"ကြ်န္မတို႔က အႀကံျပဳေပးတာပဲ လုပ္လုိ႔ရတယ္"

.

ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္တြင္ အျပစ္ေပး အေရးယူႏိုင္သည့္အာဏာရိွသည္ဟု မယူဆေစလိုေၾကာင္း  ေကာ္မရွင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒၚခိုင္ခိုင္ဝင္းက ေျပာသည္

ရန္ကုန္ (Myanmar Now) – ေဒၚခိုင္ခုိင္ဝင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္တြင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္လ်က္ ရိွသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မၾကာေသးမီက စတင္ေပၚေပါက္လာေသာ ထုိေကာ္မရွင္တြင္ တာဝန္ယူလိုေသာေၾကာင့္ ဝင္ေငြေကာင္းေသာ ဂ်ပန္ဘာသာျပန္အလုပ္၊ ျပည္ပအဖဲြ႔အစည္း အလုပ္အကိုင္တို႔ကုိ စြန္႔လႊတ္ခဲ့သည္ဟု ေဒၚခိုင္ခိုင္ဝင္းက ေျပာသည္။

အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းႏွင့္စီးပြားေရးဖံြ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈဝန္ႀကီးဌာနတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၿပီး ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွ စိုက္ပ်ဳိးေရးဆုိင္ရာပါရဂူဘဲြ႔ ရရိွခဲ့သူ၊ စာနယ္ဇင္းႏွင့္ရင္းႏီွးကြ်မ္းဝင္သူ ၄၁ႏွစ္အရြယ္ ေဒၚခိုင္ခိုင္ဝင္းက မၾကာေသးမီ ရက္ပိုင္းအတြင္း Myanmar Now ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ျပည္တြင္း လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန၊ ေကာ္မရွင္၏ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ၊ ပဋိပကၡေဒသ အေနအထားတို႔ အေၾကာင္းကုိ ေျပာျပထားသည္။ Myanmar Now သတင္းအဖဲြ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားသည္မ်ားမွ ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။
 

ေမး -ဌာနဆိုင္ရာ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြက ကန္႔သတ္ထားတာေတြ မ်ားတယ္။  ေကာ္မရွင္ရဲ႕ စံုစမ္းမႈမွာ လိုအပ္ခ်က္အရ အစိုးရဌာနကုိ  စာရြက္စာတမ္း ေတာင္းယူတဲ့အခါ အခက္အခဲေတြ႔ရပါသလား။

ေျဖ - လက္ရွိအထိေတာ့ အဲဒီလိုအေနအထားမ်ိဳး လုပ္ရမယ့္အမႈ မရွိေသးဘူး။ ဥပမာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး တစ္ေယာက္ကို လာတိုင္တယ္ေပါ့။ သူ႔ေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆံုး႐ံႉးတယ္ဆိုရင္… ကြ်န္မတို႔ကလိုက္တယ္၊ အေထာက္အထားေတြနဲ႔ ဥပေဒပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးထြက္လာတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို အဲဒီ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ံုးထက္ျမင့္တဲ့ ျပည္ထဲေရးကိုပို႔တယ္၊ ဘယ္ေန႔က၊ ဘယ္ၿမိဳ႕က၊ ဘယ္သူဟာ ဘာလုပ္ခဲ့တာကို ေကာ္မရွင္ေတြ႔ရွိခ်က္က ဒီလိုျဖစ္ေနတယ္၊ ဒီလိုျဖစ္သင့္ပါတယ္လုိ႔ အႀကံျပဳလိုက္တယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္ပါလုိ႔မေျပာဘူး။ ဟိုဘက္ကလည္း ေကာ္မရွင္ဥပေဒအတိုင္း ရက္ေပါင္း၃ဝအတြင္းမွာ အေၾကာင္းျပန္ရမယ္။ အဲဒီအေၾကာင္းအရာကို ဌာနအေနနဲ႔ရတယ္၊ စံုစမ္းလိုက္တာမွန္တယ္၊ သူ႔ကိုအေရးယူၿပီးသြားၿပီဆိုတဲ့ စာျပန္လာတယ္။ ျပန္စာရတဲ့အခါ ကြ်န္မတို႔ဆီ တိုင္ခဲ့တဲ့သူကို ဒီစာျပန္ပို႔ေပးတယ္၊ တိုင္ထားတဲ့ကိစၥ ဒီလိုျဖစ္သြားတယ္ေပါ့။ ေနာက္ ေရွ႕ေနလိုင္စင္ အသိမ္းခံရတယ္ေပါ့၊ ဒါဟာသူ႔ရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရးကိုခ်ိဳးေဖာက္တာ။ ကြ်န္မတို႔ကလိုက္တယ္၊ မွန္ကန္တယ္ဆိုရင္ ေရွ႕ေနလိုင္စင္ ျပန္ရသြားတဲ့သူေတြရွိတယ္။ ဒီေန႔ဒီအခ်ိန္အထိေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကိစၥဘယ္ဌာနနဲ႔မွ မရွိေသးဘူး။ (မြန္ျပည္နယ္ရိွ တပ္မေတာ္ စခန္းတစ္ခုတြင္ ထိန္းသိမ္းခံရစဥ္ ပစ္ခတ္ခံရၿပီး ေသဆံုးသူ) ကိုပါႀကီးအမႈမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကပါလာ အစစ္ခံတယ္။ ဒီေန႔အထိကေတာ့ ကန္႔သတ္ဆိုတဲ့ဟာေတြနဲ႔ မေတြ႔ဖူးေသးဘူး။

ေမး -၂ဝ၁၅ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕ ဆႏၵျပပဲြတစ္ခုမွာ လက္ပတ္နီဝတ္  စြမ္းအားရွင္ဆိုတဲ့သူေတြက ဝင္ၿပီး အၾကမ္းဖက္ ကုိင္တြယ္ခဲ့တယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္အေၾကာင္း ေကာ္မရွင္က  ကိုင္တြယ္စံုစမ္းခဲ့တာရွိပါသလား။

ေျဖ - ကြ်န္မသိသေလာက္ေတာ ့မလုပ္ဘူးရွင့္။ ေစာင့္ေတာ့ေစာင့္ၾကည့္တာေပါ့။

ေမး -  ေကာ္မရွင္ဥပေဒမွာပါတဲ့ တခ်ိဳ႕အခ်က္ေတြက ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အလုပ္ေတြကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေနတာမ်ိဳး ရွိပါသလား။ ပမာဆိုရရင္ တရားရံုးမွာ စီရင္ဆဲနဲ႔ စီရင္ခ်က္ခ်ၿပီးသား အမႈေတြကို ေကာ္မရွင္က ကိုင္တြယ္ေပးလုိ႔မရဘူး။

ေျဖ - ဆံုးျဖတ္ၿပီးသား အမႈေတြကို မကိုင္ရဘူးဆိုရင္ ဒီတရားရံုးက ဆံုးျဖတ္တာဟာ တရားမွ်တမႈျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ ဘယ္သူေျပာႏိုင္မလဲ၊ တရားသူႀကီးက တရားမွ်မွ်တတနဲ႔ အမႈကိုကိုယ္တြယ္ပါတယ္လို႔ ေကာ္မရွင္က ဆိုႏိုင္မလားဆိုတာမ်ိဳး ေရာက္တဲ့ေနရာတိုင္းမွာ အေမးခံရတယ္။ ေကာ္မရွင္က လူႀကီးပိုင္းေတြ သံုးသပ္ထားတာရွိတယ္၊ ေနာက္ပိုင္း ဒါမ်ိဳးေတြသိပ္မ်ားလာလုိ႔ လိုအပ္လာရင္ ဥပေဒျပင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း တစ္မ်ိဳးတစ္ဖံုလုပ္ၾကဖုိ႔ေပါ့။ ဆံုးျဖတ္ထားၿပီးသား အမႈတိုင္းမွာလည္း တရားမွ်တပါတယ္လို႔ ေျပာလို႔မရဘူးရွင့္။ အခုလႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေကာ္မတီေတြရွိပါတယ္၊ ဥပေဒတိုင္းကို သံုးသပ္ၿပီးအားနည္းတယ္ထင္ရင္ ျပင္လုိ႔ရတဲ့ အပိုင္းေတြရွိေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္မွာ ဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ေနေသးတယ္(ဆိုၿပီး) ျပည္သူေတြရဲ႕အားနဲ႔၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသံေတြနဲ႔သြားရင္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ေမး - အစိုးရကို အႀကံဉာဏ္ ေပးလုိ႔ရတယ္ဆိုေတာ့ ဘာအႀကံဉာဏ္ေတြ ေပးထားၿပီးၿပီလဲ။

ေျဖ -ဥပေဒတစ္ခုဟာ ထြက္လာေပမယ့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးစံခ်ိန္စံညႊန္းေတြနဲ႔ မကိုက္ညီဘူးဆိုရင္ ကြ်န္မတို႔က အႀကံဉာဏ္ေတြ ေပးလုိ႔ရတယ္။ ဥပေဒအားလံုးေတာ့ ကြ်န္မတို႔ မလုပ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ တစ္လင္တစ္မယားစနစ္ ဥပေဒထြက္လာခ်ိန္မွာ ကြ်န္မတို႔မွာ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒရွိၿပီးသား၊ အဲဒီထဲက ပုဒ္မ၃၉၄၊ ၃၉၅ဆိုတာနဲ႔ ထိပ္တိုက္ျဖစ္မေနဘူးလား၊ အဲဒီရာဇသတ္ႀကီးထဲကဟာကိုပဲ ေခတ္နဲ႔ေလ်ာ္ညီေအာင္ လုပ္လို႔မရဘူးလားေပါ့။ ကြ်န္မတို႔က လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး၊လူမႈေရးက ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ေတြ႔တယ္။ သူတို႔တင္ျပတဲ့ အခ်က္ေတြကိုလည္း လႊတ္ေတာ္ဆီကို တင္ေပးလိုက္တယ္။

ေမး - ေကာ္မရွင္ရဲ႕  ေအာင္ျမင္မႈတခ်ိဳ႕ကို ေျပာျပပါဦး။

ေျဖ - ေအာင္ျမင္မႈဆိုတာ ကြ်န္မအျမင္နဲ႔ပဲ ေျပာလို႔ရမယ္ရွင့္။ ကြ်န္မဒီေကာ္မရွင္ကို ၂ဝ၁၄ကတည္းက ဝင္လုပ္တဲ့ေနရာမွာ နံပါတ္တစ္အေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ကိုပါႀကီးကိစၥေပါ့။ ကိုပါႀကီးက ဒီလိုဒီလိုျဖစ္ၿပီး ေသသြားတယ္။ ဟိုးအရင္ အခ်ိန္ေတြကဆိုရင္ ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳးဘ ယ္သူမွအနားေတာင္ ကပ္လုိ႔ရမွာမဟုတ္ဘူး။ ကိုပါႀကီးရဲ႕အမ်ိဳးသမီးလည္း အဲဒီလို အေလာင္းေဖာ္တာတို႔လို အနားေတာင္ကပ္လုိ႔ရမွာမဟုတ္ဘူး။ သူ႔ရဲ႕အသံေတြလည္း မီဒီယာေပၚတက္လာမွာမဟုတ္ဘူး။ ကြ်န္မတို႔ဘက္က ဒါလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာ၊ ႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္က ဒီလိုမျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ ကြ်န္မတို႔ ဒုတိယဥကၠ႒ႀကီးကိုယ္တိုင္ စံုစမ္းမယ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ သမၼတဦးသိန္းစိန္က ဒီကိစၥကိုလိုက္ပါ၊ ဒါလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာ၊ မင္းတို႔အဖြဲ႕ေတြသြားသင့္တယ္လုိ႔ တိုက္ရိုက္ဖုန္းဆက္တယ္။ ကြ်န္မတို႔ ဥပေဒမွာလည္းပါတယ္၊ လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ သမၼတကခိုင္းခြင့္ရွိတယ္လို႔။ ဒါေပမဲ့ ဒီကိစၥမွာ သူ႔ဘက္ကိုယ့္ဘက္ အျမင္မတူတာေတြ ရွိတယ္၊ ေျပာမွလုပ္တယ္လုိ႔ ကြ်န္မတို႔ကို ေထာက္ျပေဝဖန္တဲ့သူေတြ၊ မီဒီယာေတြလည္းရွိတယ္။ တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့သမၼတကိုယ္တိုင္က ဒီလူ႔အခြင့္အေရးကိစၥကို စိတ္ဝင္တစားနဲ႔ ဖုန္းဆက္တယ္ဆိုကတည္းက ကြ်န္မတို႔ဘက္က အႏိုင္လို႔ ကြ်န္မေတာ့တြက္တယ္။ သူမဆက္လည္းရတာပဲ။

ေမး - သမၼတက ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႔ကို စံုစမ္းခိုင္းလို႔ ရပါလ်က္နဲ႔  ဘာျဖစ္လုိ႔ ေကာ္မရွင္ကို အားကိုးရတာလဲ။

ေျဖ - သမၼတတစ္ေယာက္မွာ လမ္းေၾကာင္းေတြအမ်ားႀကီး ပိုင္ထားတာပဲေလ။ ဒါေပမဲ့ ဥပေဒမွာ သမၼတလိုအပ္ရင္ သမၼတေျပာတဲ့ကိစၥ သြားလုိ႔ရတယ္ဆိုေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး႐ႈေထာင့္ကေန သြားရင္ပိုျမန္မယ္လို႔ သူသံုးသပ္လုိ႔ေနမွာေပါ့။ ကြ်န္မတို႔စံုစမ္းတယ္၊ အေလာင္းေဖာ္တဲ့ဆီမွာလည္း ေတာက္ေလွ်ာက္ပါတယ္။ ကိုပါႀကီးအမ်ိဳးသမီးေရာ၊ သူ႔ေရွ႕ေနေရာပါတယ္။ တိုင္တဲ့သူက အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ေတာ့ သူ႔ရဲ႕လံုၿခံဳေရးအရ ေနာက္တစ္ေယာက္ကို ေခၚခြင့္ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့သူနဲ႔ပါလာတဲ့ အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႕လံုးဝင္လုိ႔ရမွ သူဝင္မယ္ဆိုေတာ့ ကြ်န္မတို႔ရံုးေရွ႕မွာ ဆႏၵျပတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ကြ်န္မတို႔ဘက္က သူ႔ကိုဆက္သြယ္ပါတယ္။ ကြ်န္မတို႔အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမွာ အေသးစိတ္ေရးထားတယ္၊ ကြ်န္မတို႔သြားတယ္၊ အေလာင္းျပန္ေဖာ္တယ္။ အေလာင္း ျပန္သယ္လာေတာ့ ျဖတ္ရမယ့္ၿမိဳ႕၊ ရြာတိုင္းကအမ်ားအားျဖင့္ ျဖတ္သန္းဖုိ႔ သေဘာမတူဘူး။ ျမန္မာ့ထံုးစံအရ ေသၿပီးတဲ့အေလာင္းကို လံုးဝၿမိဳ႕ထဲအဝင္မခံဘူး။ နည္းနည္းရုတ္ရုတ္ျဖစ္သြားတာမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကေနဆိုၿပီး ကြ်န္မတို႔ဆိုင္းဘုတ္တင္ၿပီး ေပးသြားပါေျပာၿပီးေတာ့ ေရွ႕ဆံုးကေန ကြ်န္မတို႔ကားထြက္တယ္၊ ကြ်န္မတို႔ကားထြက္မွ လူအုပ္ကဖယ္ေပးၿပီး အေလာင္းကိုရန္ကုန္သယ္၊ ေကာင္းမြန္စြာနဲ႔ လူသားတစ္ေယာက္ ပီသစြာနဲ႔ သူသၿဂၤဳိဟ္ခြင့္ရသြားတယ္။ ဆံုးရံႈးသူဘက္ကၾကည့္ရင္ အမ်ားႀကီးဆံုးရံႈးတယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ရေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဘက္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေကာ္မရွင္က အေကာင္းဆံုး လုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့တာပဲ။ ျပည္သူေတြနဲ႔ ကြ်န္မတို႔နဲ႔ နည္းနည္းသေဘာထားခ်င္း မတိုက္ဆိုင္တာက သူတို႔က ကြ်န္မတို႔ကို တရားစီရင္ခ်က္ခ်လို႔ရတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းထင္ေနတယ္။ ကြ်န္မတို႔က အႀကံျပဳေပးတာပဲ လုပ္လုိ႔ရတယ္။ လိုက္ၿပီးမလုပ္တာ၊ လုပ္တာက ဟိုဘက္အဖြဲ႕အစည္းကလူေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေပၚ နားလည္မႈ၊ ေလးစားမႈေပၚ မူတည္တာ။ သူတို႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေပၚနားလည္တဲ့ သေဘာတရား၊ စိတ္ခံယူခ်က္ေျပာင္းသြားတဲ့အေပၚ ကြ်န္မတို႔အ လုပ္လုပ္ရတာအရမ္းလြယ္တယ္။ ဟိုတေလာက မိုးညွင္းၿမိဳ႕က အခ်ဳပ္ထဲမွာရိုက္ႏွက္တာကို ဗီဒီယိုရိုက္ထားၿပီးႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း AAPP က လာတိုင္တယ္။ အဲဒီကိစၥကို ကြ်န္မတို႔စံုစမ္းၿပီး မွန္ကန္တဲ့အတြက္ အထက္ကိုစာပို႔လိုက္တာဘယ္ေန႔၊ ဘယ္ရက္ကအဲဒီလုပ္တဲ့သူကို ျဖဳတ္လိုက္ပါၿပီလို႔ တကူးတကနဲ႔ တေလးတစားစာျပန္လာတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက ဟိုဘက္ကအေရးယူတဲ့ အပိုင္းတိုးတက္လာၿပီ။ အက်ဥ္းေထာင္၊ အက်ဥ္းစခန္းေတြ သြားစစ္တာမွာလည္း အခုေနာက္ပိုင္းလူ႔အခြင့္အေရးရွိလာၿပီဆိုတဲ့ အသိနဲ႔ အက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ အေျခအေနေကာင္းလာၿပီ။ ေကၽြးေမြးတာကအစ အဆင္ေျပလာတယ္။ ၁၉၄၈ကေန ၂ဝ၁၁အထိ လူ႔အခြင့္အေရးမေျပာနဲ႔၊ ဘာမွေတာင္ေျပာလုိ႔မရတဲ့ အေျခအေနကေန အမ်ားႀကီး တိုးတက္လာတယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ရမယ္။ ကြ်န္မတို႔ဆီကိုလည္း တိုင္တန္းမႈေတြအရမ္းမ်ားလာတယ္။ မ်ားလာလုိ႔ ဂုဏ္ယူၿပီးေျပာတာမဟုတ္ဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကို အားကိုးလာတယ္။

ေမး - တိုင္တန္းရာမွာ မေအာင္ျမင္တာ၊  စစ္ဘက္ အရပ္ဘက္ ႏိုင္ငံေတာ္ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ပက္သက္ေနတာေတြ  ရွိလား။

ေျဖ - တုိင္တန္းတဲ့ကိစၥက ဥပေဒပါ အခ်က္ေတြ မျပည့္စံုတာမ်ိဳးဆုိရင္ေတာ့ ကြ်န္မတို႔ ကိုင္တြယ္လို႔မရဘူး။ တိုင္တန္းတဲ့ ကိစၥေတြမွာ တကယ့္ထိပ္တန္းေလာက္ အထိေတာ့မရွိဘူး။ တပ္ဘက္နဲ႔ပတ္သက္တာမွာဆိုလည္း ဒီလူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာထက္ လယ္ေျမသိမ္းတဲ့ ကိစၥကမ်ားတယ္။ ကြ်န္မတို႔လုပ္လိုက္တဲ့အခါတပ္ဘက္က ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ျပန္ေပးၿပီးၿပီ။ တခ်ိဳ႕ဟာေတြက်ေတာ့လည္း ေျမ (ျပန္) မေပးႏိုင္တဲ့အခါမွာ ေလ်ာ္ေၾကးေပးတာမ်ိဳးရွိတယ္။၂ဝ၁၅ခုႏွစ္မွာပဲ တုိင္တန္းခ်က္ေပါင္းက၁,၇ဝဝ ေက်ာ္သြားၿပီ။ စဖြဲ႕တဲ့၂ဝ၁၁ခုႏွစ္နဲ႔ဆိုရင္ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ၿပီ။ ကြ်န္မတို႔ႏွစ္စဥ္ အစီရင္ခံစာထဲမွာေတာ့ အေသးစိတ္ရွိတယ္။ ရန္ကုန္ကဘယ္ႏွမႈ၊ ဧရာဝတီကဘယ္ႏွမႈ၊ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကိုယ္တိုင္တာက ဘယ္ႏွမႈဆုိၿပီးေတာ့။

 

ေမး - ျမန္မာျပည္ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေျမျမွဳပ္မုိင္းေထာင္ေနၾကတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေကာ္မရွင္က ဘာေတြ လုပ္ေနပါသလဲ။

ေျဖ - ေျမျမွဳပ္မုိင္းက  ဘာမွေတာ့ ကြ်န္မတုိ႔ဘက္က အထူးတလည္လုပ္ထားတာမရွိဘူး။  ဒါဟာမျဖစ္သင့္ဘူး။ ဒါဟာလူသားေတြ၊  ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ လူသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဒီလုိမ်ိဳးဟာေတြမလုပ္သင့္ပါဘူးဆုိတာ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ထားတယ္။  ခက္တာက ကြ်န္မတုိ႔စကားက ဘယ္ေလာက္အထိ တာသြားသလဲ၊ စစ္တုိက္ေနတဲ့သူေတြဆီသြားၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးေျပာမယ္၊ သူတုိ႔ကရယ္တာေပါ့။ သူတုိ႔ေတြ႔ႀကံဳလာတာက လူ႔အခြင့္အေရးလာမေျပာနဲ႔ သူသတ္ရင္ငါသတ္မယ္၊ ငါမသတ္ရင္သူင့ါကုိသတ္မွာေပါ့၊ သူေထာင္ရင္ငါေထာင္မွာေပါ့ ဆုိတဲ့ဟာမ်ဳိး။ သူနဲ႔ငါဒီလုိေတြျဖစ္ေနတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ အခ်ိန္တစ္ခုကုိေစာင့္ၿပီးေတာ့ တျဖည္းျဖည္းကြ်န္မတုိ႔သြားရမွာပဲ။

 

ေမး - ပဋိပကၡေဒသေတြမွာ လက္နက္ကိုင္တဲ့ ႏွစ္ဖက္စလံုးက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိတယ္လို႔ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတခ်ိဳ႕က ထုတ္ျပန္ထားတာနဲ႔ ပက္သက္လုိ႔ ေရာ ေကာ္မရွင္က ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ေနပါသလဲ။

ေျဖ - ကြ်န္မတို႔ အဲဒီလို ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ေနရာကို မသြားဘူး။ ဘာလုိ႔လဲဆိုေတာ့ ကြ်န္မတို႔အဖြဲ႕ကို လံုၿခံဳေရးဘယ္ဘက္ကမွ မေပးႏိုင္ဘူး။ အဲဒီလိုေနရာေတြမွာ ႏွစ္ဖက္စလံုးက က်ဴးလြန္တာေတြရွိတယ္။ ကြ်န္မတို႔လုပ္ႏိုင္တာက ဒါမ်ိဳးေတြကို သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြနဲ႔ ထုတ္ျပန္တယ္။ ကယ္ဆယ္ေရး ဒုကၡသည္စခန္းေတြကိုသြားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ ကေလးေတြဘာျဖစ္ေနလဲ၊ ဘယ္မွာေနေနရလဲ၊ စာသင္ရရဲ႕လား၊ က်န္းမာေရးေဆးေပးခန္းေရာရွိလား၊ က်န္းမာေရးမႉးေတြ လာလားစသျဖင့္ေပါ့။ ကြ်န္မတို႔သြားတိုင္း မေတြ႔တာက အမ်ိဳးသားေတြပဲ။ သူနာျပဳကတစ္ေယာက္တည္း မျဖစ္ဘူးဆိုရင္ ကြ်န္မတို႔ကအဲဒီၿမိဳ႕က အရာရွိကိုေခၚ၊ ဒီမွာနည္းေနတယ္၊ ဘယ္လိုျဖစ္တာလဲေပါ့။ ကြ်န္မတို႔က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကေနတစ္ဆင့္ သြားတာဆိုေတာ့ ဒီလိုျဖစ္တာေလးဘယ္ေတာ့ေလာက္ကို အေၾကာင္းျပန္ေပးပါဆိုရင္ သူတို႔သူနာျပဳျပန္ထားေပးတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက လူ႔အခြင့္အေရးရႈေထာင့္ကေနပဲ ကြ်န္မတို႔ ေျပာလုိ႔မရဘူး၊ စစ္ျဖစ္တဲ့ေနရာကို ကြ်န္မတို႔သြားၿပီးနင္မပစ္နဲ႔၊ နင္မပစ္နဲ႔ဆိုဝင္ေျပာလုိ႔မရဘူး။ ကြ်န္မတို႔လုပ္ေပးႏိုင္တာပဲ လုပ္ေပးလို႔ရတယ္။ စစ္ျဖစ္တာမေကာင္းဘူး ၊ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရေအာင္ဘယ္လုိလုပ္ၾကမလဲဆုိတဲ့ဟာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္လုံးမွာ အေတြးအျမင္ရွိမွ ဒီျပႆနာက ေျပလည္မွာ။

ေမး - ေကာ္မရွင္ရဲ႕ လုပ္ကိုင္မႈေတြမွာ အကန္႔အသတ္ေတြ ျဖစ္တာမ်ိဳးေရာရွိလား။

ေျဖ - အစိုးရပိုင္းနဲ႔ ကြ်န္မတို႔ ဥပေဒအရဆိုရင္ ရက္၃ဝအတြင္း အေၾကာင္းျပန္ေပးရမယ္လို႔ ေျပာထားတယ္။ အေၾကာင္းမျပန္ရင္ ဘာလုပ္မယ္ဆိုတာ မပါဘူး။ ပဲခူးက ေထြအုပ္ကိုတိုင္တဲ့ကိစၥ။ ကြ်န္မတို႔က ျပည္ထဲ ေရးကိုပို႔တယ္။ ျပည္ထဲေရးက ပဲခူးတိုင္းကို ခ်ေပးတယ္။ တိုင္းကေနသက္ဆုိင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္မႉးကို မင္းလုပ္တဲ့ဟာ ေကာ္မရွင္က စာလာေနၿပီဆိုလုပ္တယ္။ ဆက္သြယ္ေရးစနစ္ကလည္း မေကာင္းေတာ့တခ်ိဳ႕ေနရာမွာ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ၾကာတာေတြရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ထားလိုက္စမ္းပါကြာ။ ေကာ္မရွင္ကဘာ အမႈမွန္းမသိရႈပ္ေနတယ္၊ ငါတို႔လည္း ငါတို႔ဘက္က ငါတို႔လုပ္တာပဲဆုိတဲ့ အဖြဲ႕လည္းရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕လူ႔အခြင့္အေရးကို အသိအမွတ္ျပဳေလးစားတယ္ဆိုတဲ့ အစိုးရဌာနေတြက်ေတာ့ တစ္လအတြင္းစာျပန္လာတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္၊ လုပ္ၿပီးပါၿပီ၊ မွန္ကန္ေၾကာင္း ေတြ႔ရပါတယ္ေပါ့။ လူ႔အခြင့္အေရးကုိ ေလးစားရေကာင္းမွန္းေတာင္မသိဘူး၊ ေကာ္မရွင္လည္း ဘာမွန္းမသိဘူး၊ မလုပ္ေတာ့ေရာဘာျဖစ္လဲဆုိတဲ့ ဌာနမ်ိဳးေရာက္သြားရင္ေတာ့လည္း ဘာမွကုိ လုပ္လုိ႔မရဘူး။ လက္ပံတန္း (ေက်ာင္းသား သပိတ္စခန္း) ကိစၥမွာ ပဲခူးတုိင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က အစစ္ေဆးမခံဘူး၊ အဲဒီကိစၥေတြကို ႏွစ္စဥ္အစီရင္ခံစာမွာထည့္ေရးေနတယ္၊ ေနာက္ႏွစ္လႊတ္ေတာ္မွာ ဒီအစီရင္ခံစာတင္ျပရင္ပါသြားမွာပါ။ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားတယ္၊ အသိအမွတ္ျပဳတယ္ဆိုတဲ့ အစုိးရျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာသူတို႔အတြက္ ဖိအားျဖစ္လာမွာပဲ၊ အစိုးရနဲ႔ကြ်န္မတို႔နဲ႔ အလုပ္လုပ္ရတာ ပိုျမန္လာမယ္။

ေမး - ဌာနဆိုင္ရာေတြကို အႀကံျပဳေပမဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္တာမရွိဘူးဆိုရင္  အလုပ္ပိုျဖစ္ဖို႔  ေကာ္မရွင္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္မွာလား။ ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြရွိလဲ။

ေျဖ - ဒါကိုေတာ့ ႏိုင္ငံတကာန ဲ႔ေျပာရမယ္။ ထိုင္းမွာ ေကာ္မရွင္ရွိတယ္။ အိႏၵိယမွာေရာ ကြ်န္မတို႔မွာေရာရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံကသူတို႔ေပးခ်င္တဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အတိုင္းအတာကို ေပးထားတာ။ ထိုင္းဆို ကြ်န္မတို႔လုိပဲ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မရဘူး။ အိႏၵိယက်ေတာ့ ေကာ္မရွင္က ဆံုးျဖတ္လို႔ရတယ္။ အစိုးရေပၚမူတည္တယ္။ အဲဒီလိုေလး ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ေပးထားရင္ ကြ်န္မတုိ႔မွာလုပ္ပိုင္ခြင့္ပိုမ်ားသြားမယ္။ ပိုအဆင္ေျပမယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ၾသဇာလည္းရလာမယ္။ အဲဒီအခ်က္ေလးေတြကို ျမင္တဲ့သူေတြက ေထာက္ျပႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းမွာေပါ့။ ဥပမာလူတစ္ေယာက္က လူ႔အခြင့္ေရးေကာ္မရွင္ ဥပေဒကပုဒ္မ ဘယ္ေလာက္ကဘယ္လိုျဖစ္ေနတယ္၊ ဒါကိုဒီလိုေလးျပင္လိုက္ရင္ ဌာနဆိုင္ရာေတြအတြက္ပါ ဖိအားေလးျဖစ္လာႏိုင္မယ္၊ ပိုေကာင္းသြားမယ္လို႔ ေထာက္ျပလာရင္ ဥပေဒျပင္တာျဖစ္ေကာင္းျဖစ္လာမွာေပါ့။ ကြ်န္မတို႔ဘက္ကဒါကို ျပင္သင့္ပါတယ္လို႔ေတာ့ သြားေျပာလုိ႔မရဘူးေလ။

ေမး - ျပည္ပေရာက္ေနတဲ့ စစ္ေထာက္လွမ္းေရး အရာရိွေဟာင္း ဦးေအာင္လင္းထြဋ္က အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈႀကီးတစ္ခု အေၾကာင္း ထုတ္ေျပာထားတာရွိတယ္။ အေျခခံဥပေဒက ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ အေရးယူတာမ်ိဳးမလုပ္ရဘူးလို႔  ျပ႒ာန္းထားေတာ့ အဲဒီလို အမႈမ်ိဳး တိုင္တန္းလာရင ္စံုစမ္းတာမ်ိဳး လုပ္မလား။

ေျဖ - ဒါက အေျခခံဥပေဒအရ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လုိ႔မရတဲ့ အမႈမ်ိဳးျဖစ္ေနတာေပါ့။ ကြ်န္မက ေပၚလစီခ်မွတ္တဲ့ ေကာ္မရွင္၁၁ဦး အဖြဲ႕ထဲကမပါေတာ့ သူတို႔ဆံုးျဖတ္၊ မဆံုးျဖတ္ကိုမသိဘူး၊ တကယ္လို႔ အဲဒီလိုကိစၥမ်ိဳးတက္လာရင္ သူတို႔ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပၚ မူတည္မယ္။ ကိစၥရပ္တစ္ခု ကြ်န္မတို႔ဆီေရာက္လာရင္ အရင္ဆံုးၾကည့္တာက ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရလား၊ မခံရလားပဲ။ ဥပေဒမွာ အခ်ိန္ကန္႔သက္ခ်က္မပါတဲ့အတြက္ ဘယ္သူမဆိုဘယ္တုန္းကျဖစ္ခဲ့ ျဖစ္ခဲ့၊လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရတယ္လို႔ ထင္ရင္တိုင္လို႔ရတယ္။ ကိုယ္တိုင္မွမဟုတ္ဘူး၊ သူမ်ားအတြက္လည္း လိုက္ၿပီးတိုင္လုိ႔ရတယ္။     ။