဒီတြင္းေပါက္ထဲမွာ ေလရွိမရွိ သိႏုိင္ဖို႔ ဒီက အလုပ္သမားေတြက တြင္းေပါက္ထဲကုိ ဖေယာင္းတုိင္ထြန္းၿပီးသြားရပါတယ္။ ဖေယာင္းတုိင္ထြန္းလို႔မရတဲ့ေနရာမ်ိုးဆုိရင္ ေလမရွိေတာ့တာျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတုိ႔ေတြ သတိထားၿပီးေတာ့ ျပန္ၿပီးေတာ့ တူးေဖာ္ရတာေတြရွိပါတယ္။

ဂူထဲဝင္သြားေတာ့ ဂူထဲမွာေမွာင္ေနတဲ့အတြက္ ေက်ာက္သားေတြရဲ႕အေနအထားကို ေသေသခ်ာခ်ာမျမင္ရပါဘူး။ အျပင္မွာဆုိလို႔ရွိရင္ေတာ့ ေက်ာက္သင္ပုန္းတူးတဲ့ ေက်ာက္သားႀကီးေတြရဲ႕ အေနအထားကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္ရပါတယ္။ ေက်ာက္သားေတြရဲ႕အထပ္ေတြက သူ႔သဘာဝအတုိင္း တေစာင္းေလးေတြ ရွိေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီေက်ာက္တူးတဲ့အခါမွာလည္း တြင္းေတြက တေစာင္းဆင္းရမွာျဖစ္သလုိ ဒီေက်ာက္တူးသမားေတြက ေက်ာက္ေတြကုိ နံရံေတြကေန ျဖတ္ေတာက္တဲ့အခါမွာလည္း တေစာင္းပဲ ျဖတ္ေတာက္ရပါတယ္တဲ့။ ဒါမွ လိုခ်င္တဲ့ ဆိုဒ္ေတြ ရႏုိင္ဖို႔အတြက္ အလႊာေတြ ေက်ာက္လႊာအခ်ပ္ႀကီးႀကီးေတြ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေက်ာက္သင္ပုန္းေက်ာက္ေတာင္ႀကီးကေန ေက်ာက္နံရံေတြက လုပ္သားေတြက  အခ်ပ္လုိက္ႀကီးေတြကို တူးေဖာ္ၿပီးေတာ့ ထုပ္ယူၾကပါတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ ဒီေက်ာက္သားေတြမွာ ၾကည့္လိုက္ရင္ အလႊာလုိက္ အထပ္လိုက္ျမင္ရတယ္။ အဲဒါေတြကိုမွ တစ္လႊာျခင္း ခြာထုတ္ရတာပါ။ ခြာထုတ္တဲ့အခါမွာေတာ့ ေက်ာက္သားရဲ နဂိုမ်က္ႏွာျပင္က ညီညာမႈမရွိပါဘူး။ အဲဒီအတြက္ မ်က္ႏွာျပင္ကုိ ေရြေဘာ္ေတြနဲ႔ထိုးတယ္။ ေကာ္ဘတ္နဲ႔စားတယ္။ ၿပီးလို႔ရွိရင္ ေဘာင္ေတြကုိ အေခ်ာသပ္မယ္။ ၿပီးေတာ့မွ ဒီလုိအေနအထားေလးမ်ိဳးကုိ ထုတ္ယူထားတာပါ။ ၿပီးလို႔ရွိရင္ ဒီေဘာက္ဘက္က အလုပ္႐ံုေတြမွာ ဒါေလးေတြကုိ ပုိၿပီးေတာ့ေခ်ာသြားေအာင္ ေကာ္ဘတ္ေတြထပ္စားမယ္။ ၿပီးလို႔ရွိရင္ သစ္သားေဘာင္ေတြျပန္တပ္မယ္။ ၿပီးမွ လွလွပပ ထုပ္ပိုးၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္ကို ပို႔ၾကမွာပါ။

ေက်ာက္တြင္းက သယ္ယူလာတဲ့ ေက်ာက္ေတြကုိ ေရေဘာ္နဲ႔ မ်က္ႏွာျပင္ ညီေအာင္ ပါးေအာင္ မ်က္ႏွာျပင္ႏွစ္ဘက္လံုးကို ထိုးေပးရပါတယ္။ ထိုးၿပီးသား ေက်ာက္ျပားေတြကုိေတာ့ စတုဂံပံုက်ေအာင္ ညီညီညာညာေလးညႇပ္ေပးရပါတယ္။  ေရြေဘာ္ထိုးၿပီးရင္ေတာ့ ေရတစ္ည စိမ္ထားေပးရပါတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ အေျခာက္လွန္းၿပီးေတာ့ အမဲေရာင္သုတ္ေပးရပါတယ္။ 

ေက်ာက္သင္ပုန္းေဘာင္ကို သစ္ျဖဴသားနဲ႔ လုပ္ပါတယ္။ သစ္ျဖဴသားက ပိုးလည္းမစား ခိုင္လည္းခိုင္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေပါ့လည္းေပါ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အခု ေဘာင္ေလးေတြကို အရာေတြေပးတယ္။ ျဖတ္ၾကတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တပ္ဖို႔အတြက္လည္း အရာေတြထပ္ေပးတယ္။ လႊေတြနဲ႔ ျဖတ္ၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီလႊေတြနဲ႔တိုက္တာ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ သူတို႔ဒီဘက္အေနာက္ ေဘာင္မွာ ေက်ာက္သင္ပုနး္ေဘာင္မွာ စေရြးကိုက္ဖို႔အတြက္ အရာေတြေပးၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ စက္ေတြနဲ႔ လွီးျဖတ္ၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ အခု က ေဘာင္ေတြကုိတပ္လိုက္ၾကတယ္။ ဒီေဘာင္ေလးေတြနဲ႔ ဒီေက်ာက္သင္ပုန္း ေက်ာက္ျပားေတြနဲ႔ ကပ္ေနတာတာပါ။ ဒါဆုိလို႔ရွိရင္ အခုျမင္ရသေလာက္ကေတာ့ ေက်ာက္သင္ပုန္းေလးက ၿပီးသေလာက္ေတာ့ ရွိသြားၿပီေပါ့ေနာ္။ ေဘာင္ေလးေတြကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ၾကမ္းေနေသးတယ္။ မညီမညာေတြလည္း ျဖစ္ေနေသးတယ္။ 

အခုဆို ဒီမွာ နဲနဲဟေနတာ ေတြ႔တယ္မလား အဲဒါေလးေတြကို ညီဖို႔အတြက္ လႊနဲ႔ ျပန္တုိက္ရေသးတယ္။

ေထာင့္ေတြကို ဝိုင္းဝိုင္းေလးေတြျဖစ္ေအာင္ ျဖတ္ရမယ္။ အခၽြန္ေတြမရွိတဲ့အတြက္ ကေလးေတြအတြက္လည္း အႏၱရာယ္ကင္းေစပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေက်ာင္သင္ပုန္းကုိသံုးတာ ကေလးေတြဆုိေတာ့ ကေလးငယ္ေလးေတြရဲ႕ လက္က ႏုႏုေလးေတြ အနာတရမျဖစ္ေအာင္လုိ႔ေတာ့ အတတ္ႏိုင္ဆံုး လုပ္ၾကရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ဒါဆုိလုိ႔ရွိရင္ အခု  ေနာက္ဆံုးေတြ႔ရတဲ့အတုိင္းပါပဲ ေက်ာက္သင္ပုန္းေလးကေတာ့ အေခ်ာၿပီးသြားၿပီ။ ဆုိေတာ့ ေဘာင္ေတြကုိ စေရြးေတြကိုက္တယ္။ ၿပ့ီးေတာ့ ေဘာင္ကို လံုးသြားေအာင္ဆုိၿ႔ပီးေတာ့ ျဖတ္တယ္။ ၿပီးရင္ မ်က္ႏွာျပင္ေတြ ေဘာင္ေတြကုိ ေခ်ာသြားေအာင္ ေရြေဘာ္ေလးနဲ႔ စားၿပီးသြားတဲ့အခါမွာေတာ့ အခု ေနာက္ဆံုး ေစ်းကြက္မွာျမင္ေနရတဲ့ ေက်ာက္သင္ပုန္းအရြယ္အစားတုိင္း ျမင္ေနရပါၿပီ။

ဒီေက်ာက္သင္ပုန္းေလးေတြကုိ ဘယ္ကုိ ပုိ႔လဲဆုိရင္ အိမ္ရွင္ဆီကုိ ပို႔ပါတယ္တဲ့။ ဟုိဘက္မွာ ပုိင္ရွင္အိမ္ရွိပါတယ္တဲ့။ ပုိ႔ၿပီးရင္ ပုိင္ရွင္အိမ္မွာ ဒီေဘာင္ေလးေတြကုိ သံနဲ႔ ရိုက္ေပးပါတယ္တဲ့။ ၿပီးရင္ ေက်ာက္သင္ပုန္းေဘာင္မွာ တံဆိပ္ကိုကပ္တယ္တဲ့။ ၿပီးေတာ့ စကၠဴဗူးေတြထဲကိုသြင္းတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ ေမာ္လၿမိဳင္ေစ်းကြက္ကို ပို႔တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ 

ေက်ာင္းသင္ပုန္းလုပ္ငန္းပိုင္ရွင္ျဖစ္တဲ့သူကို အခုလိုေမးၾကည့္ပါတယ္။

အဲဒါဆိုလို႔ရွိရင္ အကုိတို႔ ဒီေက်ာက္သင္ပုန္းေတြကို အရင္တုန္းကတည္းက လုပ္ခဲ့တာေပါ့ေနာ္။ အကုိတို႔ ဒီေက်ာက္သင္ပုန္းလုပ္ခဲ့တာ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ၾကာၿပီလဲ။ ၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္အေျခအေနေလးလည္းသိပါရေစ။

“ကၽြန္ေတာ္လုပ္တာ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္ေတာ့ ရွိပါၿပီ။ ကၽြန္ေတာ္ ေက်ာင္းတက္တည္းက လုပ္တာပါ။

ဟုိတုန္းကေတာ့ အေရာင္းအဝယ္ေကာင္းတယ္။ ဗမာတစ္ျပည္လံုးလည္း သံုးတယ္။ အခုက်ေတာ့ ကၽြန္ေတ္ာတို႔ ဒီေမာ္လၿမိဳင္ေလာက္ပဲ သံုးတာမ်ားတယ္။ က်န္တဲ့ၿမိဳ႕နယ္ေတြက သိပ္ၿပီးေတာ့ မသံုးေတာ့ဘူးေလ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ရတာလည္း လြယ္တယ္ေလ။ အရင္းအႏွီးကလည္း နည္းတယ္။ ေက်ာက္ကလည္း ေစ်းေတာ္တယ္။

အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေက်ာက္သင္ပုန္းေစ်းကြက္က အရင္ကလုိ အသံုးမမ်ားေတာ့တာေၾကာင့္လည္း ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါး ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာက္ျပားေတြ အထြက္နညး္လာမႈကလည္း သံုးစြဲသူနဲ႔ မွ်တေစပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ ေက်းရြာ မူလတန္းေက်ာင္းေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထက္ပုိင္းေတြမွာေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ ေက်ာက္သင္ပုန္းကို သံုးစြဲလ်က္ ရွိေနပါေသးတယ္။ ေက်ာက္သင္ပုန္းေတြကုိ သံုးစြဲမႈ နည္းသြားေပမယ့္ မြန္တို႔ရဲ႕ လက္မႈပညာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္သင္ပံုးလုပ္ငန္းကေတာ့ တည္ရွိေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”