အေသးစား၊ အလတ္စားလုပ္ငန္းေတြ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ဘာေၾကာင့္ မေအာင္ျမင္တာလဲ

.

သူရဆြဇ္ကုမၸဏီ၏ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ ေဒါက္တာေအာင္သူရႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

ရန္ကုန္၊ ေမ ၁၅  ။               ။ ဒီတစ္ပတ္ ဒီအစီစဥ္ကေန ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမယ့္ သူကေတာ့ သူရဆြဇ္ ကုမၸဏီလီမိတက္က အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ေအာင္သူရ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဒီတစ္ပါတ္ ေဒါက္တာေအာင္သူရနဲ႔ ေဆြးေႏြးမယ့္ အေၾကာင္းကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေသးစားအလတ္စား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေတာ့ ေဆြးေႏြးသြားမွာပါ။

မဇၩိမ ။  ။ ေဒါက္္တာ ေအာင္သူရ မဂၤလာပါ ရွင့္။ ဟုတ္ကဲ့ ကၽြန္မတို႔ အစီစဥ္ကို အခ်ိန္ေပးတာလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ဒီျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ေသးစား အလတ္စား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ေဒါက္တာေအာင္သူရနဲ႔ အဓိကထားၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးသြားခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ ဒီသမၼတ(ေဟာင္း) ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္မွာေပါ့ေနာ္။ ဒီအေသးစားနဲ႔ အလတ္စားစီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ေခ်းေငြရရွိဖို႔ရယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့လုပ္ရမယ့္ က႑ေတြကို သူတို႔ မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္တာေတြလည္း ၾကားတယ္။ မၾကာခဏ SME  ဖြြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ ဆိုၿပီး အျခားမွာလည္း လုပ္ေနတာေတြ ၾကားတယ္ရွင့္။ ဒါေပမယ့္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကလည္း ထင္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ဘူး ပညာရွင္ေတြကလည္း ထင္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ဘူးလို႔ သံုးသပ္ၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲတာက အခ်ိန္နည္းေနလို႔လား ဒါမွမဟုတ္ရင္ မူဝါဒပိုင္း အားနည္းေနလို႔လားရွင့္။

ေဒါက္တာေအာင္သူရ ။ ။ ကၽြန္ေတာ့္ အထင္ေတာ့ အခ်ိန္နည္းလို႔ ထင္ပါတယ္။  ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီေလးႏွစ္ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ တကယ္ေျပာင္းလဲရမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြက အမ်ားႀကီး ရွိတယ္ေလ။ ျပင္ဆင္ရမယ့္ အရာေတြက အမ်ားႀကီး ရွိေသးေတာ့ ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ အကုန္လံုးကို ၿပိဳင္တူ လုပ္ေနရေအာင္ ႏိုင္ငံေရး အေျခေနလည္း ေျပာင္းလဲေအာင္ လုပ္ေပးရတယ္။ စီးပြားေရးအေျခေန လုပ္ေပးရတယ္။ financial sector ေျပာင္းလဲေတြ လုပ္ေပးရတယ္။ ဒီ လုပ္စရာေတြက အမ်ားႀကီးရွိေနေတာ့ SME  ဘက္ကို ျပင္ေပးဖို႔ အခ်ိန္သိပ္မရလိုက္ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။

မဇၩိမ ။  ။ ဒါဆိုရင္ ေရွ႕မွာ ေအာင္ျမင္မႈ အစေတြ ရွိခဲ့တာေပါ့ေနာ္။ အဲလိုမ်ိ္ဳးလားရွင့္။ ဒီ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ လုပ္ခဲ့တဲ့ဟာေတြက SME  ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈ လမ္းစေတြ ရွိခဲ့တာလားရွင့္။ အဲဒီအေပၚမွာေကာ

ေဒါက္တာေအာင္သူရ ။ ။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျပန္ၾကည့္လိုက္တယ္ဆိုရင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္တုန္းက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြလုပ္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ဒီ ခက္ခဲတယ္ဆိုတာ ယွဥ္ၾကည့္လိုက္ရင္ အခုဆို ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္  ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ပိုလြယ္လာတယ္ေပါ့ေနာ္။ အရင္တုန္းက အခက္ခဲေတြဆို တစ္ခ်ိဳ႕ဟာေလးေတြ ေျဖေလ်ာ့လိုက္တာ ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္ spotting လုပ္တဲ့အဆင့္ထိေတာ့ မေရာက္ခဲ့ဘူးေပါ့ေနာ္။ အခက္ခဲေလးေတြ တစ္ခ်ိဳ႕ဟာေလးေတြကို ရွင္းေပးႏိုင္တဲ့ အဆင့္ထိ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ support  အဆင့္ထိ မေရာက္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ အဲဒါေတာ့ အခု ၅ႏွစ္ /၁၀ႏွစ္မွ လုပ္ရမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြပါ။

မဇၩိမ ။  ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ အခုမၾကာေသးခင္ ကမၻာ့ဘဏ္ကေန အႀကံျပဳထားတာ ပုဂၢလိက က႑ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ရယ္။ ၿပီးေတာ့ လူတိုင္း လက္လွမ္းမိနုိင္တဲ့ ဘ႑ာေရးစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္ေပါ့ေနာ္။ အဲတာေတြကို အႀကံျပဳထားတယ္ရွင့္။ ဒါေတြက တဆင့္ SME က႑ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ ရႏိုင္မလားရွင့္။

ေဒါက္တာေအာင္သူရ ။ ။ SME financing ဆိုတာေတာ့ တိုင္းျပည္တိုင္းမွာ အရမ္းႀကီး မလြယ္ပါဘူး။ လုပ္ငန္းေတြကို စၿပီးေထာင္ခါစေပါ့ေနာ္။ အစမွာကေတာ့ financing ဆိုတာ က်န္တဲ့တိုင္းျပည္မွာလည္း သိပ္မလြယ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အတိုင္းတာတစ္ခုထိ ေအာင္ျမင္သြားၿပီးေပါ့ေနာ္။ SME တစ္ခုက ဝန္းထမ္း တစ္ရာေက်ာ္သြားၿပီ ႏွစ္ရာေက်ာ္သြားၿပီ။ အတိုင္းတာတစ္ခုထိလည္း ေအာင္ျမင္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕ တုိင္းျပည္ေတြမွာ financing ေတြက တေျဖးေျဖးပိုလြယ္လာတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ အတိုင္းတာ တစ္ခုထိ ေအာင္ျမင္တယ္ဆိုရင္ေတာင္ သိပ္မလြယ္ေသးတဲ့ အေၾကာင္းအရာေလးေတြ ရွိတယ္။  အဓိကေတာ့ ဘဏ္မွာ ေခ်းေငြရဖို႔ collateral မပါဘဲနဲ႔ ေခ်းဖို႔ အဲတာေတြက အဆင္မေျပေသးပါဘူး။ အဲေတာ့ အဲဒါေလး အဓိက ျပင္ရမွာပါ။

မဇၩိမ ။  ။ ဒီတစ္ဆက္တည္းမွာ လွ်ပ္စစ္မီး က႑ေပါ့ေနာ္။ လွ်ပ္စစ္မီးက႑ကလည္း ဒီ SME လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အျခားစီးပြားေရး က႑ေတြမွာ ဆက္သြယ္ေနတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက မၾကာခဏ ေျပာတယ္ရွင့္။ အဲေတာ့ ဒီလာမယ့္ အစိုးရမွာ ဒီလွ်ပ္စစ္ က႑ကေကာ အဓိက ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္သင့္တဲ့ က႑ ျဖစ္လားရွင့္။ ဒီေပၚမွာေကာ ဘယ္လို ေဆြးေႏြးခ်င္ပါသလဲ။

ေဒါက္တာေအာင္သူရ ။ ။ အခုလာမယ့္ အစိုးရကေတာ့ အဓိက ဘယ္ေနရာေတြကို သူတို႔ အဓိက ထားမယ္ေပါ့ေနာ္။ ဘယ္ေနရာေတြကို အဓိက ထားမယ္။ ဘာေတြကို လုပ္မယ္ဆိုတာ သူတို႔ အရင္ဆံုး ဆံုးျဖတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ capacity က အကုန္လံုး လုပ္ႏိုင္တဲ့ capacity မရွိပါဘူး။ ျပင္ခ်င္တာကေတာ့ အကုန္လံုးကိုျပင္ခ်င္တာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္မွာ တကယ္ျပင္ႏိုင္ဖို႔ အင္အားရွိလားေပါ့ေနာ္။ ေငြေၾကးရွိလား ပညာတတ္တဲ့သူေတြ ရွိလား။ လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့သူေတြ ရွိလား။ အဲတာကိုလည္း ျပန္ၾကည့္ရတယ္။ အဲေတာ့ ၿပိဳင္တူကေတာ့ အကုန္လံုးကို မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အဲေနရာမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ Priority -ဦးစီးေပးအစီအစဥ္ေတြ ထားရမယ္။ ဘာကို ျမန္မာျပည္မွာ ဘာက အေရးႀကီးဆံုးလဲ။ ဘာေတြ အရင္ျပင္သင့္တယ္ေပါ့ေနာ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ပိုင္းေတြမွာေတာ့ ဥပေဒေတြ ျပင္ရမယ္။ နည္းဥပေဒေတြ အပိုင္းေတြ ျပင္ေပးရမွာရွိသလို infrastructure ပိုင္းမွာလည္းျပင္ေပးရမယ့္ အပိုင္းေတြ ရွိပါတယ္။ အဲမွာကေတာ့ လွ်ပ္စစ္က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ လူတိုင္း သိပါတယ္။ အသိမွတ္လည္း ျပဳထားပါတယ္။ ဒီ electricity ရဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာကလည္း အေရးႀကီးေသးလဲ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး infrastructure အဲတာေတြကလည္း အကုန္လံုး အေရးႀကီးပါတယ္။

မဇၩိမ ။  ။ ဟုတ္ကဲ့ ဒီ SME  လုပ္ငန္းေတြ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ ဝင္ေငြရေပါက္ရလမ္းေတြ ၿပီးေတာ့နည္းပညာ ပံ့ပိုးကူညီ မႈေတြက ေနာက္အစိုးရက ဆက္ၿပီးေတာ့ အေကာင္ထည္ ေဖာ္သင့္လား ၿပီးေတာ့ ခုၿပီးခဲ့တဲ့အစိုးရ လုပ္ခဲ့တာေတြကို ထပ္တိုးၿပီးေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြား႐ံုပဲလား။ သူတို႔အေနနဲ႔ ခက္ခက္ခဲခဲ လုပ္ရမွာေတြ ဘာေတြမ်ားျမင္မိေသးလဲ။ ဆရာရဲဲ႕ သီးျခားအျမင္ေလး ေျပာျပေပးပါလား။

ေဒါက္တာေအာင္သူရ ။ ။ အစိုးရ အေနနဲ႔ေတာ့ အဓိက political ပိုင္းကိုပဲ လုပ္ေပးႏိုင္တာေပါ့ေနာ္။ ဒီ SME  ေတြ တိုးတက္လာဖို႔ ေအာင္ျမင္လာဖုိ႔ ဆိုတာ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေဆြးေႏြးတယ္။ ဒီ SME ေတြ ေအာင္ျမင္လာဖို႔ေပါ့ေနာ္။ ဘာေတြလိုလဲ အခုဟာက ဒီ political ပိုင္းမွာ လိုတယ္။ တစ္ခုက technological အပိုင္းေတြမွာ infrastructure ရွိဖို႔ internet connections ရွိဖို႔ အဲဒါေတြ လိုအပ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဘာလိုလဲ ဒီစီးပြားေရးပိုင္းမွာ လိုမယ္။ ေနာက္တစ္ခု culture ပိုင္းလိုမယ္။ culture က်ေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ဓေလ့ထံုးစံအရ တစ္ခါတေလက်ရင္ Risk (စြန္႔စားမႈ) သိပ္မယူခ်င္တာတို႔ လုပ္ငန္းတစ္ခု ထူေထာင္တယ္ဆိုရင္ Risk ကေတာ့ မ်ားတာေပါ့ေနာ္။ တစ္ခု မေအာင္ျမင္ဘူးဆိုရင္ ဒီပုဂၢိဳလ္ဟာ မေအာင္ျမင္ခဲ့ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ အဲတာႀကီးဟာ သူ႔အတြက္ အစြန္းႀကီး ျဖစ္္တယ္။ အဲတာမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္လို႔ ျပင္ရမွာ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒီအစိုးရဘက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဘာကို ကူေပးရမလဲဆိုေတာ့ ဒီ financing လြယ္လြယ္ကူကူ ရလာႏိုင္ေအာင္ေပါ့ေနာ္။ အဲတာကို Support  လုပ္ေပးရမယ္။ ဗဟိုဘဏ္အေနနဲ႔ ဘာကို သတ္မွတ္ေပးရမလဲဆိုေတာ့ ဘဏ္ေတြ ေငြေခ်းေပးမယ္ဆိုရင္ collateral မယူဘဲနဲ႔ Risk  ေတြကို အစပ္လုပ္ေပါ့ေနာ္။ SME  တစ္ခုရဲ႕ သူရဲ႕ Risk ကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုေခ်းရမယ္ဆိုတာ အဲတာကို ဂိုက္လိုင္းေတြ ခ်ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။

မဇၩိမ ။  ။ ဟုတ္ကဲ့ပါရွင့္။ တုိင္းျပည္တစ္ခု စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ဒီအေသးစားနဲ႔ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ စဥ္ဆက္မျပတ္ တိုးတက္ေနဖို႔ အဲႏွစ္ခုက ဘယ္ေလာက္ထိမ်ား ယွဥ္တြဲေနပါသလဲ။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးကို ဒီလုပ္ငန္းေတြက ဘယ္ေလာက္ထိ အေထာက္ကူ ျပဳပါသလဲ ရွင့္။ 

ေဒါက္တာေအာင္သူရ ။ ။ SME  ကသိပ္အေရးႀကီးပါတယ္။ က်န္တဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာဆို ဘာေျပာလဲဆိုေတာ့ SME  ေတြ တိုင္းျပည္တစ္ခုလံုး စီးပြားေရးရဲ႕ Backbone လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေက်ာ႐ိုးေပါ့ေနာ္။ ဒီ SME ေတြဆိုတာက ကုမၸဏီေတြ အမ်ားစုက SME ေတြပါပဲ။ ႀကီးတဲ့ ကုမၸဏီေတြက တစ္ခါတေလက်ရင္ ၾကည့္လို႔ေကာင္းတယ္။ သူတို႔က နာမည္ထြက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၉၉.၉၅% ေလာက္က SME ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဝန္ထမ္းေတြမွာဆိုရင္လည္း တစ္တိုင္းျပည္လံုးမွာ ရွိတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြက ၅၀% ေက်ာ္က SME  အရ အလုပ္ ခန္႔ထားတာပါ။ အဲလိုပဲ ဂ်ာမနီတို႔ ဆြစ္ဇလန္တို႔မွာဆိုရင္ ၅၀% ေလာက္ထိက တိုင္းျပည္တစ္ခုရဲ႕ Value Creation မွာ SME ေတြက လုပ္တာပါ။ အဲေတာ့ SME ေတြဆိုတာ တိုင္းျပည္တစ္ခုရဲ႕ စီးပြားေရး အတြက္ အေတာ္ပဲ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ေအာင္ျမင္တဲ့ ကုမၸဏီေတြဆိုတာလည္း အကုန္လံုးက တစ္ခ်ိန္မဟုတ္ တစ္ခ်ိန္ေတာ့ SME ျဖစ္ ေခတ္စားခဲ့တာပဲ။ ကုမၸဏီတိုင္း ကုမၸဏီ တိုင္းက ခု အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြကလည္း တစ္ေယာက္က ထူေထာင္ၿပီးေတာ့ စၿပီး လုပ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ၾကေတာ့ SME ျဖစ္သြားတယ္။ ေနာက္က်ေတာ့ အရမ္းေအာင္ျမင္သြားေတာ့ ပိုႀကီးသြားတယ္။ SME အမ်ားစုကေတာ့ အရမ္းေအာင္ျမင္ၿပီး အရမ္းႀကီးသြားတယ္ဆိုတာ ရွားတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူက စီးပြားေရးတစ္ခုလံုးအတြက္ အေရးႀကီးတယ္။ Ford ဆိုတာလည္း Henry Ford ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္က ေထာင္ခဲ့လို႔ Ford ဆိုတဲ့ ကားကုမၸဏီ ျဖစ္သြားတယ္။ general electric ဆိုတဲ့ ကုမၸဏီဟာလည္း Thomas Edison ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္က သူက စၿပီးေထာင္ခဲ့လို႔ general electric ဆိုတာ ေပၚလာတယ္။ အဲေတာ့ SME ေတြဆိုတာက စီးပြားေရး တစ္ခုလံုးအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလး အေရးႀကီးတယ္လို႔ ယူဆလို႔ ရပါတယ္။

မဇၩိမ ။  ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။